@article{ 
author = {Imaninasab, Ali and Izadpanah, Abbas and Shahrokhi, Seyyed Ahmadrez},  
title = {Investigating the Role of the Imaginal World in Human\'s Descending Arc from Sa\'id al-Din Farghani\'s Perspective}, 
abstract ={Sa'id al-Din Farghani, as one of the most prominent representatives of the Ibn 'Arabi school, ascribes an important role to the imaginal world (ʿālam al-mithāl) in the human journey through the descending arc and depicts the primordial covenant world (ʿālam al-dharr) within this realm. He identifies aspects of the imaginal world through which he attempts to provide a systematic and novel analysis of how humans are present in the imaginal world during the descending arc. From Farghani's perspective, the imaginal world has two aspects: one aspect that brings spirits and intellects into an imaginal form, and another aspect that transforms material beings into imaginal entities. According to Farghani, Adam's clay form at the beginning of his creation contained the particles of his progeny, and based on the second aspect of the imaginal world, both Adam and his descendants became imaginal beings and acquired souls. The emergence of individual human souls occurred at this stage, before birth and before the embryonic stage. This study demonstrates that the rational objections commonly raised against the soul's precedence over the material body do not apply to Farghani's viewpoint, and there exist narrative evidences from the Ahl al-Bayt confirming Farghani's perspective in general terms.},  
Keywords = {Imaginal World,
Descending Arc,
Primordial Covenant World,
Clay Nature,
Sa'id al-Din Farghani.},
volume = {17},
Number = {1}, 
pages = {1-22}, 
publisher = {Scientific Association of Islamic Mysticism of Iran},
title_fa = {بررسی نقش عالم مثال در سیر انسان در قوس نزول از نگاه سعیدالدین فرغانی},
abstract_fa ={سعیدالدین فرغانی، به عنوان یکی از برجسته‌ترین نمایندگان مکتب ابن‌عربی، نقش مهمی برای عالم مثال در سیر انسان در قوس نزول قائل شده و عالم ذر را در همین عالَم ترسیم کرده است. او برای عالم مثال، وجوهی را ذکر می‌کند که به واسطه‌ آن‌ها تلاش می‌کند تحلیلی نظام‌مند و بدیع از چگونگی حضور انسان در عالم مثال در قوس نزول ارائه دهد. از نگاه فرغانی، عالم مثال دو وجه دارد: یک وجه که ارواح و عقول را در قالب مثالی در می‌آورد و وجه دیگر که موجودات مادی را به شکل موجودات مثالی در می‌آورد. از نگاه فرغانی، صورت طینی آدم(ع) در آغاز خلقتش، مشتمل بر ذرات ذریه او بوده که آدم(ع) و ذریه او بنا به وجه دوم عالم مثال، همگی مثالی شدند و دارای نفس شدند. پدید آمدن نفوس جزئی انسان‌ها در این مرحله، پیش از تولد و پیش از مرحله جنینی بوده است. در جستار پیش‌رو، تبیین شده است که محذورات عقلی‌ای که عموماً برای تقدّم نفس بر بدن مادی ذکر می‌شود، به دیدگاه فرغانی وارد نیست و نیز شواهدی روایی از اهل بیت(ع) در تأیید اجمالی دیدگاه فرغانی وجود دارد.},
keywords_fa = {عالم مثال, قوس نزول, عالم ذر, طینت, سعیدالدین فرغانی.},

doi = {10.66224/erfan.17.1.1},
url = {http://erfanmag.ir/article-1-1699-en.html},  
eprint = {http://erfanmag.ir/article-1-1699-en.pdf},  
journal = {Pažuhešnāma-ye ʿErfān: A Journal of Islamic Mysticism},  
issn = {2538-5135}, 
eissn = {2980-8421}, 
year = {2026}  
}

@article{ 
author = {Azhdari, Shirin and HoseiniMoaKhar, Seyyed Mohsen and Keshavarz, Somayeh},  
title = {Psychological and Educational Barriers in Rewriting and Recreating Mystical Anecdotes for Children (With Emphasis on Piaget\'s and Bandura\'s Theories)}, 
abstract ={Mystical anecdotes are among the most practical resources for developing and flourishing spirituality, human interactions, and behavioral character in children. Although engaging with these anecdotes responds to children's fundamental and meaning-seeking questions both directly and indirectly, naturally not all of them have the capability to be rewritten and recreated for child audiences. The aim of this research is to examine the psychological and educational barriers in selecting mystical anecdotes for children, relying on Piaget's cognitive development theory and Bandura's social-cognitive learning theory. This research, which examines mystical anecdotes from this perspective using a descriptive-analytical method, demonstrates that a large portion of such anecdotes, due to the presence of psychological, linguistic, educational, intellectual-content barriers and complex narrative structures, have not found the capability to be rewritten and recreated for children. Due to linguistic complexities and distance from age requirements and the cognitive-social development of children, they cannot play a role in strengthening children's spiritual intelligence. The study identifies specific barriers that make certain mystical anecdotes unsuitable for children aged 7-11 years, who are in Piaget's concrete operational stage. These barriers include ecstatic utterances, difficult mystical terminology, paradoxical expressions, symbolic narratives, and content promoting antisocial behaviors or depicting supernatural events that conflict with children's concrete thinking patterns.},  
Keywords = {Mystical Anecdotes, Children, Rewriting, Piaget, Bandura.},
volume = {17},
Number = {1}, 
pages = {23-45}, 
publisher = {Scientific Association of Islamic Mysticism of Iran},
title_fa = {موانع روانشناختی و تربیتی در بازنویسی و بازآفرینی حکایت‌های عرفانی برای کودکان (با تأکید بر نظریه‌های پیاژه و بندورا)},
abstract_fa ={حکایت‌های عرفانی یکی از کاربردی‌ترین منابع برای رشد و شکوفایی معنویت، تعاملات انسانی و منش رفتاری در کودکان به حساب می‌آید. اگرچه پرداختن به این حکایت‌ها به پرسش‌های بنیادین و معناجویانه کودکان به‌صورت مستقیم و غیرمستقیم پاسخ می‌دهد، اما طبعاً همه آن‌ها قابلیت بازنویسی و بازآفرینی برای مخاطب کودک را ندارند.‌ هدف پژوهش حاضر بررسی موانع روانشناختی و تربیتی در گزینش حکایت‌های عرفانی برای کودکان با تکیه بر نظریه رشد شناختی پیاژه و نظریه یادگیری شناختی-اجتماعی بندورا است. این پژوهش که به روش توصیفی-تحلیلی به بررسی حکایت‌های عرفانی از این منظر پرداخته، نشان می‌دهد بخش زیادی از این گونه حکایت‌ها به ‌دلیل وجود موانع روان‌شناختی، زبانی، تربیتی، فکری-محتوایی و ساختار پیچیده روایی، قابلیت بازنویسی و بازآفرینی برای کودکان را نیافته، و به دلیل پیچیدگی‌های زبانی و دوری از اقتضائات سنی و رشد شناختی-اجتماعی کودک، نمی‌توانند در تقویت هوش معنوی او نقشی ایفا کنند.},
keywords_fa = {حکایت‌های عرفانی, کودکان, بازنویسی, پیاژه, بندورا.},

doi = {10.66224/erfan.17.1.23},
url = {http://erfanmag.ir/article-1-1650-en.html},  
eprint = {http://erfanmag.ir/article-1-1650-en.pdf},  
journal = {Pažuhešnāma-ye ʿErfān: A Journal of Islamic Mysticism},  
issn = {2538-5135}, 
eissn = {2980-8421}, 
year = {2026}  
}

@article{ 
author = {Miri, Mohammad and Shoeibi, Mahs},  
title = {A Critical Analysis of al-Dhahabī’s Views in al-Tafsīr wa al-Mufassirūn on the Methodology of Mystical Quranic}, 
abstract ={The methodology of mystical Quranic exegesis has long faced staunch critics—some motivated by opposition to the intellectual heritage of the ahl al-ma’rifa (people of gnosis), and others by unfamiliarity with the foundational principles of this interpretive tradition. Since Muḥammad Ḥusayn al-Dhahabī stands among the most prominent of these critics, a systematic examination of his views may help clarify the substantive dimensions of the issue. An overwhelming preponderance of lacunae over competencies in al-Dhahabī’s knowledge of Islamic mysticism—encompassing both its doctrines and the principles, foundations, and methods of mystical exegesis—rendered him confused in his analysis of mystical interpretations and unsuccessful in adjudicating their validity. Al-Dhahabī possessed no adequate conception of theoretical mysticism as a discipline; and despite acknowledging his limited familiarity with the discourse of the mystics, he treated the invalidity of the mystical doctrine of the unity of being as self-evident. Nor did he hold an accurate understanding of the definition and constitutive components of ta’wīl in its technical mystical sense. In several instances, his unfamiliarity with the discourse of the ahl al-ma’rifa led him to impute Bāṭinī tendencies to mystical exegeses; in others, he judged them to be in conflict with the revealed law—whereas the masters of gnosis explicitly and vigorously rejected Bāṭinism and consistently emphasized that both exegesis and ta’wīl of the Quran are conditional upon their alignment with the substantive content of the sharī’a and the avoidance of exegesis based on personal opinion. Al-Dhahabī was equally unacquainted with the mystical theory of the spirit of meaning and its constructive functions within mystical exegesis, just as he was unaware of the approach of the ahl al-ma’rifa in anagogical exegesis. The cumulative weight of these deficiencies consistently misled him in his critique of the methodology of mystical Quranic interpretation. The present study is organized according to a descriptive-documentary method, with the dual aim of defending the intrinsic legitimacy of a principled and criterion-governed mystical exegesis and of elucidating the shortcomings in al-Dhahabī’s treatment of this exegetical approach.},  
Keywords = {Mystical Exegesis, Esoteric Interpretation, Spirit of Meaning, al-Tafsīr wa al-Mufassirūn, Anagogical Exegesis.},
volume = {17},
Number = {1}, 
pages = {46-65}, 
publisher = {Scientific Association of Islamic Mysticism of Iran},
title_fa = {بررسی انتقادی دیدگاه ذهبی در کتاب «التفسیر و المفسرون» پیرامون روش تفسیر عرفانی},
abstract_fa ={روش تفسیر عرفانی، منتقدان سرسختی دارد. برخی از روی مخالفت با میراث اهل معرفت و برخی به خاطر ناآشنایی با مبانی این روش، با آن به مخالفت برخاسته‌اند. ازآنجاکه ذهبی یکی از جلوداران این منتقدان به شمار می‌آید، نقد دیدگاه او می‌تواند به روشن ‌شدن جوانب موضوع کمک کند. فزونی مطلق مجهولات ذهبی نسبت ‌به معلومات وی در حوزه معارف و آموزه‌های علم عرفان و همچنین در اصول، مبانی و روش تفسیر عرفانی موجب شد تا وی در تحلیل تأویلات عرفانی سردرگم و در داوری آن‌ها ناکام بماند. او اساساً تصور درستی از علم عرفان نظری ندارد و با آنکه به سطح پایین آشنایی خود با سخن عارفان اذعان دارد، نادرستی آموزه عرفانی وحدت وجود را از واضحات به شمار آورده است. او حتی فهم درستی از تعریف و مؤلفه‌های «تأویل»، در اصطلاح عرفانی آن ندارد. ذهبی در مواردی، به خاطر ناآشنایی با سخن اهل معرفت، تفاسیر عرفانی را رمی به باطنی‌گرایی کرده و در مواردی دیگر، آن‌ها را در تعارض با شریعت، ارزیابی می‌کند؛ درحالی‌که اهل معرفت به‌شدت با باطنی‌گرایی مخالفت ورزیده و بر مشروط ‌بودن تفسیر و تأویل قرآن بر همسویی آن با محتوای شریعت و اجتناب از تفسیر به رأی، تأکید کرده‌اند. ذهبی همچنین از نظریه عرفانی روح معنا و کارکردهای مثبت آن در تفسیر عرفانی آگاهی لازم را ندارد، چنان‌که از رویکرد اهل معرفت در تفسیر انفسی نیز ناآگاه است. مجموع این ناآگاهی‌ها، رهزنِ وی در مقام نقد روش تفسیر عرفانی شده است. این پژوهش، با هدف دفاع از اصل روش تفسیر عرفانیِ همراه با ضوابط و روشن‌ شدن کاستی‌های نگاه ذهبی به این رویکرد تفسیری، به روش توصیفی-اسنادی، سامان‌یافته است.},
keywords_fa = {تفسیر عرفانی, تأویل, روح معنا, التفسیر و المفسرون, تفسیر انفسی.},

doi = {10.66224/erfan.17.1.46},
url = {http://erfanmag.ir/article-1-1666-en.html},  
eprint = {http://erfanmag.ir/article-1-1666-en.pdf},  
journal = {Pažuhešnāma-ye ʿErfān: A Journal of Islamic Mysticism},  
issn = {2538-5135}, 
eissn = {2980-8421}, 
year = {2026}  
}

@article{ 
author = {Teymoori, Mohammad and Khayatian, Ghodratollah and Rezaie, Mohamm},  
title = {Investigating the Characteristics of the Zayniyya Order and the Factors of Its Decline}, 
abstract ={The Zayniyya Order, a Sufi lineage that emerged in the 9th century AH (15th century CE), was founded upon the mystical worldview and spiritual path (ṭarīqah) of Zayn al-Dīn Khwāfī (d. 838 AH/1434 CE). It arose in Herat during the Timurid political era and maintained its presence as a recognized Sufi order within the broader Islamic world for at least a century thereafter. Though its influence gradually waned, the order continued to exist, albeit with diminished vitality. Initially manifesting in the region of Khorasan, the Zayniyya Order subsequently developed and flourished in another significant part of Iran's cultural geography, namely Asia Minor, where it reached its zenith. The Zayniyya was characterized by strict adherence to Islamic law (sharīʿa) and outward religious observance. As such, it did not exhibit the doctrinal laxity occasionally observed in other Sufi traditions. Among the defining features of the order were its broad social engagements, close relations with political authorities, and active efforts to disseminate its teachings through travel and proselytization. Nevertheless, the trajectory of the Zayniyya Order shifted following the adoption, by its later shaykhs, of a mystical orientation inspired by Ibn ʿArabī, along with interpretative engagements with his metaphysical doctrines. Additionally, the infiltration of certain Shiʿi-leaning beliefs into the predominantly Sunni milieu of its host societies, combined with its entanglement in political disputes, accelerated its decline.},  
Keywords = {Zayniyya Tariqat,
Zayn al-Din Khwāfī,
9th Century Mysticism,
Manhaj al-Rashad,
Sufi Orders.},
volume = {17},
Number = {1}, 
pages = {66-84}, 
publisher = {Scientific Association of Islamic Mysticism of Iran},
title_fa = {بررسی مؤلفه‌های طریقت زینیه و عوامل انحطاط آن},
abstract_fa ={«زینیه»، از سلاسل صوفیانه قرن نهم هجری قمری، بر اساس نگرش عرفانی و طریق سلوک زین‌الدین خوافی (د. 838 ق)، در عهد سیاسی تیموریان و در شهر هرات ظهور یافت و دست‌کم تا یک قرن پس از آن، به عنوان طریقتی مورد توجه در گسترۀ جهان اسلام استمرار داشت و پس از آن نیز به گونه‌ای کم‌فروغ حیات خویش را ادامه داد. این طریقت که در خراسان بروز و ظهور یافت، پس از آن، در بخش دیگری از جغرافیای فرهنگی ایران، یعنی آسیای صغیر، رشد و تکامل پیدا کرد و به ذروۀ تعالی رسید. زینیه مسلکی متابع شریعت اسلام و ظاهر شرع است؛ لذا مسامحاتی که در برخی فرق صوفیانه دیده می‌شود، در این طریق مشهود نیست. از ویژگی‌های بارز آن، فعالیت‌های اجتماعی گسترده، نزدیکی به حاکمان و تلاش برای نشر عقاید از طریق سفر به مناطق مختلف است. با این حال، این طریقت با تغییر رویکردِ مشایخ آن در مخالفت با عرفان ابن‌عربی، همچنین، تأثیر گرایش به برخی اعتقادات شیعی در جامعه سنّی‌مذهب عثمانی و قرارگرفتن در مرکز مناقشات سیاسی، رو به زوال و انحطاط نهاد. این پژوهش با موضوع «بررسی مؤلفه‌های طریقت زینیه و عوامل انحطاط آن»، به روش توصیفی-تحلیلی بر آن است تا به معرفی و ترسیم مختصات و مبانی و مسلک آن طریقت پرداخته و ضمن بررسی تطور تاریخی، گزارشی از پیدایش و عوامل مؤثر بر زوال و افول این طریقت را ارائه نماید.},
keywords_fa = {طریقت زینیه, زین‌الدین خوافی, عرفان, منهج‌الرشاد.},

doi = {10.66224/erfan.17.1.66},
url = {http://erfanmag.ir/article-1-1630-en.html},  
eprint = {http://erfanmag.ir/article-1-1630-en.pdf},  
journal = {Pažuhešnāma-ye ʿErfān: A Journal of Islamic Mysticism},  
issn = {2538-5135}, 
eissn = {2980-8421}, 
year = {2026}  
}

@article{ 
author = {Dakami, Mohammad Jav},  
title = {The Station of "Be, and It Is" for Humanity in This World and the Hereafter from the Perspective of Qur\'anic Verses and Traditions}, 
abstract ={Based on the verses of the Holy Qur'an and traditions of the Infallible Imams, the perfect human being is God's vicegerent on earth and must therefore benefit from the divine attributes of action as much as possible. A necessary consequence of benefiting from divine attributes of action is that one should also possess, within one's capacity, the station of "Be, and it is" (kun fa-yakūn), which is the prerogative of the Divine Presence. The station of "Be, and it is" in the logic of the Holy Qur'an means that if a person wills something, there should be no gap between their will and the existence of that thing, and as soon as they will it, that thing is realized. From the verses of the Holy Qur'an and traditions of the Infallible Imams, it appears that God Almighty grants such a station to His special servants both in this world and in the hereafter. It is through this station that prophets and divine saints acquire the ability to intervene and dispose in the world of possibility and perform extraordinary deeds. This research, utilizing the verses of the Holy Qur'an and traditions of the Infallible Imams and employing an analytical-descriptive method, has demonstrated that humans have the potential to reach a station through obedience to divine commands where willing becomes not only being able, but actually being, and if they will something, by divine permission, that thing is realized.},  
Keywords = {Be and It Is, Holy Qur'an,
This World, Hereafter,
Divine Vicegerency.},
volume = {17},
Number = {1}, 
pages = {85-100}, 
publisher = {Scientific Association of Islamic Mysticism of Iran},
title_fa = {مقام «کُن فَیکون» انسان در دنیا و آخرت از منظر آیات و روایات},
abstract_fa ={بر اساس آیات قرآن کریم و روایات معصومین(ع)، انسان کامل، خلیفه خدا بر روی زمین است و به همین دلیل باید از صفات فعل الهی تا حد امکان بهره‌مند باشد و لازمۀ برخورداری از صفات فعل الهی این است که او هم در حدّ خود از مقام «کُن فیکون» که شأن حضرت باری تعالی است، برخوردار باشد. مقام «کن فیکون» در منطق قرآن کریم؛ یعنی اینکه شخص اگر چیزی را اراده کند، بین ارادۀ او و موجود شدن آن چیز فاصله‌ای نباشد و به محض اراده‌کردن، آن چیز محقق گردد. از آیات قرآن کریم و روایات معصومین(ع)، چنین به دست می‌آید که خداوند متعال به بندگان خاص خود چنین مقامی را هم در دنیا و هم در آخرت می‌بخشد و با همین مقام است که پیامبران و اولیاء الهی توانایی دخل و تصرف در عالم امکان را به دست می‌آورند و کارهای خارق‌العاده انجام می‌دهند. در این تحقیق، با بهره‌گیری از آیات قرآن کریم و روایات معصومین(ع)، و با استفاده از روش تحلیلی-توصیفی اثبات شده است که این امکان برای انسان وجود دارد که با اطاعت از فرامین الهی، خود را به مقام و جایگاهی برساند که خواستن برای او نه تنها توانستن، بلکه شدن باشد و اگر چیزی را اراده کند، به اذن الهی آن چیز محقق گردد.},
keywords_fa = {کُن فَیکون, قرآن کریم, دنیا, آخرت.},

doi = {10.66224/erfan.17.1.85},
url = {http://erfanmag.ir/article-1-1705-en.html},  
eprint = {http://erfanmag.ir/article-1-1705-en.pdf},  
journal = {Pažuhešnāma-ye ʿErfān: A Journal of Islamic Mysticism},  
issn = {2538-5135}, 
eissn = {2980-8421}, 
year = {2026}  
}

@article{ 
author = {SoleimaniKoshali, Fatim},  
title = {Analysis of Islamic Mystics\' Ecstatic Utterances Based on Paul Tillich\'s Symbolic Language Theory}, 
abstract ={Ecstatic utterances (shatḥ) are one type of mystical proposition and among the most important elements of mystical language, representing the most critical point of intersection between mysticism and logic. From a logical perspective, shatḥ is a type of coincidence of contradictories and the harmonization of two incompatible aspects that constitute the contradictory level of mystical language. Accordingly, numerous theories have been proposed by mysticism scholars and modern researchers regarding the causes of logical contradictions in ecstatic utterances. In this regard, employing symbolic and metaphorical language has been considered a method for understanding mystics' ecstatic utterances. This insight, as one of the common presuppositions in twentieth-century theology, considers speech about God's existence, attributes, relations, and actions to be symbolic. The present research, using descriptive-analytical methods and library sources, seeks to analyze the paradoxical propositions of Islamic mystics based on Paul Tillich's formulation of symbolic language theory. Tillich, a Christian philosopher and theologian, developed this framework for religious discourse. Considering symbols as ultimate reality is among the theological teachings found in Tillich's perspective. In this framework, utilizing linguistic elements and considering concepts and propositions about God as symbolic is effective for examining and analyzing ecstatic utterances and resolving the apparent contradictions in mystics' speech.},  
Keywords = {Paul Tillich, Symbolic Language, Ecstatic Utterance (Shatḥ), Mysticism, Symbol.},
volume = {17},
Number = {1}, 
pages = {101-122}, 
publisher = {Scientific Association of Islamic Mysticism of Iran},
title_fa = {تحلیل شطحیات عارفان اسلامی با تکیه بر نظریه زبان نمادین پل تیلیش},
abstract_fa ={شطح، یکی از انواع گزاره‌های عرفانی و از عناصر مهم زبان عرفان و مهم‌ترین نقطه برخورد عرفان و منطق است. از دیدگاه منطق، شطح، نوعی اجتماع نقیضین است و همسازی دو سویه ناهمخوان، که سطح تناقضی زبان عرفان را تشکیل می‌دهد. بر این اساس، نظریات متعددی از سوی عرفان‌پژوهان و پژوهشگران نوین درباره علل وجود تناقض‌های منطقی در شَطحیات مطرح شده و بهره‌گیری از زبان رمزی و نمادین، شیوه‌ای برای درک شطحیات عارفان تلقی شد. چنین بصیرتی، به عنوان یکی از پیش‌فرض‌های رایج در الهیات قرن بیستم است که سخن گفتن درباره وجود، اوصاف، نسبت‌ها و افعال خداوند را نمادین دانسته است. پژوهش حاضر، با شیوه توصیفی و تحلیلی و بهره‌مندی از اسناد کتابخانه‌ای در پی تحلیل گزاره‌های متناقض‌نمای عارفان اسلامی، بر پایه صورت‌بندی نظریه زبان نمادین پل تیلیش، فیلسوف و متأله مسیحی است. نمادپنداری، به عنوان یک واقعیت غایی از آموزه‌های الهیاتی، از یافته‌های این جستار در گستره یافته نگاه پل تیلیش است. در این گستره، بهره‌مندی از عنصر زبانی و نمادین‌پنداری مفاهیم و گزاره‌ها درباره خداوند، برای بررسی و تحلیل شطحیات و گشایش تناقضات ظاهری گفتار عارفان اثربخش است.},
keywords_fa = {پل تیلیش, زبان نمادین, شطح, عرفان, نماد.},

doi = {10.66224/erfan.17.1.101},
url = {http://erfanmag.ir/article-1-1667-en.html},  
eprint = {http://erfanmag.ir/article-1-1667-en.pdf},  
journal = {Pažuhešnāma-ye ʿErfān: A Journal of Islamic Mysticism},  
issn = {2538-5135}, 
eissn = {2980-8421}, 
year = {2026}  
}

@article{ 
author = {Zurvani, Mojtaba and Sheikh, Mahmou},  
title = {Sufi Adab: Historical Evolution of the Concept and Its Place in the Ethical System of Sufism (4th–7th Centuries AH)}, 
abstract ={This article employs a historical-comparative approach to examine the evolution of the concept of adab in classical Sufi texts from the fourth to the seventh centuries AH. The texts analyzed were selected on the basis of their historical significance and influence, encompassing the works of al-Sarrāj, al-Sulamī, al-Qushayrī, al-Ghazālī, Ibn ʿArabī, and al-Kāshānī. Drawing on a fourfold distinction within the dimensions of human existence—belief, emotion, volition, and conduct—this study demonstrates that adab pertains primarily to the behavioral dimension and is thereby distinguished from neighboring concepts such as virtues (faḍāʾil), vices (radhāʾil), spiritual stations (maqāmāt), and spiritual states (aḥwāl). This behavioral definition does not entail a disregard for the inner dimensions of human existence; rather, adab is understood in this study as the outward manifestation of inner virtues, whereby virtuous conduct both reflects the inward spiritual state and serves as the ground for its realization. The findings reveal that the definition of adab in early Sufism (al-Sarrāj, al-Qushayrī) was accompanied by conceptual ambiguity; al-Ghazālī was the first to offer a more coherent framework by situating adab clearly within the domain of conduct; and in the works attributed to Ibn ʿArabī, the concept acquired deeper metaphysical dimensions, becoming a station (maqām) that encompasses all other stations and states. The originality of this research lies in its use of comparative textual analysis of primary Sufi sources to trace the historical transformation of adab and to demonstrate why Islamic mystical ethics, in contrast to philosophical ethics grounded in virtues and vices, adopts a practice-oriented approach in which transformative conduct precedes and facilitates spiritual growth.},  
Keywords = {Adab, Ethics, Sufism, Islamic Mysticism, Ibn ʿArabī, al-Ghazālī.},
volume = {17},
Number = {1}, 
pages = {123-144}, 
publisher = {Scientific Association of Islamic Mysticism of Iran},
title_fa = {آداب الصوفیه: سیر تطور تاریخی مفهوم ادب و جایگاه آن در نظام اخلاقی تصوف (از قرن چهارم تا هفتم هجری)},
abstract_fa ={این مقاله با رویکرد تاریخی-تطبیقی، سیر تطور مفهوم «ادب» را در متون کلاسیک صوفیه از قرن چهارم تا هفتم هجری بررسی می‌کند. متون مورد تحلیل، بر اساس اهمیت تاریخی و تأثیرگذاری انتخاب شده‌اند و شامل آثار سراج، سلمی، قشیری، غزالی، ابن‌عربی و کاشانی می‌شوند. این پژوهش با تکیه بر تفکیک ساحت‌های چهارگانه وجود آدمی (باور، احساس، اراده و رفتار)، نشان می‌دهد که ادب در درجه نخست به بُعد رفتاری تعلق دارد و از این طریق، از مفاهیم مجاور، چون فضایل، رذایل، مقامات و احوال، متمایز می‌شود. این تعریفِ رفتاری به معنای نادیده گرفتن ابعاد درونی وجود آدمی نیست؛ بلکه ادب در این پژوهش به‌مثابه تجلی بیرونیِ فضایل درونی فهمیده می‌شود، به‌گونه‌ای که رفتار شایسته هم نشانه حال باطنی است و هم زمینه‌ساز تحقق آن. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که تعریف ادب در تصوف اولیه (سراج، قشیری) با ابهام مفهومی همراه بود؛ غزالی نخستین کسی است که چارچوبی منسجم‌تر ارائه داد و ادب را به‌روشنی در ساحت رفتار جای داد؛ و در آثار منسوب به ابن‌عربی این مفهوم ابعاد متافیزیکی یافت و به مقامی در کنار دیگر مقامات تبدیل شد. نوآوری این پژوهش در آن است که با تحلیل تطبیقی متون اولیه، تحول تاریخی مفهوم ادب را ردیابی می‌کند و نشان می‌دهد که چرا اخلاق عرفانی اسلامی، برخلاف اخلاق فلسفیِ مبتنی بر فضایل و رذایل، رویکردی عمل‌محور دارد که در آن، رفتار تحول‌آفرین مقدم بر رشد معنوی است و آن را تسهیل می‌کند.},
keywords_fa = {ادب, اخلاق, تصوف, عرفان اسلامی, ابن‌عربی, غزالی.},

doi = {10.66224/erfan.17.1.123},
url = {http://erfanmag.ir/article-1-1783-en.html},  
eprint = {http://erfanmag.ir/article-1-1783-en.pdf},  
journal = {Pažuhešnāma-ye ʿErfān: A Journal of Islamic Mysticism},  
issn = {2538-5135}, 
eissn = {2980-8421}, 
year = {2026}  
}

@article{ 
author = {Ghanavi, Amir},  
title = {The Path of Perfection in Manāzil al-Sā\'irīn by Khwāja \'Abdullāh Anṣārī}, 
abstract ={The path of perfection in Islamic mysticism is among the fundamental topics of spiritual wayfaring that has been systematically and precisely addressed in the prominent work Manāzil al-Sā'irīn authored by Khwāja 'Abdullāh Anṣārī. This research aims to analyze the spiritual structure of this book and evaluate the logical coherence of its hundred stages, examining whether the presented order can serve as a comprehensive model conforming to Islamic teachings for mystical wayfaring. The research method is descriptive-analytical, based on studying the text, comparing it with similar mystical works, and examining primary Islamic sources such as the Qur'an and Sunna. First, the subject's position in Islamic mysticism is explained, then theoretical foundations and background are examined, and subsequently, the order of stages is analyzed and measured against Islamic principles. Research findings show that although the book's structure possesses apparent coherence, some stages suffer from logical ambiguity and complete harmony with Islamic principles is not observed. Nevertheless, Manāzil al-Sā'irīn remains a valuable work in the history of Islamic mysticism and can serve as a suitable foundation for deeper research in the field of mystical wayfaring. The study examines commentaries by 'Abd al-Razzāq Kāshānī and Sa'īd al-Dīn Farghānī on the text, revealing their attempts to impose systematic interpretations that may not fully reflect Khwāja's original intent.},  
Keywords = {Khwāja 'Abdullāh Anṣārī, Manāzil al-Sā'irīn, Islamic Mysticism, Hundred Stations, Spiritual Wayfaring, Analysis of Mystical Texts, Religious Teachings.},
volume = {17},
Number = {1}, 
pages = {145-162}, 
publisher = {Scientific Association of Islamic Mysticism of Iran},
title_fa = {مسیر کمال در منازل السائرین خواجه عبدالله انصاری},
abstract_fa ={مسیر کمال، در عرفان اسلامی از مباحث بنیادین سلوک معنوی است که در اثر برجسته «منازل السائرین» تألیف خواجه عبدالله انصاری با رویکردی نظام‌مند و دقیق مورد توجه قرار گرفته است. این پژوهش، با هدف تحلیل ساختار معنوی این کتاب و ارزیابی انسجام منطقی مراحل صدگانه‌ آن، به بررسی این مسئله می‌پردازد که آیا ترتیب ارائه‌شده می‌تواند الگویی جامع و منطبق بر آموزه‌های اسلامی برای سیر و سلوک عرفانی باشد. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی است و بر مطالعه متن اثر، مقایسه با آثار عرفانی مشابه و منابع دست‌اول اسلامی مانند قرآن و سنت استوار است. ابتدا جایگاه موضوع در عرفان اسلامی تبیین شده، سپس مبانی نظری و پیشینه بررسی می‌شود و در ادامه، ترتیب مراحل تحلیل شده و با اصول اسلامی سنجیده می‌شود. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که گرچه ساختار کتاب از انسجام ظاهری برخوردار است، در برخی مراحل دچار ابهام منطقی بوده و هماهنگی کامل با اصول اسلام مشاهده نمی‌شود. با این حال، «منازل السائرین» همچنان اثری ارزشمند در تاریخ عرفان اسلامی است و می‌تواند مبنای مناسبی برای پژوهش‌های عمیق‌تر در حوزه سلوک عرفانی به ‌شمار رود.},
keywords_fa = {خواجه عبدالله انصاری, منازل السائرین, عرفان اسلامی, صد منزل, سلوک معنوی, تحلیل متون عرفانی, آموزه‌های دینی.},

doi = {10.66224/erfan.17.1.145},
url = {http://erfanmag.ir/article-1-1613-en.html},  
eprint = {http://erfanmag.ir/article-1-1613-en.pdf},  
journal = {Pažuhešnāma-ye ʿErfān: A Journal of Islamic Mysticism},  
issn = {2538-5135}, 
eissn = {2980-8421}, 
year = {2026}  
}

@article{ 
author = {Aram, Alireza and Fazeli, Seyyed Ahm},  
title = {The Inversion of Ethical Life in a Narrative from Fīhi mā Fīhi}, 
abstract ={According to the definition adopted in this article, ethical life refers to a lifestyle and individual-social conduct faithful to well-known and accepted moral intuitions, principles, or norms. On this basis, the interpretation of specific behavior or a persistent practice that contradicts the common understanding of ethics while simultaneously being presented as a phenomenon faithful to ethics is recognized as an inverted narration of ethical life. In the present study, a narrative from Rumi's Fīhi mā Fīhi is presented, and the inversion of ethical life in this narrative is examined from a critical perspective. Rumi's moral purpose in presenting the story and its inverted reflection of consequences can be analyzed through the following results: (a) From the narrator's viewpoint, a flexible yet world-governing will rules over human actions, and understanding the mystery of this will is possible through intuitive and aesthetic means. (b) It is by presupposing this will that one can judge successful and unsuccessful individuals and place their actions on the seat of moral judgment. (c) The narrative in question, by dismissing human will, causes the denial of moral responsibility and confirms its dissolution into a fatalistic mystical disposition. (d) This same inverted narration, appropriate to the rhetorical goals of the orator, is considered a persistent cause in weakening mystical ethics.},  
Keywords = {Mystical Ethics, Moral Will, Rhetoric, Fīhi mā Fīhi, Moral Responsibility.},
volume = {17},
Number = {1}, 
pages = {163-179}, 
publisher = {Scientific Association of Islamic Mysticism of Iran},
title_fa = {وارونگی زیست اخلاقی در حکایتی از فیه‌مافیه},
abstract_fa ={طبق تعریف این مقاله، زیست اخلاقی به معنای سبک زندگی و سلوک فردی-اجتماعی وفادار به شهودات، اصول، یا هنجارهای مشهور و مقبول اخلاقی است. بر این مبنا، تفسیر رفتاری خاص یا سیره‌ای پایدار، که نافی تلقی رایج از اخلاق باشد و همزمان به عنوان پدیده‌ای وفادار به اخلاق معرفی شود، معادل روایتگری وارونه از زیست اخلاقی شناخته می‌شود. در متن حاضر، ضمن بیان حکایتی از فیه‌مافیه، وارونگی زیست اخلاقی در این حکایت، از منظری نقادانه بررسی خواهد شد. مقصود اخلاقی مولوی از طرح ماجرا و انعکاس وارونه پیامد آن، با نتایج زیر قابل تحلیل است: الف) از نگاه راویْ اراده‌ای منعطف، اما جهان‌فرما بر کنش انسان‌ها حاکم بوده و فهم رمز و راز این اراده به نحو ذوقی و استحسانی میسّر می‌شود. ب) با مفروض دانستن این اراده است که می‌توان درباره افراد کامیاب و ناکام حکم راند و کنش آن‌ها را بر کرسی قضاوت اخلاقی نشاند. ج) روایت مورد بحث به سبب ترخیص اراده انسانی، سبب‌ساز انکار مسئولیت اخلاقی و مویّد انحلال آن به پای منش تقدیرگرای عرفانی است. د) همین روایتگری وارونه و متناسب با اهداف ریتوریک خطیب، سببی پایدار در تضعیف اخلاق عرفانی تلقی می‌شود.},
keywords_fa = {اخلاق عرفانی, اراده اخلاقی, ریطوریقا, فیه‌مافیه, مسئولیت اخلاقی.},

doi = {10.66224/erfan.17.1.163},
url = {http://erfanmag.ir/article-1-1660-en.html},  
eprint = {http://erfanmag.ir/article-1-1660-en.pdf},  
journal = {Pažuhešnāma-ye ʿErfān: A Journal of Islamic Mysticism},  
issn = {2538-5135}, 
eissn = {2980-8421}, 
year = {2026}  
}

@article{ 
author = {KarimiyanSeyghalani, Ali},  
title = {Foundations of Divine Proximity in Islamic Philosophy}, 
abstract ={One of the most important issues in ontology and anthropology is the question of humanity's ultimate perfection, with the primary factor of anxiety being perplexity in epistemology. Muslim thinkers, inspired by revelation, have no doubt that humanity's ultimate perfection is divine proximity (qurb ilāhī), though unfortunately its understanding has been subject to popular misconceptions. This article aims to expand epistemological horizons regarding the ontological and epistemological foundations of divine proximity in Islamic philosophy. Research findings indicate that divine proximity belongs to the category of "witnessing the secrets of the invisible world" and is a "gradational" matter that ultimately culminates in "witnessing the detailed in the comprehensive" or "witnessing multiplicity in unity and the illuminative relation existing in the system of being." The ranking of human beings also relates to this gradational nature of divine proximity. The beginning of proximity is witnessing the secrets of the world of dominion (malakūt), and its endless end is witnessing the annihilation of longitudinal and latitudinal multiplicities in the divine essence. Moreover, divine proximity is voluntary wayfaring related to worldly life and not afterlife, and what we encounter in the hereafter is only the inner dimension of the scope of witnessing development in worldly life.},  
Keywords = {Divine Proximity, Epistemological Development, Invisible Worlds, Presential Gradation, Locus of Proximity Realization.},
volume = {17},
Number = {1}, 
pages = {180-204}, 
publisher = {Scientific Association of Islamic Mysticism of Iran},
title_fa = {مبانی قرب الهی در حکمت اسلامی},
abstract_fa ={یکی از مسائل بسیار مهم در حوزه هستی‌شناسی و انسان‌شناسی، مسأله کمال نهایی انسان است و عامل اصلی اضطراب در آن، حیرانی در حوزه معرفت‌شناسی است. این در حالی است که اندیشمندان مسلمان با الهام از منبع وحی، هیچ تردیدی ندارند که کمال نهایی انسان، همان قرب الهی است که متأسفانه فهم از آن، دچار عرفی‌نگری شده است. هدف این نوشتار، گشایش افق معرفتی در خصوص مبانی هستی‌شناختی و نیز معرفت‌‌شناختی قرب الهی در حکمت اسلامی است. یافته‌های این نوشتار حکایت از این مطلب دارد که قرب الهی، از مقوله «شهود أسرار عالم غیب» و امری «تشکیکی» است که در نهایت، به «شهود المفصل مجملاً» یا همان «شهود کثرت در وحدت و إضافه إشراقیه موجود در نظام هستی» ختم می‌شود. «عامل رتبه‌بندی انسان‌ها» نیز به همان تشکیکی بودن قرب الهی باز می‌گردد. شروع قرب، از شهود أسرار عالم ملکوت و پایان بی‌پایان آن، شهود فنای کثرات طولی و عرضی، در ذات الهی است. همچنین قرب الهی، سلوک اختیاری مربوط به حیات دنیوی است و نه حیات اخروی، و آنچه در آخرت با آن مواجه می‌شویم، تنها باطن دامنه توسعه‌یافتگی شهودی در حیات دنیوی است.},
keywords_fa = {قرب الهی, توسعه یافتگی معرفتی, عوالم غیبی, تشکیک شهودی, ظرف تحقق قرب.},

doi = {10.66224/erfan.17.1.180},
url = {http://erfanmag.ir/article-1-1637-en.html},  
eprint = {http://erfanmag.ir/article-1-1637-en.pdf},  
journal = {Pažuhešnāma-ye ʿErfān: A Journal of Islamic Mysticism},  
issn = {2538-5135}, 
eissn = {2980-8421}, 
year = {2026}  
}

@article{ 
author = {Motieshirazi, Leila and Khaleghzadeh, MohammadHadi and Masoumi, MohammadRez},  
title = {Earthly Myths: The Manifestation of Mysticism in Initiation Rites (Case Study: Abdurrahman Jami and Shaykh Mahmud Shabestari)}, 
abstract ={In mystical literature, one of the key concepts is humanity's ascension and elevation from the earthly station to celestial ranks. In this journey, earth (khāk) as a symbol of transformation and renewal plays a central role in many ancient traditions and myths, particularly due to its capacity for metamorphosis in spiritual and mystical processes. In myths, earth is recognized as a symbol of change and transformation, as this material substance can attain true spiritual qualities through mystical stages and guidance of the spiritual master (pīr). This article aims to demonstrate how the worthless material element of earth, by passing through the threefold stages of separation, transition, and incorporation, becomes capable of attaining spiritual maturity and honor as the Perfect Human. Using a mythological approach and analyzing the poetry of two mystical poets—Abdurrahman Jami and Shaykh Mahmud Shabestari—this study examines the transformation from earth to the celestial spheres. Earth as a material symbol, through this spiritual path, reaches annihilation in God (fanā fī Allāh) and the apex of human perfection. The research employs a descriptive-analytical method focused on spiritual metamorphosis of earth, demonstrating how this base material substance undergoes profound mystical transformation through initiation rites to become worthy of divine trust and ultimate human realization.},  
Keywords = {Mysticism, Earth, Myth, Initiation Rites.},
volume = {17},
Number = {1}, 
pages = {205-227}, 
publisher = {Scientific Association of Islamic Mysticism of Iran},
title_fa = {اسطوره‌های خاکی: تجلی عرفان در آیین تشرف (موردکاوی: عبدالرحمن جامی، شیخ محمود شبستری)},
abstract_fa ={در ادبیات عرفانی، یکی از مفاهیم کلیدی، تعالی و ارتقای انسان از مقام خاکی تا مرتبه افلاک است. در این مسیر، خاک، به‌عنوان نماد تحول و تجدید، در بسیاری از آیین‌های کهن و اساطیری نقش محوری ایفا می‌کند. این عنصر به دلیل قابلیت دگرگونی، به‌ویژه در فرآیندهای روحانی و عرفانی مورد توجه قرار می‌گیرد. در اساطیر نیز، خاک به‌عنوان نمادی از تغییر و تحول شناخته می‌شود، چراکه این گوهر مادی قادر است با کمک مراحل معنوی و هدایت پیر، به ویژگی‌های حقیقی و معنوی دست یابد. هدف اصلی این مقاله آن است که نشان دهیم چگونه عنصر مادی و بی‌ارزش خاک با عبور از مراحل سه‌گانه جدایی، گذار و الحاق قادر خواهد بود در قالب انسان کامل به تشرّف و بلوغ نهایی و روحانی دست یابد. مقاله حاضر با استفاده از رویکرد اسطوره‌شناسی و تحلیل اشعار دو تن از عرفا، به بررسی تحول خاک تا افلاک می‌پردازد. خاک، به عنوان نمادی مادی، از طریق این مسیر معنوی، به فناء فی‌الله و اوج کمال انسانی می‌رسد. روش این تحقیق توصیفی-تحلیلی بوده و بر دگردیسی روحانی خاک تمرکز دارد.},
keywords_fa = {عرفان, خاک, اسطوره, آیین تشرف.},

doi = {10.66224/erfan.17.1.205},
url = {http://erfanmag.ir/article-1-1686-en.html},  
eprint = {http://erfanmag.ir/article-1-1686-en.pdf},  
journal = {Pažuhešnāma-ye ʿErfān: A Journal of Islamic Mysticism},  
issn = {2538-5135}, 
eissn = {2980-8421}, 
year = {2026}  
}

@article{ 
author = {Motamedi, Ahmadreza and Rezaee, Ali and Motamedi, Shim},  
title = {The Capacities of Tarkovsky\'s Cinema in Promoting Anti-Materialist Thought}, 
abstract ={Andrei Tarkovsky is one of the most influential artists in cinema history who was born and raised during the period of materialist philosophical dominance in the Soviet Union. However, by adopting his personal approach to art, he created works that were anti-materialist in both structure and content. In this research, considering the materialist philosophical background of the Soviet Union during Tarkovsky's lifetime, we have enumerated the anti-materialist aspects of Tarkovsky's cinema in both structural and thematic sections using a descriptive-analytical approach to his works. The result is that Tarkovsky's cinema can be considered structurally possessing components for transcending matter to meaning, and thematically can be divided into two periods: life in the former Soviet Union with a negative view of materialist philosophy, and life in Western Europe with a positive view of spirituality, faith, and even religion. This study examines five major films from Tarkovsky's seven feature films: Andrei Rublev, Solaris, and Stalker from his Soviet period, and Nostalghia and The Sacrifice from his Western European exile period. The analysis demonstrates how Tarkovsky's philosophical stance against materialism manifested in his distinctive cinematic techniques—including extended takes, minimal editing, use of color, and integration of nature—and in his narratives featuring protagonists who pursue transcendent ideals through sacrifice and suffering despite material circumstances.},  
Keywords = {Materialism, Dialectic, Idealism, Matter, Form, Spirituality, Faith.},
volume = {17},
Number = {1}, 
pages = {228-249}, 
publisher = {Scientific Association of Islamic Mysticism of Iran},
title_fa = {ظرفیت‌های سینمای تارکوفسکی در ترویج اندیشه ضدّ ماتریالیستی},
abstract_fa ={تارکوفسکی یکی از هنرمندان تأثیرگذار تاریخ سینما است که در دوره غلبه نگاه فلسفی ماتریالیست بر اتحاد جماهیر شوروی متولد شده و رشد کرد. اما او با اتخاذ رویکرد شخصی خود در هنر، آثاری را خلق کرد که هم در ساختار و هم در مضمون ضدّ ماتریالیستی بودند. ما در این پژوهش، با توجه به زمینه فلسفی ماتریالیستی اتحاد جماهیر شوروی در دوران زیست تارکوفسکی، با رویکردی توصیفی-تحلیلی به آثار وی، شئون ضدّ ماتریالیستی سینمای تارکوفسکی در دو بخش ساختاری و مضمونی را احصا نمودیم. نتیجه آنکه سینمای تارکوفسکی را می‌توان از لحاظ ساختار، واجد مؤلفه‌هایی برای عبور از ماده به معنا دانست و از لحاظ مضمون، به دو دوره زیست در شوروی سابق با نگاهی سلبی به فلسفه ماتریالیستی، و زیست در اروپای غربی با نگاه ایجابی به معنویت، ایمان و حتی دین و مذهب دانست.},
keywords_fa = {ماتریالیسم, دیالکتیک, ایدئالیسم, ماده, صورت, معنویت, ایمان.},

doi = {10.66224/erfan.17.1.228},
url = {http://erfanmag.ir/article-1-1696-en.html},  
eprint = {http://erfanmag.ir/article-1-1696-en.pdf},  
journal = {Pažuhešnāma-ye ʿErfān: A Journal of Islamic Mysticism},  
issn = {2538-5135}, 
eissn = {2980-8421}, 
year = {2026}  
}

@article{ 
author = {fhartookzade, mahdeih and Roodgar, Muhamm},  
title = {The concept of "desire" in the hadith "who desires something and endeavours, finds" with a mystical approach}, 
abstract ={Seemingly, the hadith of “Desire” calls for effort, but in mysticism, the ultimate goal is God Almighty, and the mystic is looking for his mystical insights on this path. In Islamic mysticism, the importance of desire is such that in most cases, Muslim mystics consider it the first step in their spiritual conduct. But, is desire a gift from God or an acquisition? Should demand be the beginning of conduct or ecstasy and connection? In other words, is it first the request and then the connection, or does God open the door first and attract, and then the request and desire become an excuse for the seeker to request the desired? From the surface of the hadith of “Desire”, it seems that whoever wants something and works hard will achieve the goal, but the mystics seem to have a different opinion. To answer this problem, in this article, which is done by an analytical-descriptive method, the point of view of Muslim mystics has been examined. According to the finding, Some mystics believe in the primacy of the seeker and some believe in the primacy of ecstasy, and each of these theories goes back to the intellectual foundations of mystics. According to some mystics, asking for a gift is not an acquisition, so first God gives, and then the demand is created in the seeker. This type of view goes back to his special way of practical mysticism.},  
Keywords = {Desire, Hadith of desire: Belonged To desire, Pain, Mystical Interpretation,},
volume = {17},
Number = {2}, 
pages = {0-0}, 
publisher = {Scientific Association of Islamic Mysticism of Iran},
title_fa = {مفهوم«طلب» درحدیث «من طلب شیئا وجدّ وجد» بارویکرد عرفانی},
abstract_fa ={حدیث طلب در ظاهر دعوت به تلاش و کوشش می‌کند، اما در عرفان هدف نهایی، حق تعالی است و سالک در این مسیر به دنبال دریافت‌های عرفانی خود است. در عرفان اسلامی اهمیت طلب چنان است که عرفای مسلمان در بیشتر موارد طلب را اولین وادی از سیر و سلوک می‌دانند آیا طلب موهبتی است یا اکتسابی؟ آیا طلب باید ابتدای سلوک باشد یا وجد و وصال؟ به بیان دیگر، آیا ابتدا طلب است در ادامه وصال یا ابتدا در را می گشایند و جذبه می‌دهند بعد طلب و تلاش بهانه ای می‌شود تا سالک، مطلوب را طالب شود؟ آنچه از ظاهر حدیث طلب به نظر می‌رسد این است که هر کس خواهان چیزی باشد و جدّ و تلاش داشته باشد به مقصود می‌رسد اما عرفا گویا نظری متفاوت دارند. جهت پاسخ به این مساله در این مقاله که به روش تحلیلی-توصیفی انجام شده است، دیدگاه عرفای مسلمان مورد بررسی قرار گرفته است.بر اساس یافته هایت این پژوهش، برخی از عرفا قائل به تقدم طلب و برخی قائل به تقدم وجد هستند و هرکدام از این نظریه‌ها به مبانی فکری عارف بر می‌گردد. بر مبنای نگاه برخی عرفا طلب موهبتی است نه اکتسابی، پس ابتدا می‌دهند و سپس طلب در سالک ایجاد می‌شود. این نوع نگاه به شیوه خاص ایشان در عرفان عملی بر می‌گردد.  },
keywords_fa = {طلب؛ متعلق طلب؛ درد ؛ تاویل عرفانی؛ حدیث طلب},
url = {http://erfanmag.ir/article-1-1631-en.html},  
eprint = {http://erfanmag.ir/article-1-1631-en.docx},  
journal = {Pažuhešnāma-ye ʿErfān: A Journal of Islamic Mysticism},  
issn = {2538-5135}, 
eissn = {2980-8421}, 
year = {2026}  
}

@article{ 
author = {Khosroshahi, Khadijeh and Esfandiar, Mahmoudreza and Jalali, Jashi},  
title = {Black Light in Mystical Interpretations of the Holy Qur\'an: From Presence to Annihilation}, 
abstract ={Light in the Holy Qur'an is a key concept associated with various meanings such as guidance, mercy, knowledge, and divine manifestation. The most prominent verse that explicitly refers to this concept is verse 35 of Surah An-Nur, which has long been a subject of interpretive and mystical contemplation. Mystical commentators, through an esoteric perspective, have offered various and sometimes paradoxical interpretations of light. One such interpretation is the concept of “Black Light”—an expression that may initially seem self-contradictory, yet in its technical mystical sense, it refers to the intensity of divine light and the annihilation (fanā) of the seeker before the overwhelming radiance of the Divine Essence. In mystical interpretations, this concept goes beyond the literal meaning and takes on symbolic and intuitive dimensions. This lesser-known yet foundational idea is evident in the works of mystics such as Ibn Arabi, Najm al-Din Kubra, Ruzbihan Baqli, and others. It refers to a level of spiritual journey in which the seeker encounters divine lights so intensely that reason and ego are obliterated. Despite its name, this light is not a sign of the darkness of ignorance, but rather a darkness born of mystical awareness—a crossing beyond the limits of rational understanding. This article, through an analytical-descriptive approach, seeks to examine the epistemological status of the Black Light in mystical interpretations of the Qur'an, and to demonstrate how mystics, by transcending conventional meanings and entering into symbolic and intuitive layers, have created novel concepts such as Black Light to articulate deeper spiritual experiences.  },  
Keywords = {: Light, Presence, Black Light, Mystical Interpretations, Holy Qur'an, Annihilation, Fanā.},
volume = {17},
Number = {2}, 
pages = {0-0}, 
publisher = {Scientific Association of Islamic Mysticism of Iran},
title_fa = {نورسیاه درتفاسیر عرفانی قرآن کریم؛ازحضور به محو},
abstract_fa ={نور در قرآن کریم مفهومی کلیدی است که با معانی متعددی چون هدایت، رحمت، علم، و تجلی مرتبط است. مهم‌ترین آیه‌ای که به‌صراحت به این مفهوم اشاره دارد، آیه ۳۵ سوره نور است که از دیرباز موضوع تأمل تفسیری و عرفانی بوده است. مفسران عرفانی با نگاهی باطنی به مفهوم نور ، تفسیرهای متفاوت و گاه پارادوکسیکالی از نور ارائه کرده‌اند. یکی از این برداشت‌ها، مفهوم «نور سیاه» است؛تعبیری که در نگاه اول متناقض‌نماست اما در معنای اصطلاحی، به شدت نور و فنا شدن سالک در برابرانوار ذات الهی اشاره دارد و در نگاه تفاسیرعرفانی، این مفهوم از معنای ظاهری فراتر رفته و ابعاد رمزی و شهودی به خود گرفته است. این مفهوم کمتر شناخته‌شده اما بنیادین در آثار عارفانی همچون؛ ابن عربی، نجم‌الدین کبری ، روزبهان بقلی و ... نمود یافته و به مرتبه‌ای از سلوک عرفانی اشاره دارد که در آن سالک با انوار شدید الهی چنان مواجه می‌شود که عقل و نفس در آن محو می‌گردند. این نور، به‌رغم نامش، نشانه‌ای از حضور پرشدت حق و آغاز حیرت عرفانی است؛ نه ظلمت جهل، بلکه این تاریکی آگاهی شهودی و عبور از مرزهای درک عقلانی می باشد. این مقاله با رویکرد تحلیلی ـ توصیفی، می کوشد جایگاه معرفتی نور سیاه را در تفاسیرعرفانی قرآن کریم بررسی کرده و نشان دهد که چگونه عرفا با عبور از معناهای متعارف و ورود به لایه‌های شهودی و رمزی، مفاهیم بدیعی همچون نور سیاه را به منظور بیان تجربه ‌های سلوکی عمیق‌تر خلق کرده‌اند.},
keywords_fa = {نور, حضور, نور سیاه, تفاسیر عرفانی,  قرآن کریم,  محو , فنا.},
url = {http://erfanmag.ir/article-1-1723-en.html},  
eprint = {http://erfanmag.ir/article-1-1723-en.docx},  
journal = {Pažuhešnāma-ye ʿErfān: A Journal of Islamic Mysticism},  
issn = {2538-5135}, 
eissn = {2980-8421}, 
year = {2026}  
}

@article{ 
author = {hoseini, seyed hamed and mahdipoor, hasan and hoseinpoor, qolamrez},  
title = {The Divine Names as the Foundation for the Genesis of Spiritual Stations and Abodes in the Mystical System of Ibn Arabi}, 
abstract ={This research employs a structured approach to analyze the system of spiritual waystations (manāzil) in Ibn Arabi's theoretical mysticism, proposing a model for the formation of mystical states (maqāmāt) based on the gradual manifestations of Divine Names (asmāʾ ilāhiyya). Using a descriptive-analytical method and relying on Ibn Arabi's primary texts, particularly Al-Futūḥāt al-Makkiyya, the findings indicate that spiritual stations are manifestations of Divine Names within the various levels of the seeker's existence, formed through the dynamic interaction between divine manifestations and the seeker's spiritual development. This process unfolds through three fundamental stages: "initial attachment" (taʿalluq), "inner realization" (taḥqīq), and "complete assimilation" (takhalluq) to the Divine Names. Furthermore, each spiritual station comprises three hierarchical levels—general (ʿāmm), specific (khāṣṣ), and most specific (akhass)—corresponding respectively to the levels of divine manifestation in acts (fiʿlī), attributes (ṣifātī), and essence (dhātī), as well as the existential capacity of the seeker. The novelty of this article lies in presenting an "analytical diagram of the process of station formation" and explicating the system of "munāzala" as the principal mechanism for the formation of waystations. This study emphasizes the pivotal role of understanding this system in comprehending the entirety of the spiritual path and the inseparable connection between theoretical and practical mysticism from Ibn Arabi's perspective.},  
Keywords = {Ibn Arabi, Stations of the Wayfarer, Mystical Abodes, Manifestation, Descent},
volume = {17},
Number = {2}, 
pages = {0-0}, 
publisher = {Scientific Association of Islamic Mysticism of Iran},
title_fa = {اسماءالله به مثابه بنیاد تکوین مقامات و منازل سلوکی در نظام عرفانی ابن عربی},
abstract_fa ={این پژوهش با رویکردی ساختارمند به تبیین و تحلیل نظام منازل سلوکی در عرفان نظری ابن عربی می‌پردازد و در پی طرح الگویی برای تکوین مقامات عرفانی بر اساس تجلیات تدریجی اسماء الهی است. با روش توصیفی-تحلیلی و استناد به متون اصلی ابن عربی، به ویژه فتوحات مکیه، یافته‌ها نشان می‌دهند که مقامات سلوکی، مظاهر تجلی اسماء الهی در مراتب وجود سالک هستند و از طریق تعامل پویای تجلیات اسمائی و سیر تکاملی سالک شکل می‌گیرند. این فرآیند در سه مرحله اساسی «تعلق ابتدایی»، «تحقق باطنی» و «تخلق کامل» به اسماء الهی محقق می‌گردد. همچنین، هر مقام سلوکی دارای مراتب سه‌گانه عام، خاص و اخص است که به ترتیب با سطوح تجلی فعلی، صفاتی و ذاتی الهی و ظرفیت وجودی سالک متناظرند. نوآوری این مقاله در ارائه «نمودار تحلیلی فرآیند شکل‌گیری مقامات» و تبیین نظام «مُنازله» به عنوان سازوکار اصلی تکوین منازل است. این پژوهش بر نقش محوری شناخت نظام اسمائی در فهم جامع سیروسلوک و پیوند ناگسستنی عرفان نظری و عملی از منظر ابن عربی تأکید می‌کند.},
keywords_fa = {ابن عربی، مقامات سلوکی، منازل عرفانی، اسماء الهی، تجلی، مُنازله},
url = {http://erfanmag.ir/article-1-1744-en.html},  
eprint = {http://erfanmag.ir/article-1-1744-en.docx},  
journal = {Pažuhešnāma-ye ʿErfān: A Journal of Islamic Mysticism},  
issn = {2538-5135}, 
eissn = {2980-8421}, 
year = {2026}  
}

@article{ 
author = {oshriyeh, Rahm},  
title = {Comparative Representation of Semantic Structures of "Present Knowledge" in the Holy Quran Based on Network Analysis}, 
abstract ={This research aims to comparative represent the semantic structures of "present knowledge" in the Holy Quran, using a semantic approach and network analysis, and examines fifteen key concepts in the field of cognition, including: (perception, information, familiarity, insight, knowledge, wisdom, intelligence, suspicion, perception, knowledge, science, reasoning, understanding, and certainty). The research method is descriptive-analytical and the data were collected based on lexical and interpretive sources. The findings show that although these words are included in the semantic circle of "present knowledge", each of them has subtle and undeniable connotations and forms a dynamic and hierarchical network that depicts the evolutionary process of knowledge from sensory perception to existential certainty. In this system, "knowledge" as a central concept forms the backbone of the network, and concepts such as "insight" and "wisdom" act as the transcendent stages of knowledge, and "certainty" as the final goal of this cognitive path. From a mystical perspective, this research shows that the Holy Quran has, with remarkable precision, outlined the evolutionary process of knowledge from the path of "existential connection" in the stage of perception; passing through "inner man" and "intuitive perception" in the stage of insight; to reaching "certain and present knowledge" in the position of certainty. Finally, this analysis provides the capacity to formulate a revelatory theory of knowledge in which reason as a tool and intuition as a path to reaching truth are placed in a single and evolutionary system.},  
Keywords = {The Holy Quran, face-to-face knowledge, semantic structures, cognition, intuition, conduct.},
volume = {17},
Number = {2}, 
pages = {0-0}, 
publisher = {Scientific Association of Islamic Mysticism of Iran},
title_fa = {باز نمایی تطبیقی سازه های معنایی«معرفت حضوری»در قرآن کریم باتکیه برتحلیل شبکه ای},
abstract_fa ={این پژوهش با هدف بازنمایی تطبیقی سازه‌های معنایی «معرفت حضوری» در قرآن کریم، با رویکردی معناشناختی و تحلیل شبکه‌ای، به بررسی پانزده مفهوم کلیدی حوزه شناخت، شامل: (ادراک، اطلاع، انس، بصیرت، حفی، حکمت، درایه، شعور، ظن، عثور، معرفت، علم، تعقل، تفقه و یقین). پرداخته است. روش تحقیق، توصیفی–تحلیلی بوده و داده‌ها با اتکا بر منابع لغوی و تفسیری گردآوری شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که این واژگان، اگرچه در دایره معنایی «معرفت حضوری» قرار می‌گیرند، اما هر یک دارای دلالت‌های ظریف و غیرقابل انکاری هستند و شبکه‌ای پویا و سلسله‌مراتبی را تشکیل می‌دهند که فرآیند تکاملی معرفت را از ادراک حسی تا یقین وجودی ترسیم می‌کند. در این منظومه، «علم» به‌عنوان مفهوم محوری، ستون فقرات شبکه را تشکیل می‌دهد و مفاهیمی چون «بصیرت» و «حکمت» به‌عنوان مراحل متعالی شناخت، و «یقین» به‌مثابه غایت نهایی این مسیر معرفتی عمل می‌کنند. از منظر عرفانی، این پژوهش نشان می‌دهد که قرآن کریم با دقتی شگرف، سیر تکاملی معرفت را از مسیر «اتصال وجودی» در مرحله ادراک؛ گذر از «انس باطنی» و «دریافت شهودی» در مرحله بصیرت؛ تا وصول به «شناخت یقینی و حضوری» در مقام یقین؛ ترسیم کرده است. در نهایت، این تحلیل، ظرفیت تدوین نظریه‌ای وحیانی در باب معرفت را فراهم می‌سازد که در آن عقل به عنوان ابزار و شهود به عنوان مسیر رسیدن به حقیقت، در منظومه‌ای واحد و تکاملی جای می‌گیرند.  },
keywords_fa = {قرآن کریم، معرفت حضوری، سازه های معنایی، شناخت، شهود، سلوک.},
url = {http://erfanmag.ir/article-1-1748-en.html},  
eprint = {http://erfanmag.ir/article-1-1748-en.docx},  
journal = {Pažuhešnāma-ye ʿErfān: A Journal of Islamic Mysticism},  
issn = {2538-5135}, 
eissn = {2980-8421}, 
year = {2026}  
}

