@article{ 
author = {fhartookzade, mahdeih and Roodgar, Muhamm},  
title = {The concept of "desire" in the hadith "who desires something and endeavours, finds" with a mystical approach}, 
abstract ={Seemingly, the hadith of “Desire” calls for effort, but in mysticism, the ultimate goal is God Almighty, and the mystic is looking for his mystical insights on this path. In Islamic mysticism, the importance of desire is such that in most cases, Muslim mystics consider it the first step in their spiritual conduct. But, is desire a gift from God or an acquisition? Should demand be the beginning of conduct or ecstasy and connection? In other words, is it first the request and then the connection, or does God open the door first and attract, and then the request and desire become an excuse for the seeker to request the desired? From the surface of the hadith of “Desire”, it seems that whoever wants something and works hard will achieve the goal, but the mystics seem to have a different opinion. To answer this problem, in this article, which is done by an analytical-descriptive method, the point of view of Muslim mystics has been examined. According to the finding, Some mystics believe in the primacy of the seeker and some believe in the primacy of ecstasy, and each of these theories goes back to the intellectual foundations of mystics. According to some mystics, asking for a gift is not an acquisition, so first God gives, and then the demand is created in the seeker. This type of view goes back to his special way of practical mysticism.},  
Keywords = {Desire, Hadith of desire: Belonged To desire, Pain, Mystical Interpretation,},
volume = {17},
Number = {2}, 
pages = {0-0}, 
publisher = {Scientific Association of Islamic Mysticism of Iran},
title_fa = {مفهوم«طلب» درحدیث «من طلب شیئا وجدّ وجد» بارویکرد عرفانی},
abstract_fa ={حدیث طلب در ظاهر دعوت به تلاش و کوشش می‌کند، اما در عرفان هدف نهایی، حق تعالی است و سالک در این مسیر به دنبال دریافت‌های عرفانی خود است. در عرفان اسلامی اهمیت طلب چنان است که عرفای مسلمان در بیشتر موارد طلب را اولین وادی از سیر و سلوک می‌دانند آیا طلب موهبتی است یا اکتسابی؟ آیا طلب باید ابتدای سلوک باشد یا وجد و وصال؟ به بیان دیگر، آیا ابتدا طلب است در ادامه وصال یا ابتدا در را می گشایند و جذبه می‌دهند بعد طلب و تلاش بهانه ای می‌شود تا سالک، مطلوب را طالب شود؟ آنچه از ظاهر حدیث طلب به نظر می‌رسد این است که هر کس خواهان چیزی باشد و جدّ و تلاش داشته باشد به مقصود می‌رسد اما عرفا گویا نظری متفاوت دارند. جهت پاسخ به این مساله در این مقاله که به روش تحلیلی-توصیفی انجام شده است، دیدگاه عرفای مسلمان مورد بررسی قرار گرفته است.بر اساس یافته هایت این پژوهش، برخی از عرفا قائل به تقدم طلب و برخی قائل به تقدم وجد هستند و هرکدام از این نظریه‌ها به مبانی فکری عارف بر می‌گردد. بر مبنای نگاه برخی عرفا طلب موهبتی است نه اکتسابی، پس ابتدا می‌دهند و سپس طلب در سالک ایجاد می‌شود. این نوع نگاه به شیوه خاص ایشان در عرفان عملی بر می‌گردد.  },
keywords_fa = {طلب؛ متعلق طلب؛ درد ؛ تاویل عرفانی؛ حدیث طلب},
url = {http://erfanmag.ir/article-1-1631-en.html},  
eprint = {http://erfanmag.ir/article-1-1631-en.docx},  
journal = {Pažuhešnāma-ye ʿErfān: A Journal of Islamic Mysticism},  
issn = {2538-5135}, 
eissn = {2980-8421}, 
year = {2026}  
}

@article{ 
author = {Khosroshahi, Khadijeh and Esfandiar, Mahmoudreza and Jalali, Jashi},  
title = {Black Light in Mystical Interpretations of the Holy Qur\'an: From Presence to Annihilation}, 
