fa بررسی تطبیقی انسان کامل و روش دستیابی به آن در اندیشه عرفانی مولانا و روان‌شناسی انسان‌گرای مزلو عرفان و روانشناسی عرفان و روانشناسی پژوهشي Research <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">این پژوهش با هدف بررسی تطبیقی انسان کامل و روش دستیابی به کمال در اندیشه مولانا جلال‌الدین محمد بلخی، عارف مسلمان، و آبراهام مزلو، روان‌شناس انسان‌گرای برجسته، سامان یافته است. پژوهش حاضر، ابتدا به واکاوی مفهوم انسان کامل و ویژگی‌های او در دیدگاه مولانا و مزلو پرداخته و سپس مسیرهای نیل به کمال، موانع رشد و راهکارهای عملی پیشنهادی هر یک را بررسی کرده است و با بهره‌گیری از روش تحلیل موضوعی و تحلیل فلسفی-مفهومی به مقایسه آنها پرداخته است. درحالی‌که اندیشه مولانا بر مبنای جهان‌بینی عرفانی و توحیدی، انسان کامل را موجودی می‌داند که با عبور از نفس و فنا در عشق الهی به وحدت با حقیقت مطلق می‌رسد، مزلو در چارچوب روان‌شناسی انسان‌گرا، انسان کامل را فردی می‌داند که از طریق خودشکوفایی، تحقق بالقوه‌های انسانی و تجربه اوج، در بستر آزادی و مسئولیت شخصی، به تعالی فردی دست می‌یابد. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که گرچه این دو دیدگاه در مبانی هستی‌شناختی، معرفت‌شناختی و غایت‌شناختی متفاوت‌اند</span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">-</span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">یکی مبتنی بر سلوک معنوی تا وصال حق، و دیگری مبتنی بر تحقق خودِ دنیوی</span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">-</span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">اما در تأکید بر غلبه بر خودمحوری، شکوفایی استعدادهای متعالی و گذار از نیازهای سطحی به معنا و تعالی، اشتراک دارند. افزون بر این، مفهوم &laquo;تجربه اوج&raquo; در اندیشه مزلو، قرابتی قابل تأمل با تجربه &laquo;وحدت و فنا&raquo; در عرفان مولوی دارد که می‌تواند به‌مثابه نقطه تلاقی دو رویکرد در تبیین ابعاد متعالی انسان تلقی شود. </span></span> <span style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">This study aims to comparatively examine the concept of the perfect human and the means of attaining perfection in the thought of Jalāl al-Dīn Muḥammad Balkhī (Rumi), a Muslim mystic, and Abraham Maslow, a prominent humanistic psychologist. The present research first explores the concept of the perfect human and its defining characteristics in the views of Rumi and Maslow, and subsequently examines the paths to perfection, the obstacles to growth, and the practical strategies proposed by each thinker. Employing thematic analysis alongside philosophical-conceptual analysis, the study systematically compares the two perspectives. Whereas Rumi&rsquo;s thought, grounded in a mystical and monotheistic worldview, regards the perfect human as a being who&mdash;by transcending the ego and attaining annihilation (fanāʾ) in divine love&mdash;reaches unity with the Absolute Truth, Maslow, within the framework of humanistic psychology, conceives of the perfect human as an individual who achieves personal transcendence through self-actualization, the realization of human potentialities, and peak experience, within the context of freedom and personal responsibility. The findings indicate that although these two perspectives differ in their ontological, epistemological, and teleological foundations&mdash;one rooted in spiritual wayfaring (sulūk) toward union with the Divine, the other in the realization of the worldly self&mdash;they converge in their emphasis on overcoming egocentrism, cultivating higher potentials, and moving beyond superficial needs toward meaning and transcendence. Furthermore, Maslow&rsquo;s concept of &ldquo;peak experience&rdquo; bears a noteworthy affinity to the experience of &ldquo;unity and annihilation&rdquo; (waḥdat wa fanāʾ) in Rumi&rsquo;s mysticism, and may be regarded as a point of convergence between the two approaches in elucidating the transcendent dimensions of the human being.</span></span> انسان کامل, خودشکوفایی, روش‌های تعالی انسان, مزلو, مولانا. Perfect human, Self-actualization, Means of human transcendence, Maslow, Rumi. 20 40 http://erfanmag.ir/browse.php?a_code=A-10-1788-1&slc_lang=fa&sid=1 Ali Hossain Ranjbar علی‌حسین رنجبر a.h.ranjbar@gmail.com 10031947532846005532 0009-0009-3391-9682 Yes University of Religions and Denominations دانشگاه ادیان و مذاهب MohammadAli Goodarzi محمدعلی گودرزی goodarzimohammadali@gmail.com 10031947532846005533 10031947532846005533 No Shiraz University دانشگاه شیراز Ghasem Kakaei قاسم کاکایی gkakaie@rose.shirazu.ac.ir 10031947532846005534 10031947532846005534 No Shiraz University دانشگاه شیراز Reza Elahimanesh رضا الهی‌منش r.elahimanesh@urd.ac.ir 10031947532846005535 0009-0003-9821-046X No University of Religions and Denominations دانشگاه ادیان و مذاهب