@article{ 
author = {},  
title = {An Examination of the Interrelationship among Tawakkul, Tafwīḍ, Riḍā, and Taslīm in the Qur’an and Islamic Mysticism, and the Modes of Their Realization}, 
abstract ={Abstract Reliance on God (Tawakkul), Delegation of Affairs to God (Tafwīḍ), Contentment with Divine Decree (Riḍā), and Submission (Taslīm) are pivotal concepts in the Qur’anic teachings and Islamic mysticism, all referring to the believer’s heartfelt trust in God and acceptance of His divine will. The present study aims to provide a comprehensive analysis of these four concepts and the interrelations among them, employing a systematic review of the relevant sources. Adopting a qualitative content analysis and discourse analysis approach, the research examined Qur’anic texts and the works of Muslim mystics, alongside scholarly studies from the past three decades in Persian, Arabic, and English. The findings reveal that each concept possesses its own distinct meaning, yet in the path of spiritual wayfaring they are deeply interconnected, forming successive stages of faith and surrender. Together, these four ethical and epistemic principles lead the believer to a state in which, while striving and fulfilling duties, one detaches the heart from all but God and wholeheartedly accepts the Divine will with complete satisfaction. By elucidating the commonalities and distinctions among Tawakkul, Tafwīḍ, Riḍā, and Taslim, this study highlights their role in deepening faith and cultivating inner tranquility, underscoring their significance within the Islamic moral framework.  },  
Keywords = {Islam, Faith, Submission, Tafwīḍ, Tawakkul, Riḍā, Practical Mysticism},
volume = {17},
Number = {2}, 
pages = {0-0}, 
publisher = {Scientific Association of Islamic Mysticism of Iran},
title_fa = {بررسی رابطه توکل، تفویض، رضا و تسلیم در قرآن و عرفان اسلامی و نحوه تحقق آن‌ها},
abstract_fa ={توکل، تفویض، رضا و تسلیم از مفاهیم کلیدی در تعالیم قرآن کریم و عرفان اسلامی هستند که به اعتماد قلبی به خداوند و پذیرش ارادهٔ الهی اشاره دارند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل جامع این چهار مفهوم و رابطه میان آن‌ها، به روش مرور نظام‌مند منابع انجام شده است. بدین منظور، با رویکرد تحلیل محتوای کیفی و تحلیل گفتمان، متون قرآنی و آثار عرفای مسلمان بررسی گردید و مطالعات ۳۰ سال اخیر به زبان‌های فارسی، عربی و انگلیسی مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان می‌دهد که هر یک از این مفاهیم معنای خاص خود را دارد اما در سیر سلوک معنوی کاملاً به‌هم‌پیوسته‌اند و مراتبی پیاپی از ایمان و تسلیم را تشکیل می‌دهند. این چهار اصل اخلاقی و معرفتی در کنار هم مؤمن را به مرحله‌ای می‌رسانند که ضمن تلاش و انجام وظایف، دل‌بستگی خود را از غیر خدا بریده و با رضایت کامل به مشیت الهی تن می‌دهد. این پژوهش با تبیین وجوه اشتراک و افتراق توکل، تفویض، رضا و تسلیم، نقش آن‌ها را در تعمیق ایمان و آرامش درونی نشان می‌دهد و بر اهمیت آن‌ها در نظام اخلاقی اسلام تأکید می‌کند.  },
keywords_fa = {اسلام، ایمان، تسلیم، تفویض، توکل، رضا، عرفان عملی},
url = {http://erfanmag.ir/article-1-1727-en.html},  
eprint = {http://erfanmag.ir/article-1-1727-en.docx},  
journal = {Pažuhešnāma-ye ʿErfān: A Journal of Islamic Mysticism},  
issn = {2538-5135}, 
eissn = {2980-8421}, 
year = {2026}  
}

@article{ 
author = {Mostafavi, Hossein and Khatami, Ahmad and Abolghasemi, Maryam},  
title = {Studying the relationship between several theological terms in two mystical prose works: Qūt Al-Qolūb and šarh Al-Ta\'arrof}, 
abstract ={One of the important theological issues is the will of Allah, which in turn is related to matters such as command, love, predestination, creation, and divine knowledge. In this article, we have examined the subject under discussion using a descriptive-analytical method in Abou Talib Makki's Qout Al-Quloub and Mustamli Bukhari's Sharh Al-Ta'arrof Given that the lofty goal of Sufism is focused on the annihilation of human will in the will of Allah, it is expected that Sufis consider all the created things of this world to be the product of Allah's will, the exaltation of His dignity, and at the same time, they withdraw from the belief in predestination, which requires hesitation in performing the duties of servitude. Both authors have beliefs consistent with the Sunnis, especially the Ash'arites. They all consider the divine will to be equivalent to the fulfillment of an action and its absence to be equivalent to the non-fulfillment of an action. According to them, the will of Allah is related to the commission of sins or the abandonment of obligations, and this will is in accordance with his prior knowledge; but the command, prohibition, pleasure, and love of Allah are not necessarily in line with his prior will and knowledge. Neither of these two authors consider love and pleasure to be related to will, and they do not agree with Abou Al-Hasan Ash'ari on this point. According to them, Allah's will for an action that is contrary to his command does not require compulsion, because the criterion for obedience and disobedience is agreement or opposition to the command, not will. Furthermore, Allah wills the occurrence of an action in accordance with his prior knowledge, and on this basis, He is aware from the beginning of the conditions of the person in charge and his obedience or disobedience and disobedience.  },  
Keywords = {Command, Creation, Love, Theology, Will of Allah},
volume = {17},
Number = {2}, 
pages = {0-0}, 
publisher = {Scientific Association of Islamic Mysticism of Iran},
title_fa = {بررسی ارتباط چند اصطلاح کلامی در دو اثر منثور عرفانی: قوت‌القلوب و شرح‌التعرف},
abstract_fa ={یکی از مسایل مهم کلامی، ارادهالله است که به نوبۀ خود، با مواردی چون امر، محبت، قضا، خلق و علم الاهی مربوط است. در این مقاله، موضوع مورد بحث را با روش توصیفی – تحلیلی در قوت‌القوب ابوطالب مکی و شرح التعرف مستملی بخاری بررسی کرده‌ایم و با توجه به اینکه هدف والای تصوف، بر فنای ارادۀ انسان در ارادۀ حق متمرکز است، انتظار می‌رود که صوفیه تمامی امور موجَدۀ این عالم را زاییدۀ ارادۀ حق، تعالی شأنه، بدانند و در عین حال از اعتقاد به جبر نیز که مستلزم تکاسل در انجام وظایف عبودیت است، کناره‌گیری کنند. هر دو نویسنده، اعتقاداتی سازوار با اهل سنت و جماعت و به ویژه اشاعره دارند. همگی آنها ارادۀ الاهی را مساوق با تحقق فعل و عدم آن را مساوی با عدم تحقق فعل می‌دانند. به زعم آنان، ارادۀ خداوند بر انجام گناهان یا ترک واجبات تعلق می‌گیرد و این اراده مطابق با علم سابق اوست؛ اما امر، نهی، رضا و محبت الاهی، لزوما با اراده و علم سابق او همسو نیست. هیچ‌کدام از این دو نویسنده، محبت و رضا را از متعلَقات اراده نمی‌دانند و در این باب با ابوالحسن اشعری موافقتی ندارند. به زعم آنان، ارادۀ خداوند بر فعلی که خلاف امر او باشد، مستلزم جبر نخواهد بود؛ زیرا معیار طاعت و معصیت، موافقت یا مخالفت امر است، نه اراده. دیگر اینکه خداوند مطابق با علم سابقش اراده بر وقوع فعلی می‌کند و بر همین اساس، از ابتدا به احوال مکلَّف و فرمانبرداری یا تخلف و سرپیچی او آگاه است.  },
keywords_fa = {اراده الله، امر، خلق، علم کلام، محبت},
url = {http://erfanmag.ir/article-1-1751-en.html},  
eprint = {http://erfanmag.ir/article-1-1751-en.docx},  
journal = {Pažuhešnāma-ye ʿErfān: A Journal of Islamic Mysticism},  
issn = {2538-5135}, 
eissn = {2980-8421}, 
year = {2026}  
}

@article{ 
author = {Taherian, Maryam and Torshizi, Mahdie and RafeiShafiq, Mitra and Azarbayejani, Masou},  
title = {The Effectiveness of Janbozorgi’s Spiritual Therapy on Cognitive Flexibility and Positive Body Image in Patients with Cancer}, 
abstract ={Cancer is one of the rapidly increasing diseases worldwide and in Iran, often leading to profound physical and psychological changes, including negative body image perceptions and reduced cognitive flexibility among affected individuals. The present study aimed to investigate the effectiveness of Janbozorgi’s Spiritual Therapy on cognitive flexibility and body image in patients with cancer. This study employed a quasi‑experimental design with a pretest–posttest control group. The statistical population consisted of all cancer patients at the MAKSA Center in 2024. Based on estimates obtained from G*Power software, the required sample size was calculated as 28 participants. Considering the inclusion and exclusion criteria and the possibility of attrition, 30 participants were selected through convenience and purposive sampling and randomly assigned to two groups (experimental and control), each consisting of 15 participants. In both the pretest and posttest phases, participants completed the 20‑item Cognitive Flexibility Inventory developed by Dennis and Vander Wal (2010) and the Multidimensional Body–Self Relations Questionnaire developed by Cash et al. (1986, 1987). The experimental group participated in eight 90‑minute sessions of Janbozorgi’s Spiritual Therapy, whereas the control group received no intervention. The data were analyzed using analysis of covariance (ANCOVA) in SPSS version 28 at a significance level of 𝑝<0.05. The findings indicated that Janbozorgi’s Spiritual Therapy significantly improved cognitive flexibility and positive body image among patients with cancer. Therefore, it is recommended that cancer treatment centers incorporate Janbozorgi’s Spiritual Therapy alongside pharmacological treatment and other necessary medical interventions in order to enhance patients’ psychological well‑being.},  
Keywords = {Body image, Cancer, Cognitive Flexibility, Janbozorgi’s Spiritual Therapy.},
volume = {17},
Number = {2}, 
pages = {1-19}, 
publisher = {Scientific Association of Islamic Mysticism of Iran},
title_fa = {بررسی اثربخشی معنویت‌درمانیِ جان‌بزرگی بر انعطاف‌پذیری شناختی و تصویر بدنی مثبت در بیماران مبتلا به سرطان},
abstract_fa ={سرطان یکی از بیماری‌های رو به رشد در جهان و ایران است که منجر به تغییرات شدید جسمی و روانی مثل بدبینی نسبت به تصویر بدنی و کاهش انعطاف‌پذیری شناختی در مبتلایان می شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی معنویت‌درمانی جان‌بزرگی بر انعطاف‌پذیری شناختی و تصویر بدنی بیماران مبتلا به سرطان انجام شده است. این پژوهش، به روش تجربی، از نوع نیمه آزمایشی، با طرح پیش آزمون/پس آزمون، و با گروه کنترلِ کلیه بیماران مبتلا به سرطان مرکز مکسا در سال 1403 انجام شده است. با توجه به برآورد نرم‌افزار «جی پاور»، حجم نمونه 28 نفر برآورد گردید. با استفاده از روش نمونه‌گیری در دسترس و هدفمند و با در نظر گرفتن ملاک‌های ورود و خروج، و با درنظر گرفتن احتمال ریزش، 30 نفر به صورت تصادفی ساده انتخاب و در دو گروه 15 نفری (آزمایش و کنترل) قرار گرفتند، و با پرسشنامه «دنیس و وندروال 2010»، فرم 20 سوالی و پرسشنامه چندبُعدی روابط بدن-خود «کش و همکاران(1986 و 1987)» را در مرحله پیش آزمون و پس آزمون پاسخ دادند. شرکت کنندگان گروه آزمایش 8 جلسه 90 دقیقه‌ای معنویت‌درمانی جان‌بزرگی را دریافت کردند، ولی گروه کنترل هیچ مداخله‌ای را دریافت نکردند. داده‌ها با نرم افزارspss  نسخه 28 و با استفاده از تحلیل کواریانس تجزیه و تحلیل آماری شدند(p<0/05). نتیجه پژوهش نشان داد که معنویت‌درمانی جان‌بزرگی بر افزایش انعطاف‌پذیری شناختی و تصویر بدنی در بیماران مبتلا به سرطان، موثر است. بنابراین، به مراکز درمانی بیماران مبتلا به سرطان پیشنهاد می‌گردد از معنویت‌درمانی جان‌بزرگی در کنار دارودرمانی و سایر مداخلات پزشکی مورد نیاز جهت بهبود این افراد بهره گیرند.},
keywords_fa = {تصویر بدنی, معنویت‌درمانی جان‌بزرگی, سرطان, انعطاف‌پذیری شناختی.},
url = {http://erfanmag.ir/article-1-1710-en.html},  
eprint = {http://erfanmag.ir/article-1-1710-en.pdf},  
journal = {Pažuhešnāma-ye ʿErfān: A Journal of Islamic Mysticism},  
issn = {2538-5135}, 
eissn = {2980-8421}, 
year = {2026}  
}

