دوره 17، شماره 2 - ( بهار و تابستان 1405 1405 )
جلد 17 شماره 2 صفحات 226-204 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Jamshidbolouki F, Rouhani M, Hasanpour Alashti H, Bagheri Khalili A. (2026). The Conceptual Metaphor of the Nafs as a Living Being in Rumi’s Masnavi. JIM. 17(2), 204-226.
URL: http://erfanmag.ir/article-1-1741-fa.html
URL: http://erfanmag.ir/article-1-1741-fa.html
جمشیدبلوکی فاطمه، روحانی مسعود، حسنپور آلاشتی حسین، باقری خلیلی علیاکبر.(1405). تحلیل استعاره مفهومی جاندارانگاری نفس در مثنوی معنوی پژوهشنامه عرفان 17 (2) :226-204
دانشگاه مازندران
چکیده: (180 مشاهده)
استعاره هستیشناختی یکی از گونههای استعاره مفهومی و به معنای شیوه نگاه به رخدادها، پدیدهها و انگارهها در قالب یک موجود یا جسم است. ذهن وقاد و خیالپرداز مولانا در مثنوی برای عینیسازی، بسیاری از مفاهیم ذهنی و پدیدههای مادّی را به کمک میگیرد و با نگاهی استعاری میان آنها ارتباط برقرار میکند. مفهومسازی و تصویرپردازی مولانا از نفس امّاره یکی از آنهاست. این پژوهش به شیوه توصیفی-تحلیلی، استعاره مفهومی جاندارانگاری نفس امّاره را در مثنوی واکاویده است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که مولانا در مثنوی با گذر از توصیفات متعارف عرفانی، به خلق نظریهای استعاری-روانشناختی برای نفس امّاره دست زند. در این نظریه، انسانانگاری نفس، آن را به موجودی شناختپذیر و قابل دیالوگ تبدیل میکند تا مخاطب بتواند مکانیسمهای فریب «من پایین» را درک نماید، درحالیکه حیوانانگاری آن، با بهرهگیری از طرحوارههای تصویریِ مانع و سد، بر جنبههای غریزی و اسارتبار نهاد نخستین بشری تأکید میورزد. این دوگانهپردازی استعاری که ریشه در روایات دینی و کهن الگوی «سایه» دارد، صرفاً بازتابی از سنّت صوفیه نیست؛ بلکه نوآوری مولانا در «تجسمبخشی شناختی» به مسئلۀ اخلاقی است. هدف غایی این منظومۀ استعاری یکپارچه نه توصیف، بلکه توانمندسازی سالک برای مهار فعّال نفس از طریق عینیتبخشی به تقابل تکانههای مهارنشده با عقل عملی، و تبدیل سلوک به فرآیندی ملموس و مدیریتپذیر است.
واژههای کلیدی: استعاره هستیشناختی، جاندارانگاری، نفس، مثنوی معنوی، فلسفه اخلاق، کنترل تکانه، عرفان تطبیقی.
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
مثنوی پژوهی
دریافت: 1404/7/3 | پذیرش: 1404/11/16 | انتشار: 1405/5/6
دریافت: 1404/7/3 | پذیرش: 1404/11/16 | انتشار: 1405/5/6
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
