مقالات در دست انتشار
برگشت به فهرست مقالات |
برگشت به فهرست نسخه ها
دانشگاه علوم ومعارف قرآن کریم
چکیده: (56 مشاهده)
این پژوهش با هدف بازنمایی تطبیقی سازههای معنایی «معرفت حضوری» در قرآن کریم، با رویکردی معناشناختی و تحلیل شبکهای، به بررسی پانزده مفهوم کلیدی حوزه شناخت، شامل: (ادراک، اطلاع، انس، بصیرت، حفی، حکمت، درایه، شعور، ظن، عثور، معرفت، علم، تعقل، تفقه و یقین). پرداخته است. روش تحقیق، توصیفی–تحلیلی بوده و دادهها با اتکا بر منابع لغوی و تفسیری گردآوری شدهاند. یافتهها نشان میدهد که این واژگان، اگرچه در دایره معنایی «معرفت حضوری» قرار میگیرند، اما هر یک دارای دلالتهای ظریف و غیرقابل انکاری هستند و شبکهای پویا و سلسلهمراتبی را تشکیل میدهند که فرآیند تکاملی معرفت را از ادراک حسی تا یقین وجودی ترسیم میکند. در این منظومه، «علم» بهعنوان مفهوم محوری، ستون فقرات شبکه را تشکیل میدهد و مفاهیمی چون «بصیرت» و «حکمت» بهعنوان مراحل متعالی شناخت، و «یقین» بهمثابه غایت نهایی این مسیر معرفتی عمل میکنند. از منظر عرفانی، این پژوهش نشان میدهد که قرآن کریم با دقتی شگرف، سیر تکاملی معرفت را از مسیر «اتصال وجودی» در مرحله ادراک؛ گذر از «انس باطنی» و «دریافت شهودی» در مرحله بصیرت؛ تا وصول به «شناخت یقینی و حضوری» در مقام یقین؛ ترسیم کرده است. در نهایت، این تحلیل، ظرفیت تدوین نظریهای وحیانی در باب معرفت را فراهم میسازد که در آن عقل به عنوان ابزار و شهود به عنوان مسیر رسیدن به حقیقت، در منظومهای واحد و تکاملی جای میگیرند.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |