مقالات در دست انتشار
برگشت به فهرست مقالات |
برگشت به فهرست نسخه ها
پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری
چکیده: (37 مشاهده)
پژوهش حاضر با هدف تبیین جایگاه کیومرث در تبارنامۀ معنوی شیخ اشراق و پاسخ به چراییِ سرسلسلگی او در میان عرفای خسروانی انجام شده است. پرسش اصلی نوشتار آن است که بر اساس کدام مؤلفههای مندرج در متون کهن و تاریخنگاریهای اسلامی، سهروردی کیومرث را با لقب «مالکالطّین» به عنوان سرآغاز حکمت خسروانی معرفی کرده است. روش تحقیق، توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر مطالعات کتابخانهای با رویکردی تطبیقی است. بدین منظور، شخصیت کیومرث در سه حوزۀ اوستا و متون پهلوی، تاریخنگاریهای دورۀ اسلامی و آثار سهروردی بررسی و تحلیل شده است.
یافتهها نشان میدهد که اوصاف مینوی وی چون زرثوشتروتوم بودن، آفریده شدنش بر صورت هرمزد، اهلو بودن و نخستین پذیرندۀ وخش در متون کهن، و در رأس آن برخورداری از خرّۀ کیانی، زمینهساز تأویل اشراقی از کیومرث به مثابۀ «انسان کامل» گشته است. سهروردی با گزینش لقب «مالکالطّین»، او را صاحب مقام «نور طامس» و «فناء فی الله» معرفی میکند که در نظام نوری شیخ اشراق، مرتبۀ نهایی سلوک است که سالک را به «موت اصغر» و محو هویت فردی در ذات حق میرساند.
بدین ترتیب، کیومرث از منظر شیخ اشراق، در رأس حکمت خسروانی جای میگیرد و عارفانی چون بایزید، حلاج، قصاب و خرقانی، وارثان این سنت معنوی شمرده میشوند. نوآوری پژوهش در پیوند نظاممند میان سه حوزۀ اسطوره، تاریخ و حکمت اشراق برای تبیین چگونگی تطور و تأویل شخصیت کیومرث در تبارنامۀ سهروردی است.
یافتهها نشان میدهد که اوصاف مینوی وی چون زرثوشتروتوم بودن، آفریده شدنش بر صورت هرمزد، اهلو بودن و نخستین پذیرندۀ وخش در متون کهن، و در رأس آن برخورداری از خرّۀ کیانی، زمینهساز تأویل اشراقی از کیومرث به مثابۀ «انسان کامل» گشته است. سهروردی با گزینش لقب «مالکالطّین»، او را صاحب مقام «نور طامس» و «فناء فی الله» معرفی میکند که در نظام نوری شیخ اشراق، مرتبۀ نهایی سلوک است که سالک را به «موت اصغر» و محو هویت فردی در ذات حق میرساند.
بدین ترتیب، کیومرث از منظر شیخ اشراق، در رأس حکمت خسروانی جای میگیرد و عارفانی چون بایزید، حلاج، قصاب و خرقانی، وارثان این سنت معنوی شمرده میشوند. نوآوری پژوهش در پیوند نظاممند میان سه حوزۀ اسطوره، تاریخ و حکمت اشراق برای تبیین چگونگی تطور و تأویل شخصیت کیومرث در تبارنامۀ سهروردی است.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
