[صفحه اصلی ]   [Archive]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 0، شماره 22 - ( شماره بیست و دوم؛ بهار و تابستان 1399 1399 ) ::
جلد 0 شماره 22 صفحات 217-242 برگشت به فهرست نسخه ها
از سماع تا رؤیت (سماع قرآن از نگاه عارفان)
دکتر محسن محمدی فشارکی، دکتر مریم شیرانی
دانشگاه اصفهان
چکیده:   (203 مشاهده)
سماع در اصطلاح به شنیدن، سرور، دست‌افشانی و پایکوبی صوفیان گفته می‌شود. این حالات درظاهر به غنا نزدیک است و به‌همین‌دلیل، موضوع سماع موجب اختلاف‌نظر فقها و اهل‌حدیث با عارفان شده است. علما، برپایه دسته‌ای از احادیث، سماع را حرام دانسته‌اند و عارفان با استناد به قرآن و شمار دیگری از احادیث، آن را جایز شمرده‌‌اند. عارفان، اساس سماع را بر احوال درونی و تجارب عرفانی مستمع نهاده‌اند، نه صرفاً بر مسموع یا صوت خوش؛ البته از نگاه آنان، کامل‌ترین گونه سماع، سماع قرآن است. این مقاله برآن است با بررسی متون تعلیمی عرفانی؛ اول، مفهوم عرفانی سماع، مراتب و اقسام آن را تحلیل کند و بعد، براساس حکایات صوفیه، تأثیرات سماع قرآن را بر افراد مختلف به‌ویژه عارفان تبیین کند. یافته‌های پژوهش نشان داد مستمعان هریک به فراخور حال و مقام خود سماع می‌کنند و مسموع واحد بر آنها تأثیرات متفاوتی دارد. بررسی حکایات نیز نشان داد این تفاوت مرتبه در تأثیرپذیری از سماع قرآن نیز نقش اساسی دارد؛ به‌گونه‌ای‌که مستمع طبق مرتبه معرفتی و حال درونی خود ممکن است با شنیدن یک آیه متنبّه شود، دچار غلبه حزن و خوف شود یا به حال وجد و دریافت فرورود. نتیجه تنبّه از سماع قرآن توبه است و حالات عارض بر مستمعان در حزن و وجد مشابه و براساس شدت و ضعف احوال آنان عبارت است از: گریه، شهقه، اضطراب، بیهوشی و مرگ.
 
واژه‌های کلیدی: سماع، اباحت، مراتب، آواز خوش، شعر، قرآن.
متن کامل [PDF 586 kb]   (25 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تصوف و عرفان
دریافت: 1397/5/21 | پذیرش: 1397/7/29 | انتشار: 1399/2/10
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

mohammadi M, shirani M. From semaa to sight (Hear the Qur'an from the view of the Sufis). PJE. 2020; 0 (22) :217-242
URL: http://erfanmag.ir/article-1-720-fa.html

محمدی فشارکی محسن، شیرانی مریم. از سماع تا رؤیت (سماع قرآن از نگاه عارفان). پژوهشنامه عرفان. 1399; 0 (22) :217-242

URL: http://erfanmag.ir/article-1-720-fa.html



دوره 0، شماره 22 - ( شماره بیست و دوم؛ بهار و تابستان 1399 1399 ) برگشت به فهرست نسخه ها
دو فصلنامه علمی پژوهشی پژوهشنامه عرفان Pajooheshnameh Erfan
Persian site map - English site map - Created in 0.07 seconds with 32 queries by YEKTAWEB 4140