پژوهشنامه عرفان

سعیدالدین فرغانی به عنوان یکی از برجسته‌ترین نمایندگان مکتب ابن عربی، نقش مهمی برای عالم مثال در سیر انسان در قوس نزول قائل شده و عالم ذر را در همین عالَم ترسیم کرده است. ایشان برای عالم مثال، وجوهی را ذکر می‌کند که به واسطه‌ی آن‌ها تلاش می‌کند تحلیلی نظام‌مند و بدیع از چگونگی حضور انسان در عالم مثال در قوس نزول ارائه دهد. از نگاه فرغانی، عالم مثال دو وجه دارد: یک وجه که ارواح و عقول را در قالب مثالی در می‌آورد و وجه دیگر که موجودات مادی را به شکل موجودات مثالی در می‌آورد. از نگاه فرغانی، صورت طینی آدم (ع) در آغاز خلقتش مشتمل بر ذرات ذریه‌ی او بوده که آدم و ذریه‌ی او بنابه وجه دوم عالم مثال، همگی مثالی شدند و دارای نفس شدند. پدید آمدن نفوس جزئی انسان‌ها در این مرحله، پیش از تولد و پیش از مرحله‌ی جنینی بوده است. در جستار پیش‌رو تبیین شده که محذورات عقلی‌ای که عموماً برای تقدم نفس بر بدن مادی ذکر می‌شود به دیدگاه فرغانی وارد نیست و نیز شواهدی روایی از اهل بیت (ع) در تأیید اجمالی دیدگاه فرغانی وجود دارد.

واژه‌های کلیدی: عالم مثال، قوس نزول، عالم ذر، طینت، سعیدالدین فرغانی

     

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

---

---