fa بررسی تطبیقی انسان کامل و روش دستیابی به آن در اندیشه عرفانی مولانا و روان‌شناسی انسان‌گرای کارل راجرز عرفان و روانشناسی عرفان و روانشناسی پژوهشي Research <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,serif"><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">چکیده</span></span></b><br> <span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">این پژوهش با هدف بررسی تطبیقی مفهوم انسان کامل و شیوه‌های دستیابی به آن در اندیشه عرفانی مولانا جلال‌الدین بلخی و روان‌شناسی انسان‌گرای کارل راجرز انجام شده است. با بهره‌گیری از روش تحلیل موضوعی و تحلیل فلسفی</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;Arial&quot;,sans-serif">&ndash;</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">مفهومی، تلاش شده است تا ابعاد مختلف انسان کامل، از جمله ویژگی‌ها، مراتب رشد، موانع و راهکارهای عملی در دو دستگاه فکری عرفانی و روان‌شناختی تبیین گردد</span></span><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt">. </span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">یافته‌ها نشان می‌دهد که در منظومه فکری مولانا، انسان کامل مظهر اسماء و صفات الهی است که با عبور از نفس، سلوک معنوی، و فنا در حق، به مقام خلافت الهی می‌رسد؛ در حالی‌که در دیدگاه راجرز، انسان کامل فردی است که در فرآیندی روان‌شناختی و پویا، با پذیرش بی‌قید و شرط خود، تجربه اصیل و روابط همدلانه، به خودشکوفایی و انسجام درونی دست می‌یابد</span></span><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt">.</span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">گرچه این دو رویکرد در مبانی معرفت‌شناختی و هستی‌شناختی تفاوت‌های بنیادین دارند، اما هر دو بر رشد درونی، رهایی از </span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">صورتهای کاذب خود</span></span> <span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">و حرکت به سوی تعالی انسانی تأکید دارند. این هم‌پوشانی‌های مفهومی، زمینه را برای گفت‌وگوی میان‌رشته‌ای و استفاده تلفیقی از آموزه‌های عرفانی و روان‌شناختی در حوزه‌های تربیت، روان‌درمانی و توسعه فردی فراهم می‌کند</span></span><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt">.</span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">در نهایت، مطالعه حاضر با برجسته‌سازی نقاط اشتراک و افتراق میان عرفان اسلامی و روان‌شناسی انسان‌گرا، به امکان هم‌افزایی این دو سنت در پاسخ به بحران‌های معنوی و روانی انسان معاصر اشاره دارد و افق‌هایی نو برای پژوهش‌های میان‌رشته‌ای در حوزه کمال انسانی می‌گشاید</span></span><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt">.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,serif"><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;"></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:11.0pt">Abstract</span></b><br> <span style="font-size:11.0pt">This study aims to conduct a comparative analysis of the concept of the Perfect Man and the methods of attaining it in the mystical thought of Jalal al-Din Rumi and the humanistic psychology of Carl Rogers. Employing thematic analysis alongside philosophical&ndash;conceptual inquiry, the research seeks to elucidate various dimensions of the Perfect Man, including its defining characteristics, stages of growth, obstacles, and practical approaches within both the mystical and psychological frameworks.</span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="font-size:11.0pt">The findings indicate that, in Rumi&rsquo;s intellectual system, the Perfect Man embodies the divine names and attributes, attaining the station of divine vicegerency through transcendence of the self, spiritual wayfaring, and annihilation in God. By contrast, in Rogers&rsquo; view, the fully functioning person is one who, through a dynamic psychological process of unconditional self-acceptance, authentic experience, and empathic relationships, achieves self-actualization and inner integration.</span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="font-size:11.0pt">Despite fundamental epistemological and ontological differences between the two approaches, both emphasize inner growth, liberation from egocentrism, and movement toward human transcendence. These conceptual convergences create fertile ground for interdisciplinary dialogue and integrative applications of mystical and psychological teachings in education, psychotherapy, and personal development.</span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="font-size:11.0pt">Ultimately, by highlighting both the convergences and divergences between Islamic mysticism and humanistic psychology, this study points to the potential synergy of the two traditions in addressing the spiritual and psychological crises of contemporary humanity, thereby opening new horizons for interdisciplinary research on human perfection.</span></span></span><br> &nbsp; واژگان کلیدی: انسان کامل، مولانا، کارل راجرز، روان‌شناسی انسان‌گرا، عرفان اسلامی،درمان مراجع محور Keywords: Perfect Man, Rumi, Carl Rogers, Humanistic Psychology, Islamic Mysticism, Client-Centered Therapy 0 0 http://erfanmag.ir/browse.php?a_code=A-10-1788-2&slc_lang=fa&sid=1 ali hossain ranjbar علی حسین رنجبر a.h.ranjbar@gmail.com 10031947532846005392 0009-0009-3391-9682 Yes University of Religions and Denominations دانشگاه ادیان و مذاهب رضا الهی منش r.elahimanesh@urd.ac.ir 10031947532846005393 0009-0003-9821-046X No دانشگاه ادیان و مذاهب محمد علی گودرزی mgoodarzi@rose.shirazu.ac.ir 10031947532846005394 10031947532846005394 No دانشگاه شیراز قاسم کاکایی gkakaie@rose.shirazu.ac.ir 10031947532846005395 10031947532846005395 No دانشگاه شیراز