[صفحه اصلی ]   [Archive]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 0، شماره 19 - ( شماره 19، پاییز و زمستان 1397 1397 ) ::
جلد 0 شماره 19 صفحات 230-251 برگشت به فهرست نسخه ها
جایگاه عقل و نقل در کلام اشعری و بازتاب آن در شعر و اندیشه حافظ
آقای یحیی نورالدینی اقدم، آقای سید غلامرضا غیبی
دانشگاه پیام نور
چکیده:   (222 مشاهده)
چکیده: یکی از مسائل پیچیده در بررسی شعر و ادب فارسی و به‌تبع از آن، افکار و اندیشه‌های حافظ، موضوع اعتقادات مذهبی و کلامی است. بنیان‌های فکری اشاعره، در عالی‌ترین نمود خویش، مباحث ویژه‌ای در باب غایت جهان، رابطه عقل و نقل، امامت و زعامت مسلمانان و... مطرح کرده که تعارضات و مناقشات پردامنه‌ای را در گستره فکر اسلامی پدید آورده است. سخنوران پارسی نیز در جهت‌گیری این اندیشه‌های کلامی، دیدگاه‌های ویژه و منحصربه‌فردی را در شعر و اندیشۀ خود بروز داده‌اند؛ مهم‌ترین و پرتفصیل‌ترین این ظهور و بروز، بازتاب اندیشه‌های کلامی اشعری در سروده‌های حافظ شیرازی است، به‌طوری‌که در آرای حافظ‌پژوهان متقدّم و معاصر نظرات گوناگون، و چه‌بسا متناقض از زهد و عبودیت محض حافظ تا بی‌قیدی او ابراز شده است. مقالۀ حاضر با درک این ویژگی، کوششی است در جهت تأمّل بیشتر در باب «جایگاه عقل و نقل در اندیشۀ حافظ»، و بررسی و تعمقی در نسبت حافظ با کلام اشعری. نتیجه تحقیق دو نکتۀ مهم را در این پژوهش، شایسته تأکید و توجه می‌داند: نخست آنکه تصوف، به‌ویژه نحله‌های مبتنی‌بر بنیادهای اسلام سنّی، در بسیاری از زمینه‌ها، با افکار و عقاید فقهای مذاهب اربعه، اهل حدیث و متکلّمان اشعری، مناسبت یا همراهی دارد؛ و دوم آنکه نمی‌توان و نباید به‌طور قطع، جریان تصوف و شعر عرفانی، به‌ویژه عرفان سکری را در یک مذهب فقهی یا کلامی منحصر و محدود دانست.
واژه‌های کلیدی: کلیدواژه‌ها: اشاعره، عقل و نقل، کلام اسلامی، حافظ شیرازی
متن کامل [PDF 584 kb]   (72 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: عرفان
دریافت: ۱۳۹۷/۱۲/۲۲ | پذیرش: ۱۳۹۷/۱۲/۲۲ | انتشار: ۱۳۹۷/۱۲/۲۲
ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA code


XML     Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:


نورالدینی اقدم یحیی، غیبی سید غلامرضا. جایگاه عقل و نقل در کلام اشعری و بازتاب آن در شعر و اندیشه حافظ . پژوهشنامه عرفان. 1397; 0 (19) :230-251

URL: http://erfanmag.ir/article-1-863-fa.html



دوره 0، شماره 19 - ( شماره 19، پاییز و زمستان 1397 1397 ) برگشت به فهرست نسخه ها
دو فصلنامه علمی پژوهشی پژوهشنامه عرفان Pajooheshnameh Erfan
Persian site map - English site map - Created in 0.06 seconds with 32 queries by YEKTAWEB 3897