[صفحه اصلی ]   [Archive]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 0، شماره 22 - ( شماره بیست و دوم؛ بهار و تابستان 1399 1399 ) ::
جلد 0 شماره 22 صفحات 113-131 برگشت به فهرست نسخه ها
سنجش و سازش برهان، عرفان و قرآن در هرم معرفتی سنایی
ابوالقاسم رادفر، نیلوفر عظیمی
پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
چکیده:   (185 مشاهده)
رابطۀ انسان با حق و دامنۀ معرفت او نسبت به خداوند همواره ذهن عرفان‏پژوهان را به خود معطوف داشته است و از این رهگذر گونه‏های مختلف رویکرد به حوزۀ معرفت‏شناختی و میزان دامنۀ احاطه و شناخت انسان نسبت به خداوند وجود دارد. بی‏تردید رویکرد سنایی به رابطۀ انسان و حق، از این جهت که مشربی متشرّعانه و عارفانه دارد حائز اهمیت است؛ چراکه او پیوندی عمیق بین مبادی دین و عرفان ایجاد کرده است. او برای رسیدن به این جایگاه، ابزار و سازوکاری را معرفی می‏کند که بر سه پایۀ عقل (برهان)، عشق (عرفان) و نَقل (قرآن) استوار است. به باور او همسویی و وحدت این سه ابزار معرفتی، راه شناخت حق را بر بنده هموار می‏سازد. او عقل (برهان) را نخستین ابزار لازم در این راه می‏داند. امّا عقل ممدوح سنایی به دلیل محدودیت‏های ذاتی از کارکرد لازم برخوردار نیست و بواسطۀ عدم‏احاطه بر ذات حق ناقص و سترون است؛ لذا سنایی در حوزۀ معرفت حق عشق (عرفان) را ارجح می‏داند. کارکرد عشق در ساحت معرفت‏شناختی او، فراهم‏ساختن بستر و زمینه برای درک بالاتر و اعتلای مرتبۀ معرفتی سالک است. سومین ابزار معرفتی او قرآن است که تمسّک بدان را برای رسیدن به یقین قلبی و ایمان لازم می‏بیند؛ امّا برای درک معنای حقیقی و باطنی آن، قلب انسان باید عاری از هواجس و خواهش‏های نفسانی باشد. ازنظر سنایی دست‏آویزی به عرفان و شهود باطنی، زمینه‏ساز سالک برای رسیدن بدین مرتبۀ وجودی است. در این پژوهش با روش تحلیلی – توصیفی مثلث معرفتی سنایی که بر این سه رکن استوار است، بررسی شده و به این نتیجه رسیده است که او این سه ایزار را مهمترین و کارآمدترین عوامل در شناخت حق می‏داند و به همسویی و همجهتی آنها برای رسیدن به یقینی باطنی و معرفتی حقیقی باور دارد.
واژه‌های کلیدی: سنایی، معرفت، عقل، عشق، قرآن
متن کامل [PDF 527 kb]   (22 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: ادبیات فارسی
دریافت: 1397/8/2 | پذیرش: 1397/9/30 | انتشار: 1399/2/10
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

radfar A, azimi N. Sanayi's epistemic pyramid in recognizing the right based on Hadijeh al-Haghigha. PJE. 2020; 0 (22) :113-131
URL: http://erfanmag.ir/article-1-777-fa.html

رادفر ابوالقاسم، عظیمی نیلوفر. سنجش و سازش برهان، عرفان و قرآن در هرم معرفتی سنایی. پژوهشنامه عرفان. 1399; 0 (22) :113-131

URL: http://erfanmag.ir/article-1-777-fa.html



دوره 0، شماره 22 - ( شماره بیست و دوم؛ بهار و تابستان 1399 1399 ) برگشت به فهرست نسخه ها
دو فصلنامه علمی پژوهشی پژوهشنامه عرفان Pajooheshnameh Erfan
Persian site map - English site map - Created in 0.06 seconds with 32 queries by YEKTAWEB 4140