@article{ 
author = {Ranjbar, Ali Hossain and Goodarzi, MohammadAli and Kakaei, Ghasem and Elahimanesh, Rez},  
title = {A Comparative Study of the Perfect Human and the Means of Attaining It in the Mystical Thought of Rumi and Maslow’s Humanistic Psychology}, 
abstract ={This study aims to comparatively examine the concept of the perfect human and the means of attaining perfection in the thought of Jalāl al-Dīn Muḥammad Balkhī (Rumi), a Muslim mystic, and Abraham Maslow, a prominent humanistic psychologist. The present research first explores the concept of the perfect human and its defining characteristics in the views of Rumi and Maslow, and subsequently examines the paths to perfection, the obstacles to growth, and the practical strategies proposed by each thinker. Employing thematic analysis alongside philosophical-conceptual analysis, the study systematically compares the two perspectives. Whereas Rumi’s thought, grounded in a mystical and monotheistic worldview, regards the perfect human as a being who—by transcending the ego and attaining annihilation (fanāʾ) in divine love—reaches unity with the Absolute Truth, Maslow, within the framework of humanistic psychology, conceives of the perfect human as an individual who achieves personal transcendence through self-actualization, the realization of human potentialities, and peak experience, within the context of freedom and personal responsibility. The findings indicate that although these two perspectives differ in their ontological, epistemological, and teleological foundations—one rooted in spiritual wayfaring (sulūk) toward union with the Divine, the other in the realization of the worldly self—they converge in their emphasis on overcoming egocentrism, cultivating higher potentials, and moving beyond superficial needs toward meaning and transcendence. Furthermore, Maslow’s concept of “peak experience” bears a noteworthy affinity to the experience of “unity and annihilation” (waḥdat wa fanāʾ) in Rumi’s mysticism, and may be regarded as a point of convergence between the two approaches in elucidating the transcendent dimensions of the human being.},  
Keywords = {Perfect human, Self-actualization, Means of human transcendence, Maslow, Rumi.},
volume = {17},
Number = {2}, 
pages = {20-40}, 
publisher = {Scientific Association of Islamic Mysticism of Iran},
title_fa = {بررسی تطبیقی انسان کامل و روش دستیابی به آن در اندیشه عرفانی مولانا و روان‌شناسی انسان‌گرای مزلو},
abstract_fa ={این پژوهش با هدف بررسی تطبیقی انسان کامل و روش دستیابی به کمال در اندیشه مولانا جلال‌الدین محمد بلخی، عارف مسلمان، و آبراهام مزلو، روان‌شناس انسان‌گرای برجسته، سامان یافته است. پژوهش حاضر، ابتدا به واکاوی مفهوم انسان کامل و ویژگی‌های او در دیدگاه مولانا و مزلو پرداخته و سپس مسیرهای نیل به کمال، موانع رشد و راهکارهای عملی پیشنهادی هر یک را بررسی کرده است و با بهره‌گیری از روش تحلیل موضوعی و تحلیل فلسفی-مفهومی به مقایسه آنها پرداخته است. درحالی‌که اندیشه مولانا بر مبنای جهان‌بینی عرفانی و توحیدی، انسان کامل را موجودی می‌داند که با عبور از نفس و فنا در عشق الهی به وحدت با حقیقت مطلق می‌رسد، مزلو در چارچوب روان‌شناسی انسان‌گرا، انسان کامل را فردی می‌داند که از طریق خودشکوفایی، تحقق بالقوه‌های انسانی و تجربه اوج، در بستر آزادی و مسئولیت شخصی، به تعالی فردی دست می‌یابد. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که گرچه این دو دیدگاه در مبانی هستی‌شناختی، معرفت‌شناختی و غایت‌شناختی متفاوت‌اند-یکی مبتنی بر سلوک معنوی تا وصال حق، و دیگری مبتنی بر تحقق خودِ دنیوی-اما در تأکید بر غلبه بر خودمحوری، شکوفایی استعدادهای متعالی و گذار از نیازهای سطحی به معنا و تعالی، اشتراک دارند. افزون بر این، مفهوم «تجربه اوج» در اندیشه مزلو، قرابتی قابل تأمل با تجربه «وحدت و فنا» در عرفان مولوی دارد که می‌تواند به‌مثابه نقطه تلاقی دو رویکرد در تبیین ابعاد متعالی انسان تلقی شود.},
keywords_fa = {انسان کامل, خودشکوفایی, روش‌های تعالی انسان, مزلو, مولانا.},
url = {http://erfanmag.ir/article-1-1720-en.html},  
eprint = {http://erfanmag.ir/article-1-1720-en.pdf},  
journal = {Pažuhešnāma-ye ʿErfān: A Journal of Islamic Mysticism},  
issn = {2538-5135}, 
eissn = {2980-8421}, 
year = {2026}  
}

@article{ 
author = {EhsaniEstahbanati, Mohammadami},  
title = {The Concept of «Fana» in the Works of Ibn Arabi and Rumi}, 
abstract ={The concept of "Fana" is one of the main pillars in Islamic mysticism and plays a fundamental role in the mystical journey. Ibn Arabi and Rumi, as two pinnacles of Islamic thought, each approach the explication of this concept with a unique perspective. The aim of this research is to conduct a comparative analysis of these two thinkers' interpretations of the concept of Fana, with an emphasis on its Quranic and Hadith-based foundations, to elucidate their similarities, differences, and methodologies in understanding Fana. This research employs an analytical-comparative method with a qualitative approach. The primary sources include Ibn Arabi’s Fusus al-Hikam and Futuhat al-Makkiyya, as well as Rumi’s Masnavi-ye Ma'navi, with relevant Quranic verses and Prophetic Hadiths being examined as interpretive and hermeneutical sources. The findings of the study show that despite differences in language, method, and intellectual structure, both Ibn Arabi and Rumi share a common understanding of Fana as a stage of transcendence from the self and the realization of Baqa Billah (Subsistence in God). Ibn Arabi interprets Fana within the framework of his theory of the Unity of Being, presenting it in an ontological and conceptual context, while Rumi sees it as a romantic and mystical experience expressed through allegory and poetry. In the interpretation of Quranic verses and Hadiths, Ibn Arabi tends to rational and systematic exegesis, whereas Rumi uses these texts to evoke feelings and convey inner experiences. For both mystics, Fana is seen as a necessary step in the spiritual journey and the attainment of the truth of divine unity. This diversity in approach highlights the vast potential of Islamic mysticism to integrate reason and love in the pursuit of understanding divine truth},  
Keywords = {Fana, Ibn Arabi, Rumi, Islamic Mysticism, Baqa Billah.},
volume = {17},
Number = {2}, 
pages = {41-57}, 
publisher = {Scientific Association of Islamic Mysticism of Iran},
title_fa = {مفهوم «فنا» در آثار ابن‌عربی و مولانا},
abstract_fa ={مفهوم «فنا» یکی از ارکان اصلی در عرفان اسلامی است که نقش بنیادینی در سلوک عرفانی ایفا می‌کند. ابن‌عربی و مولانا، به‌عنوان دو قلّۀ اندیشۀ عرفان اسلامی، هر یک با رویکردی خاص، به تبیین این مفهوم پرداخته‌اند. هدف این پژوهش، تحلیل تطبیقی برداشت این دو متفکر از مفهوم فنا، با تأکید بر مبانی قرآنی و حدیثی آن است تا نقاط اشتراک، تفاوت و روش‌شناسی آن‌ها در فهم فنا تبیین گردد. این پژوهش، به روش تحلیلی-تطبیقی و با رویکرد کیفی انجام ‌شده است. منابع اصلی پژوهش، شامل آثار ابن‌عربی(فصوص الحکم و فتوحات المکیه) و مولانا(مثنوی معنوی) بوده و آیات قرآنی و احادیث نبوی مرتبط با مفهوم فنا نیز به‌عنوان منابع تفسیری و تأویلی مورد بررسی قرار گرفته‌اند. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که ابن‌عربی و مولانا، علی‌رغم تفاوت در زبان، روش و ساختار فکری، در تعریف فنا به‌عنوان مرحله‌ای از عبور از خود و تحقق بقاء بالله اشتراک دارند. ابن‌عربی فنا را در چارچوب نظریۀ وحدت وجود و به‌صورت هستی‌شناختی و مفهومی تبیین می‌کند، درحالی‌که مولانا آن را تجربه‌ای عاشقانه و شهودی می‌داند که در قالب تمثیل و شعر بیان می‌شود. در تفسیر آیات و احادیث نیز ابن‌عربی به تأویل‌های عقلانی و نظام‌مند گرایش دارد، درحالی‌که مولانا از این متون برای تحریک احساس و انتقال تجربۀ درونی بهره می‌برد. فنا، در نگاه هر دو عارف، ضرورتی برای سلوک معنوی و نیل به حقیقت توحید است. این تنوّع رویکرد، گویای ظرفیّت گستردۀ عرفان اسلامی برای ادغام عقل و عشق در مسیر فهم حقیقت ‌الهی است.},
keywords_fa = {فنا, ابن‌عربی, مولانا, عرفان اسلامی, بقاء بالله.},
url = {http://erfanmag.ir/article-1-1728-en.html},  
eprint = {http://erfanmag.ir/article-1-1728-en.pdf},  
journal = {Pažuhešnāma-ye ʿErfān: A Journal of Islamic Mysticism},  
issn = {2538-5135}, 
eissn = {2980-8421}, 
year = {2026}  
}

