Journal of Islamic Mysticism

fa بررسی کاربرد «فطرت» در متون عرفانی قرن چهارم تا هفتم A study of the use of " Fitrat" (The Innate Nature) in mystical texts from the 10th century to the ١٣th century عرفان عرفان پژوهشي Research «فطرت» یکی از موضوعات مهم اندیشه دینی و عرفانی است که مباحثی چون: خداشناسی و انسان‌شناسی با آن پیوند دیرینه دارد؛ از این رو شاید سخن گفتن از آن در متون عرفانی امری عادی و یکسان به نظر برسد؛ اما پژوهش در شیوه کاربرد این واژه نشان می‌دهد که متن‌های عرفانی در قرن‌های مختلف رویکردهای متفاوتی در تعریف آن داشته‌اند.   هدف از پژوهش حاضر که به شیوه توصیفی ـ تحلیلی نگاشته شده، بررسی کاربرد واژه فطرت در متون عرفانی قرن چهارم تا هفتم به لحاظ سیر تاریخی، تعدد معانی و تبیین برخی موضوعات مرتبط با فطرت است. نتایج نشان می‌دهد میزان کاربرد واژه فطرت و توجه به تعدد معانی آن در متون قرن چهارم و پنجم، محدود بوده؛ اما در متون عرفانی قرن ششم به اوج می‌رسد تا این‌که در قرن هفتم، ابن عربی بحث مستقلی را به آن اختصاص می‌دهد. معانی‌ای چون: آفرینش، سرشت انسانی، دین، جهان مادی، ایمان اول و عهد الست از رایج‌ترین معانی به کار رفته در متون عرفانی قرن چهارم تا هفتم است؛ البته عارفانی چون: روزبهان بقلی و ابن عربی معانی و موضوعات نادر و مخصوص به خود را در زمینه فطرت ارائه کرده‌اند.   " Fitrat" (The Innate Nature), is one of the important topics of religious and mystical thought, with which topics such as theology and anthropology have a long-standing connection; therefore, speaking of it in mystical texts may seem normal and uniform; however, research into the use of this term shows that mystical texts have had different approaches to defining it in different centuries. The purpose of the present study, which is written in a descriptive-analytical manner, is to examine the use of the word Fitrat in mystical texts from the 10th century to the ١٣th century in terms of historical development, multiple meanings, and explanation of some issues related to Fitrat. The results show that the use of the word Fitrat and attention to its multiple meanings was limited in the texts of the 10th  and 11th centuries; but it reached its peak in the mystical texts of the 12th  century, until in the 13th  century, Ibne Arabi devoted an independent discussion to it. Meanings such as creation, human nature, religion, the material world, the first faith, and Ahde Alast( the first covenant) are among the most common meanings used in mystical texts from the 10th to the ١٣th centuries; of course, mystics such as Rouzbehan Baqli and Ibne Arabi have presented their own unique meanings and topics in the field of Fitrat.   معانی فطرت، سرشت انسانی، هدایت، معرفت، متون عرفانی قرن چهارم تا هفتم. Meanings of Fitrat, human nature, guidance, knowledge, mystical texts from the 10th century to the ١٣th century. 0 0 http://erfanmag.ir/browse.php?a_code=A-10-1711-2&slc_lang=fa&sid=1 الهام رستاد erastad@eghlid.ac.ir 10031947532846005446 0009-0006-0706-5861 Yes مرکز آموزش عالی اقلید محمد مهدی مسعودی MM.Masoudi57@iau.ac.ir 10031947532846005447 10031947532846005447 No دانشگاه آزاد اسلامی واحد اقلید طاهره رحیمی rahimi6105@gmail.com 10031947532846005448 10031947532846005448 No دانشگاه آزاد اسلامی واحد اقلید