[صفحه اصلی ]   [Archive]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 12، شماره 23 - ( شماره بیست و سوم، پاییز و زمستان1399 1399 ) ::
جلد 12 شماره 23 صفحات 24-1 برگشت به فهرست نسخه ها
علیت در عرفان نظری
مسعود اسماعیلی
دانشگاه شهید بهشتی
چکیده:   (1031 مشاهده)
عارفان به­ گونه­ ای به علیت معتقدند. به­ رغم نبودِ تمایز در وجود حقیقی، اگر آن را با غیر (ظهورات) بسنجیم، می­توان نوعی ثانویت و توقف در بهره ­مندی از آن یک وجود را به ممکنات نسبت داد؛ اما آیا این، علیت در وجود است؟ در عرفان، پس از استناد موجودیتِ حق به ممکنات، به نحوِ بالعرض و بالمجاز، نوعی تقرر و نفس ­الامر برای آنها در نظر گرفته می­شود که نوعی غیریت نفس ­الامری میان نِسَب و اضافات نسبت به وجود حق را ایجاب می­ کند که البته به همان موطن و وجود، توطن و موجودیت دارد. اگر منظور از وجود در پرسش فوق، وجود مجازی یا ظهوری باشد باید گفت وجود ظهوریِ ممکنات، رابط یا شأن وجود حقیقی حق­تعالی است. از این رو نوعی وابستگی از ناحیه وجود ممکنات نسبت به وجود حق برقرار خواهد بود. بدین­ سان می­توان گفت روح اندیشه علیت که به معنای نوعی وابستگی و توقف خلق به حق است، در عرفان مورد پذیرش صریح قرار گرفته است؛ اما این اندیشه ترقیق گشته و بینونت وجودی حق و خلق نفی شده و با تدقیق، وجود و ذات من حیث الذات از علیت مبرا دانسته شده است تا وابستگی ماسوا نسبت به حق، در حد اعلا تصدیق شود و اِسناد علیت به حق، موجب تعین در ذات حق نگردد. عینیت حقیقت علت و معلول در عین پذیرش غیریت آن دو، از جمله مواردی است که عرفان بر آن تأکید دارد.
واژه‌های کلیدی: علیت، اسماء الهی، اسم جامع، وجود حقیقی، تجلی
متن کامل [PDF 671 kb]   (319 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: عرفان
دریافت: 1398/1/8 | پذیرش: 1398/3/8 | انتشار: 1399/7/10
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Esmaeili M. The Causality in view of Theoretical Mysticism. PJE 2020; 12 (23) :1-24
URL: http://erfanmag.ir/article-1-874-fa.html

اسماعیلی مسعود. علیت در عرفان نظری. پژوهشنامه عرفان 1399; 12 (23) :24-1

URL: http://erfanmag.ir/article-1-874-fa.html



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 12، شماره 23 - ( شماره بیست و سوم، پاییز و زمستان1399 1399 ) برگشت به فهرست نسخه ها
دو فصلنامه علمی پژوهشنامه عرفان Pajooheshnameh Erfan
Persian site map - English site map - Created in 0.04 seconds with 30 queries by YEKTAWEB 4514