@article{ 
author = {Radan, Soghra and HashemiTonekaboni, Seyyed Mous},  
title = {A Comparative Analysis of the Levels of Time in the Quran, Islamic Philosophy, and Mysticism: With Emphasis on the Ontological, Educational, and Intuitive Structure of Time}, 
abstract ={Time occupies a foundational position in the Quran, Islamic philosophy, and Islamic mysticism, and within each tradition it has been analyzed through hierarchical levels such as Zaman (sequential time), Dahr (perpetual time), and Sarmad (eternity). While various Islamic thinkers have proposed classifications of these levels, a precise mapping of Quranic concepts onto their philosophical and mystical counterparts has received insufficient scholarly attention. This study aims to provide a comparative analysis of the three principal levels of time across the Quran, Islamic philosophy, and Islamic mysticism, addressing the question of how the temporal structure of the Quran corresponds to its philosophical and intuitive counterparts. The research employs an analytical-comparative methodology grounded in the conceptual analysis of Quranic verses. The findings demonstrate that a profound understanding of the levels of time can reveal new ontological, educational, and intuitive dimensions of human existence. In the Quran, the “present moment” is presented as the pivotal axis of spiritual wayfaring and human moral development; in Islamic philosophy, time is intrinsically linked to motion and the gradations of being; and in mysticism, the Hal-e Arfani (mystical moment) constitutes a fourth dimension of spiritual experience. The principal contribution of this study is the formulation of a four-layered model of temporal levels that, beyond theoretical analysis, carries practical and spiritual implications. The findings further indicate that knowledge of these levels not only provides a more precise understanding of resurrection (Qiyamah) and eschatology (Ma’ad), but also guides the spiritual wayfarer (salik) in orienting their path of inner wayfaring and intuitive realization.},  
Keywords = {Time in the Quran, Dahr (Perpetual Time), Sarmad (Eternity), Ontology of Time, Mystical Moment.},
volume = {17},
Number = {2}, 
pages = {58-74}, 
publisher = {Scientific Association of Islamic Mysticism of Iran},
title_fa = {تحلیل تطبیقی مراتب زمان در قرآن، حکمت اسلامی و عرفان با تأکید بر ساختار هستی‌شناختی، تربیتی و شهودی زمان},
abstract_fa ={زمان در قرآن، فلسفه اسلامی و عرفان جایگاهی بنیادی دارد و در هر یک، با مراتبی چون «زمان»، «دهر» و «سرمد» تحلیل شده است. هر کدام از اندیشمندان اسلامی مراتبی را برای آن ذکر کرده‌اند، اما کمتر به تطبیق دقیق مفاهیم قرآنی با این مراتب پرداخته‌اند. هدف پژوهش، ارائه تحلیلی تطبیقی از مراتب سه‌گانه زمان در قرآن، فلسفه اسلامی و عرفان، و پاسخ به این پرسش است که ساختار زمانی در قرآن چگونه با مراتب فلسفی و شهودی قابل تطبیق است؛ لذا پژوهش با رویکرد تحلیلی-تطبیقی انجام شده و بر اساس تحلیل مفهومی آیات قرآنی سامان یافته است. این پژوهش نشان می‌دهد که فهم عمیق مراتب زمان می‌تواند ابعاد هستی‌شناختی، تربیتی و شهودی تازه‌ای را آشکار کند. در قرآن، «لحظه حال» به‌عنوان نقطه محوری سلوک و تربیت معنوی انسان مطرح است؛ در فلسفه، زمان با حرکت و مراتب وجود پیوند دارد؛ و در عرفان، «حال عرفانی» بُعد چهارمی از تجربه معنوی تلقی می‌شود. نوآوری اصلی پژوهش، ارائه یک «مدل چهارلایه‌ای از مراتب زمان» است که علاوه بر تحلیل نظری، پیامدهای عملی و معنوی دارد. یافته‌ها نشان می‌دهد که شناخت این مراتب نه تنها درک دقیق‌تری از قیامت و معاد فراهم می‌کند، بلکه سالک را در تنظیم مسیر سلوکی و شهودی یاری می‌رساند.},
keywords_fa = {زمان در قرآن, دهر, سرمد, هستی‌شناسی زمان, حال عرفانی.},
url = {http://erfanmag.ir/article-1-1726-en.html},  
eprint = {http://erfanmag.ir/article-1-1726-en.pdf},  
journal = {Pažuhešnāma-ye ʿErfān: A Journal of Islamic Mysticism},  
issn = {2538-5135}, 
eissn = {2980-8421}, 
year = {2026}  
}

@article{ 
author = {Nouri, Hassan and Gholizadeh, Heydar and PashaieMehtarlu, Mohamm},  
title = {Meeting with the Goddess in the World’s Renowned Epics Based on Campbell’s Theory}, 
abstract ={“Meeting with the Goddess” is one of the most significant stages in Campbell’s seventeen-stage monomyth and represents one of the hero’s most distinguished stations within the inner spiritual journey—a station that heroes of tales, legends, and epics attain only after traversing the most arduous ordeals. Employing a library-based method, the present study examines this stage across the world’s most renowned epics—including Gilgamesh, the Ramayana and Mahabharata, the Iliad and Odyssey, Virgil’s Aeneid, the Nibelungenlied, and Dante’s Divine Comedy—which, in most of their events, share a linear narrative structure and a singular hero, analyzing these epics in light of one another. The study concludes that none of these epics is confined to external, surface-level events; rather, through symbolic language, each conveys foundational mystical concepts. Across all these epics, the shared emphasis is that if a qualified individual refuses to be content with the trivialities of a lowly existence and instead prepares for spiritual elevation and inner perfection, he will, aided by the divine assistance embedded within his own being, begin to advance. After enduring hardships and passing through crises—much like the mystic wayfarer (sālik)—he will experience, in accordance with his own capacity and perception, a manifestation of that divine truth and authentic life, appearing before him in the form of a beautiful goddess.},  
Keywords = {Meeting with the Goddess, Campbell, Hero’s Journey, Epic, Mysticism.},
volume = {17},
Number = {2}, 
pages = {75-95}, 
publisher = {Scientific Association of Islamic Mysticism of Iran},
title_fa = {ملاقات با خدابانو در حماسه‌های مشهور جهان براساس نظریۀ کمپبل},
abstract_fa ={ملاقات با خدابانو یکی از مهم‌ترین مراحل هفده‌گانۀ کمپبل و یک از مقام‌های برجستۀ قهرمان در سیر و سلوک درونی است که  قهرمان داستان‌ها، افسانه‌ها و حماسه‌ها پس از طی وادی‌های دشوار بدان می‌رسند. پژوهش حاضر به شیوۀ کتابخانه‌ای این مرحله را در مهم‌ترین حماسه‌های جهان، از قبیل حماسۀ «گیلگمش»، «رامایانا و مهابهارات»، «ایلیاد و اودیسه»، «انه‌اید ویرژیل»، «نیبلونگن» و «کمدی الهی دانته»، که در غالب رویدادها، روایت خطی و قهرمان واحدی دارند، واکاوی کرده و ضمن تشریح این حماسه‌ها در سایه‌سار یک‌دیگر، به این نتیجه رسیده است که همۀ این حماسه‌ها تنها به حوادث ظاهری و بیرونی محدود نمی‌شوند و با بیان نمادین خود، حاوی مفاهیم بنیادین عرفانی هستند. در همۀ این حماسه‌ها تأکید بر این است که اگر آدمی مستعد، روزمرگی‌های زندگی حقیرانۀ خویش را برنتابد و آمادۀ ارتقای روحی و کمال درونی باشد، با امدادهای الهی که در بطن وی تعبیه شده است، شروع به پیشرفت خواهد کرد و پس از تحمل سختی‌ها و عبور از بحران‌ها، به‌مانند سالکان عارف، نمودی از آن حقیقت الهی و زندگانی راستین را متناسب با استعداد و ادراک خویش تجربه خواهد کرد که به صورت ایزدبانوی زیبایی در مقابل دیدگان وی ظاهر خواهد شد.},
keywords_fa = {ملاقات با خدابانو, سفر قهرمان, کمپبل, حماسه, عرفان.},
url = {http://erfanmag.ir/article-1-1724-en.html},  
eprint = {http://erfanmag.ir/article-1-1724-en.pdf},  
journal = {Pažuhešnāma-ye ʿErfān: A Journal of Islamic Mysticism},  
issn = {2538-5135}, 
eissn = {2980-8421}, 
year = {2026}  
}

@article{ 
author = {NavabiQamsari, Maryam Sadat},  
title = {Sidrat al-Muntahā as the Manifestation of Bewilderment: An Analysis of the Concept of Ultimate Bewilderment at Sidrat al-Muntahā in Light of Ibn ʿArabī’s Degrees of Bewilderment}, 
abstract ={The account of the Prophet Muhammad’s Miʿrāj in Sūrat al-Najm, together with expressions such as al-Ufuq al-Aʿlā (the Highest Horizon) and Sidrat al-Muntahā, has provided Sufi and mystical exegetes with a basis for interpreting the Prophet’s ascent in terms of mystical wayfaring. Among these expressions, Sidrat al-Muntahā occupies a distinctive position because of its lexical meanings and its descriptions in Islamic traditions. Interpreting Sidrat al-Muntahā as a locus of “ultimate bewilderment,” and considering its characterization as the limit of created knowledge and the endpoint of the angels’ ascent, raises the question of whether this expression bears a meaningful relationship to Ibn ʿArabī’s conception of ḥayra (bewilderment) and its degrees. The present study aims to clarify the significance of Sidrat al-Muntahā in the Qur’anic account of the Miʿrāj by examining its relationship to the mystical concept of bewilderment in Ibn ʿArabī’s thought. Employing a descriptive-analytical method, the study examines mystical interpretations of the Qur’anic verses concerning the Miʿrāj and analyzes Sidrat al-Muntahā in light of Ibn ʿArabī’s epistemological understanding of ḥayra. The analysis of exegetical descriptions of the Sidra and of that which veils it, particularly in relation to verses 14 and 16 of Sūrat al-Najm, reveals significant affinities between these interpretations and Ibn ʿArabī’s account of bewilderment and its degrees. In accordance with Ibn ʿArabī’s discussion of intellectual and contemplative bewilderment at the highest level of the realm of possibility, the mystical exegeses examined in this study point to three forms of bewilderment. The first two consist of intellectual and contemplative bewilderment arising from the multiplicity of divine theophanies that veil the Sidra at the station of proximity: the former renders the intellect bewildered through its inability to apprehend the Divine Reality, while the latter overwhelms the heart through the lights of the Divine Essence. The third form is a bewilderment arising from the knowledge of the presence of the One within the entities of existent things. According to some interpretations, this final form constitutes the ultimate degree of bewilderment experienced by the Prophet at the station of subsistence (baqāʾ) through his descent to Sidrat al-Muntahā.},  
Keywords = {Prophet Muhammad, Sidrat al-Muntahā, Bewilderment, Qur’anic Exegesis, Spiritual Wayfaring, Ibn ʿArabī.},
volume = {17},
Number = {2}, 
pages = {146-164}, 
publisher = {Scientific Association of Islamic Mysticism of Iran},
title_fa = {سِدرَهٌ‌المُنتَهی تجلی‌گاه حیرت؛ تحلیلی بر مفهوم نهایت حیرت در سدره‌المنتهی با نگاهی به مراتب حیرت از دیدگاه ابن‌عربی},
abstract_fa ={روایت معراج پیامبر(ص) در سورۀ نجم و اشاره به اصطلاحاتی همچون «افق‌ أعلی» و «‌سدره‌المنتهی»،  بابی را پیش‌ روی مفسران عارف‌مسک، جهت تفسیر عارفانه از سلوک پیامبر(ص) گشوده ‌است. از میان اصطلاحات مذکور، ‌سدره‌المنتهی به جهت معنای لغوی و توصیف آن در روایات، جایگاه خاصی ‌دارد. ‌سدره‌المنتهی به معنای «جایگاهی در نهایت حیرت» و توصیف آن به نهایت علم خَلق و پایان عروج ملائکه، ذهن را به‌ این سؤال سوق‌ می‌دهد که رویکرد تفاسیر عرفانی به ‌سدره‌المنتهی چیست و آیا ‌سدره‌المنتهی با مقام حیرت و مراتب آن در اندیشۀ ابن‌عربی قرابتی دارد؟ هدف این پژوهش، فهم مقصود آیه از اشاره به ‌سدره‌المنتهی در معراج است. به‌ این منظور، با فرض ارتباط عبارت مذکور با مقام حیرت در عرفان نظری، سعی شده تا به روش تحلیلی-توصیفی، تفاسیر عرفانی آیات مربوط به معراج بررسی و ‌سدره‌المنتهی با توجه به مقام حیرت در تفکر ابن‌عربی تحلیل گردد. تحلیل توصیفات مفسران از سدره و پوشانندۀ آن در ذیل آیات 14 و 16 سورۀ نجم، بیانگر قرابت رویکرد آن‌ها به سدره و توصیفات ابن‌عربی از حیرت و مراتب آن است. در راستای ذکر حیرت عقلی و شهودی در عالی‌ترین مرتبه عالم امکان در آثار ابن‌عربی، تفاسیر آیات مربوطه، به سه گونه حیرت اشاره‌ دارند: گونۀ اول و دوم، حیرت عقلی و شهودی ناشی از تجلیات کثیر پوشانندۀ سدره در مقام قرب است که عقل را به جهت عدم ادراک حقیقت و دل را در پرتو انوار ذات متحیر می‌سازد، و گونۀ سوم، حیرت حاصل از معرفت به حضور واحد در اعیان موجودات می‌باشد. به باور برخی، حیرت اخیر، نهایت حیرتی است که پیامبر(ص) آن را در مرتبۀ بقا، با نزول در ‌سدره‌المنتهی تجربه ‌می‌کند.  },
keywords_fa = {پیامبر(ص), ‌سدره‌المنتهی, حیرت, تفاسیر ‌قرآن, سلوک, ابن‌عربی.},
url = {http://erfanmag.ir/article-1-1736-en.html},  
eprint = {http://erfanmag.ir/article-1-1736-en.pdf},  
journal = {Pažuhešnāma-ye ʿErfān: A Journal of Islamic Mysticism},  
issn = {2538-5135}, 
eissn = {2980-8421}, 
year = {2026}  
}