طبق تعریف این مقاله، زیست اخلاقی به معنای سبک زندگی و سلوک فردی- اجتماعی وفادار به شهودات، اصول، یا هنجارهای مشهور و مقبول اخلاقی است. بر این مبنا، تفسیر رفتاری خاص یا سیره‌ای پایدار، که نافی تلقی رایج از اخلاق باشد و همزمان به عنوان پدیده‌ای وفادار به اخلاق معرفی شود، معادل روایتگری وارونه از زیست اخلاقی شناخته می‌شود. در متن حاضر، ضمن بیان حکایتی از فیه‌مافیه، وارونگی زیست اخلاقی در این حکایت از منظری نقادانه بررسی خواهد شد. مقصود اخلاقی مولوی از طرح ماجرا و انعکاس وارونه‌ی پیامد آن، با نتایج زیر قابل تحلیل است: الف) از نگاه راویْ اراده‌ای منعطف، اما جهان‌فرما بر کنش انسان‌ها حاکم بوده و فهم رمز و راز این اراده به نحو ذوقی و استحسانی میسّر می‌شود. ب) با مفروض دانستن این اراده است که می‌توان درباره‌ی افراد کامیاب و ناکام حکم راند و کنش آن‌ها را بر کرسی قضاوت اخلاقی نشاند. ج) روایت مورد بحث به سبب ترخیص اراده‌ی انسانی، سبب‌ساز انکار مسئولیت اخلاقی و مویّد انحلال آن به پای منش تقدیرگرای عرفانی است. د) همین روایتگری وارونه و متناسب با اهداف ریتوریک خطیب، سببی پایدار در تضعیف اخلاق عرفانی تلقی می‌شود.طبق تعریف این مقاله، زیست اخلاقی به معنای سبک زندگی و سلوک فردی- اجتماعی وفادار به شهودات، اصول، یا هنجارهای مشهور و مقبول اخلاقی است. بر این مبنا، تفسیر رفتاری خاص یا سیره‌ای پایدار، که نافی تلقی رایج از اخلاق باشد و همزمان به عنوان پدیده‌ای وفادار به اخلاق معرفی شود، معادل روایتگری وارونه از زیست اخلاقی شناخته می‌شود. در متن حاضر، ضمن بیان حکایتی از فیه‌مافیه، وارونگی زیست اخلاقی در این حکایت از منظری نقادانه بررسی خواهد شد. مقصود اخلاقی مولوی از طرح ماجرا و انعکاس وارونه‌ی پیامد آن، با نتایج زیر قابل تحلیل است: الف) از نگاه راویْ اراده‌ای منعطف، اما جهان‌فرما بر کنش انسان‌ها حاکم بوده و فهم رمز و راز این اراده به نحو ذوقی و استحسانی میسّر می‌شود. ب) با مفروض دانستن این اراده است که می‌توان درباره‌ی افراد کامیاب و ناکام حکم راند و کنش آن‌ها را بر کرسی قضاوت اخلاقی نشاند. ج) روایت مورد بحث به سبب ترخیص اراده‌ی انسانی، سبب‌ساز انکار مسئولیت اخلاقی و مویّد انحلال آن به پای منش تقدیرگرای عرفانی است. د) همین روایتگری وارونه و متناسب با اهداف ریتوریک خطیب، سببی پایدار در تضعیف اخلاق عرفانی تلقی می‌شود.

واژه‌های کلیدی: اخلاق عرفانی، اراده‌ی اخلاقی، ریطوریقا، فیه‌مافیه، مسئولیت اخلاقی

     

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

---

---