abstract ={Light in the Holy Qur'an is a key concept associated with various meanings such as guidance, mercy, knowledge, and divine manifestation. The most prominent verse that explicitly refers to this concept is verse 35 of Surah An-Nur, which has long been a subject of interpretive and mystical contemplation. Mystical commentators, through an esoteric perspective, have offered various and sometimes paradoxical interpretations of light. One such interpretation is the concept of “Black Light”—an expression that may initially seem self-contradictory, yet in its technical mystical sense, it refers to the intensity of divine light and the annihilation (fanā) of the seeker before the overwhelming radiance of the Divine Essence. In mystical interpretations, this concept goes beyond the literal meaning and takes on symbolic and intuitive dimensions. This lesser-known yet foundational idea is evident in the works of mystics such as Ibn Arabi, Najm al-Din Kubra, Ruzbihan Baqli, and others. It refers to a level of spiritual journey in which the seeker encounters divine lights so intensely that reason and ego are obliterated. Despite its name, this light is not a sign of the darkness of ignorance, but rather a darkness born of mystical awareness—a crossing beyond the limits of rational understanding. This article, through an analytical-descriptive approach, seeks to examine the epistemological status of the Black Light in mystical interpretations of the Qur'an, and to demonstrate how mystics, by transcending conventional meanings and entering into symbolic and intuitive layers, have created novel concepts such as Black Light to articulate deeper spiritual experiences.  },  
Keywords = {: Light, Presence, Black Light, Mystical Interpretations, Holy Qur'an, Annihilation, Fanā.},
volume = {17},
Number = {2}, 
pages = {0-0}, 
publisher = {Scientific Association of Islamic Mysticism of Iran},
title_fa = {نورسیاه درتفاسیر عرفانی قرآن کریم؛ازحضور به محو},
abstract_fa ={نور در قرآن کریم مفهومی کلیدی است که با معانی متعددی چون هدایت، رحمت، علم، و تجلی مرتبط است. مهم‌ترین آیه‌ای که به‌صراحت به این مفهوم اشاره دارد، آیه ۳۵ سوره نور است که از دیرباز موضوع تأمل تفسیری و عرفانی بوده است. مفسران عرفانی با نگاهی باطنی به مفهوم نور ، تفسیرهای متفاوت و گاه پارادوکسیکالی از نور ارائه کرده‌اند. یکی از این برداشت‌ها، مفهوم «نور سیاه» است؛تعبیری که در نگاه اول متناقض‌نماست اما در معنای اصطلاحی، به شدت نور و فنا شدن سالک در برابرانوار ذات الهی اشاره دارد و در نگاه تفاسیرعرفانی، این مفهوم از معنای ظاهری فراتر رفته و ابعاد رمزی و شهودی به خود گرفته است. این مفهوم کمتر شناخته‌شده اما بنیادین در آثار عارفانی همچون؛ ابن عربی، نجم‌الدین کبری ، روزبهان بقلی و ... نمود یافته و به مرتبه‌ای از سلوک عرفانی اشاره دارد که در آن سالک با انوار شدید الهی چنان مواجه می‌شود که عقل و نفس در آن محو می‌گردند. این نور، به‌رغم نامش، نشانه‌ای از حضور پرشدت حق و آغاز حیرت عرفانی است؛ نه ظلمت جهل، بلکه این تاریکی آگاهی شهودی و عبور از مرزهای درک عقلانی می باشد. این مقاله با رویکرد تحلیلی ـ توصیفی، می کوشد جایگاه معرفتی نور سیاه را در تفاسیرعرفانی قرآن کریم بررسی کرده و نشان دهد که چگونه عرفا با عبور از معناهای متعارف و ورود به لایه‌های شهودی و رمزی، مفاهیم بدیعی همچون نور سیاه را به منظور بیان تجربه ‌های سلوکی عمیق‌تر خلق کرده‌اند.},
keywords_fa = {نور, حضور, نور سیاه, تفاسیر عرفانی,  قرآن کریم,  محو , فنا.},
url = {http://erfanmag.ir/article-1-1723-en.html},  
eprint = {http://erfanmag.ir/article-1-1723-en.docx},  
journal = {Pažuhešnāma-ye ʿErfān: A Journal of Islamic Mysticism},  
issn = {2538-5135}, 
eissn = {2980-8421}, 
year = {2026}  
}

@article{ 
author = {hoseini, seyed hamed and mahdipoor, hasan and hoseinpoor, qolamrez},  
