پژوهشنامه عرفان

تارکوفسکی یکی از هنرمندان تأثیرگذار تاریخ سینما است که در دوره‌ی غلبه‌ی نگاه فلسفی ماتریالیست بر اتحاد جماهیر شوروی متولد شد و رشد کرد. اما او با اتخاذ رویکرد شخصی خود در هنر آثاری را خلق کرد که هم در ساختار و هم در مضمون ضد ماتریالیستی هستند. ما در این پژوهش با توجه به زمینه‌ی فلسفی ماتریالیستی اتحاد جماهیر شوروی در دوران زیست تارکوفسکی، با رویکردی توصیفی-تحلیلی به آثار وی، شئون ضد ماتریالیستی سینمای تارکوفسکی در دو بخش ساختاری و مضمونی را احصا نمودیم. نتیجه آنکه سینمای تارکوفسکی را می‌توان از لحاظ ساختار واجد مؤلفه هایی برای عبور از ماده به معنا دانست و از لحاظ مضمون، به دو دوره‌ی زیست در شوروی سابق با نگاهی سلبی به فلسفه ماتریالیستی و زیست در اروپای غربی با نگاه ایجابی به معنویت، ایمان و حتی دین و مذهب دانست.