دوره 17، شماره 2 - ( بهار و تابستان 1405 1405 )
جلد 17 شماره 2 صفحات 57-41 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Ehsani Estahbanati M. (2026). The Concept of «Fana» in the Works of Ibn Arabi and Rumi. JIM. 17(2), 41-57. doi:10.22034.17.2.1
URL: http://erfanmag.ir/article-1-1728-fa.html
URL: http://erfanmag.ir/article-1-1728-fa.html
احسانی اصطهباناتی محمّدامین.(1405). مفهوم «فنا» در آثار ابنعربی و مولانا پژوهشنامه عرفان 17 (2) :57-41 10.22034.17.2.1
دانشگاه فرهنگیان
چکیده: (554 مشاهده)
مفهوم «فنا» یکی از ارکان اصلی در عرفان اسلامی است که نقش بنیادینی در سلوک عرفانی ایفا میکند. ابنعربی و مولانا، بهعنوان دو قلّۀ اندیشۀ عرفان اسلامی، هر یک با رویکردی خاص، به تبیین این مفهوم پرداختهاند. هدف این پژوهش، تحلیل تطبیقی برداشت این دو متفکر از مفهوم فنا، با تأکید بر مبانی قرآنی و حدیثی آن است تا نقاط اشتراک، تفاوت و روششناسی آنها در فهم فنا تبیین گردد. این پژوهش، به روش تحلیلی-تطبیقی و با رویکرد کیفی انجام شده است. منابع اصلی پژوهش، شامل آثار ابنعربی(فصوص الحکم و فتوحات المکیه) و مولانا(مثنوی معنوی) بوده و آیات قرآنی و احادیث نبوی مرتبط با مفهوم فنا نیز بهعنوان منابع تفسیری و تأویلی مورد بررسی قرار گرفتهاند. نتایج تحقیق نشان میدهد که ابنعربی و مولانا، علیرغم تفاوت در زبان، روش و ساختار فکری، در تعریف فنا بهعنوان مرحلهای از عبور از خود و تحقق بقاء بالله اشتراک دارند. ابنعربی فنا را در چارچوب نظریۀ وحدت وجود و بهصورت هستیشناختی و مفهومی تبیین میکند، درحالیکه مولانا آن را تجربهای عاشقانه و شهودی میداند که در قالب تمثیل و شعر بیان میشود. در تفسیر آیات و احادیث نیز ابنعربی به تأویلهای عقلانی و نظاممند گرایش دارد، درحالیکه مولانا از این متون برای تحریک احساس و انتقال تجربۀ درونی بهره میبرد. فنا، در نگاه هر دو عارف، ضرورتی برای سلوک معنوی و نیل به حقیقت توحید است. این تنوّع رویکرد، گویای ظرفیّت گستردۀ عرفان اسلامی برای ادغام عقل و عشق در مسیر فهم حقیقت الهی است.
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
ادبیات فارسی
دریافت: 1404/5/18 | پذیرش: 1404/6/14 | انتشار: 1405/3/7
دریافت: 1404/5/18 | پذیرش: 1404/6/14 | انتشار: 1405/3/7
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