title = {The Divine Names as the Foundation for the Genesis of Spiritual Stations and Abodes in the Mystical System of Ibn Arabi}, 
abstract ={This research employs a structured approach to analyze the system of spiritual waystations (manāzil) in Ibn Arabi's theoretical mysticism, proposing a model for the formation of mystical states (maqāmāt) based on the gradual manifestations of Divine Names (asmāʾ ilāhiyya). Using a descriptive-analytical method and relying on Ibn Arabi's primary texts, particularly Al-Futūḥāt al-Makkiyya, the findings indicate that spiritual stations are manifestations of Divine Names within the various levels of the seeker's existence, formed through the dynamic interaction between divine manifestations and the seeker's spiritual development. This process unfolds through three fundamental stages: "initial attachment" (taʿalluq), "inner realization" (taḥqīq), and "complete assimilation" (takhalluq) to the Divine Names. Furthermore, each spiritual station comprises three hierarchical levels—general (ʿāmm), specific (khāṣṣ), and most specific (akhass)—corresponding respectively to the levels of divine manifestation in acts (fiʿlī), attributes (ṣifātī), and essence (dhātī), as well as the existential capacity of the seeker. The novelty of this article lies in presenting an "analytical diagram of the process of station formation" and explicating the system of "munāzala" as the principal mechanism for the formation of waystations. This study emphasizes the pivotal role of understanding this system in comprehending the entirety of the spiritual path and the inseparable connection between theoretical and practical mysticism from Ibn Arabi's perspective.},  
Keywords = {Ibn Arabi, Stations of the Wayfarer, Mystical Abodes, Manifestation, Descent},
volume = {17},
Number = {2}, 
pages = {0-0}, 
publisher = {Scientific Association of Islamic Mysticism of Iran},
title_fa = {اسماءالله به مثابه بنیاد تکوین مقامات و منازل سلوکی در نظام عرفانی ابن عربی},
abstract_fa ={این پژوهش با رویکردی ساختارمند به تبیین و تحلیل نظام منازل سلوکی در عرفان نظری ابن عربی می‌پردازد و در پی طرح الگویی برای تکوین مقامات عرفانی بر اساس تجلیات تدریجی اسماء الهی است. با روش توصیفی-تحلیلی و استناد به متون اصلی ابن عربی، به ویژه فتوحات مکیه، یافته‌ها نشان می‌دهند که مقامات سلوکی، مظاهر تجلی اسماء الهی در مراتب وجود سالک هستند و از طریق تعامل پویای تجلیات اسمائی و سیر تکاملی سالک شکل می‌گیرند. این فرآیند در سه مرحله اساسی «تعلق ابتدایی»، «تحقق باطنی» و «تخلق کامل» به اسماء الهی محقق می‌گردد. همچنین، هر مقام سلوکی دارای مراتب سه‌گانه عام، خاص و اخص است که به ترتیب با سطوح تجلی فعلی، صفاتی و ذاتی الهی و ظرفیت وجودی سالک متناظرند. نوآوری این مقاله در ارائه «نمودار تحلیلی فرآیند شکل‌گیری مقامات» و تبیین نظام «مُنازله» به عنوان سازوکار اصلی تکوین منازل است. این پژوهش بر نقش محوری شناخت نظام اسمائی در فهم جامع سیروسلوک و پیوند ناگسستنی عرفان نظری و عملی از منظر ابن عربی تأکید می‌کند.},
keywords_fa = {ابن عربی، مقامات سلوکی، منازل عرفانی، اسماء الهی، تجلی، مُنازله},
url = {http://erfanmag.ir/article-1-1744-en.html},  
eprint = {http://erfanmag.ir/article-1-1744-en.docx},  
journal = {Pažuhešnāma-ye ʿErfān: A Journal of Islamic Mysticism},  
issn = {2538-5135}, 
eissn = {2980-8421}, 
year = {2026}  
}

@article{ 
author = {oshriyeh, Rahm},  
title = {Comparative Representation of Semantic Structures of "Present Knowledge" in the Holy Quran Based on Network Analysis}, 
