دانشگاه سمنان
چکیده: (422 مشاهده)
«زینیه»، از سلاسل صوفیانه قرن نهم هجری قمری، بر اساس نگرش عرفانی و طریق سلوک زینالدین خوافی (د. 838 ق)، در عهد سیاسی تیموریان و در شهر هرات ظهور یافت و دستکم تا یک قرن پس از آن، به عنوان طریقتی مورد توجه در گسترۀ جهان اسلام استمرار داشت و پس از آن نیز به گونهای کمفروغ حیات خویش را ادامه داد. این طریقت که در خراسان بروز و ظهور یافت، پس از آن، در بخش دیگری از جغرافیای فرهنگی ایران، یعنی آسیای صغیر، رشد و تکامل پیدا کرد و به ذروۀ تعالی رسید. زینیه مسلکی متابع شریعت اسلام و ظاهر شرع است؛ لذا مسامحاتی که در برخی فرق صوفیانه دیده میشود، در این طریق مشهود نیست. از ویژگیهای بارز آن، فعالیتهای اجتماعی گسترده، نزدیکی به حاکمان و تلاش برای نشر عقاید از طریق سفر به مناطق مختلف است. با این حال، این طریقت با تغییر رویکردِ مشایخ آن در مخالفت با عرفان ابنعربی، همچنین، تأثیر گرایش به برخی اعتقادات شیعی در جامعه سنّیمذهب عثمانی و قرارگرفتن در مرکز مناقشات سیاسی، رو به زوال و انحطاط نهاد. این پژوهش با موضوع «بررسی مؤلفههای طریقت زینیه و عوامل انحطاط آن»، به روش توصیفی-تحلیلی بر آن است تا به معرفی و ترسیم مختصات و مبانی و مسلک آن طریقت پرداخته و ضمن بررسی تطور تاریخی، گزارشی از پیدایش و عوامل مؤثر بر زوال و افول این طریقت را ارائه نماید.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
تصوف و عرفان دریافت: 1402/12/1 | پذیرش: 1404/2/29 | انتشار: 1404/12/8