abstract ={This research aims to comparative represent the semantic structures of "present knowledge" in the Holy Quran, using a semantic approach and network analysis, and examines fifteen key concepts in the field of cognition, including: (perception, information, familiarity, insight, knowledge, wisdom, intelligence, suspicion, perception, knowledge, science, reasoning, understanding, and certainty). The research method is descriptive-analytical and the data were collected based on lexical and interpretive sources. The findings show that although these words are included in the semantic circle of "present knowledge", each of them has subtle and undeniable connotations and forms a dynamic and hierarchical network that depicts the evolutionary process of knowledge from sensory perception to existential certainty. In this system, "knowledge" as a central concept forms the backbone of the network, and concepts such as "insight" and "wisdom" act as the transcendent stages of knowledge, and "certainty" as the final goal of this cognitive path. From a mystical perspective, this research shows that the Holy Quran has, with remarkable precision, outlined the evolutionary process of knowledge from the path of "existential connection" in the stage of perception; passing through "inner man" and "intuitive perception" in the stage of insight; to reaching "certain and present knowledge" in the position of certainty. Finally, this analysis provides the capacity to formulate a revelatory theory of knowledge in which reason as a tool and intuition as a path to reaching truth are placed in a single and evolutionary system.},  
Keywords = {The Holy Quran, face-to-face knowledge, semantic structures, cognition, intuition, conduct.},
volume = {17},
Number = {2}, 
pages = {0-0}, 
publisher = {Scientific Association of Islamic Mysticism of Iran},
title_fa = {باز نمایی تطبیقی سازه های معنایی«معرفت حضوری»در قرآن کریم باتکیه برتحلیل شبکه ای},
abstract_fa ={این پژوهش با هدف بازنمایی تطبیقی سازه‌های معنایی «معرفت حضوری» در قرآن کریم، با رویکردی معناشناختی و تحلیل شبکه‌ای، به بررسی پانزده مفهوم کلیدی حوزه شناخت، شامل: (ادراک، اطلاع، انس، بصیرت، حفی، حکمت، درایه، شعور، ظن، عثور، معرفت، علم، تعقل، تفقه و یقین). پرداخته است. روش تحقیق، توصیفی–تحلیلی بوده و داده‌ها با اتکا بر منابع لغوی و تفسیری گردآوری شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که این واژگان، اگرچه در دایره معنایی «معرفت حضوری» قرار می‌گیرند، اما هر یک دارای دلالت‌های ظریف و غیرقابل انکاری هستند و شبکه‌ای پویا و سلسله‌مراتبی را تشکیل می‌دهند که فرآیند تکاملی معرفت را از ادراک حسی تا یقین وجودی ترسیم می‌کند. در این منظومه، «علم» به‌عنوان مفهوم محوری، ستون فقرات شبکه را تشکیل می‌دهد و مفاهیمی چون «بصیرت» و «حکمت» به‌عنوان مراحل متعالی شناخت، و «یقین» به‌مثابه غایت نهایی این مسیر معرفتی عمل می‌کنند. از منظر عرفانی، این پژوهش نشان می‌دهد که قرآن کریم با دقتی شگرف، سیر تکاملی معرفت را از مسیر «اتصال وجودی» در مرحله ادراک؛ گذر از «انس باطنی» و «دریافت شهودی» در مرحله بصیرت؛ تا وصول به «شناخت یقینی و حضوری» در مقام یقین؛ ترسیم کرده است. در نهایت، این تحلیل، ظرفیت تدوین نظریه‌ای وحیانی در باب معرفت را فراهم می‌سازد که در آن عقل به عنوان ابزار و شهود به عنوان مسیر رسیدن به حقیقت، در منظومه‌ای واحد و تکاملی جای می‌گیرند.  },
keywords_fa = {قرآن کریم، معرفت حضوری، سازه های معنایی، شناخت، شهود، سلوک.},
url = {http://erfanmag.ir/article-1-1748-en.html},  
eprint = {http://erfanmag.ir/article-1-1748-en.docx},  
journal = {Pažuhešnāma-ye ʿErfān: A Journal of Islamic Mysticism},  
issn = {2538-5135}, 
eissn = {2980-8421}, 
year = {2026}  
}

@article{ 
author = {},  
title = {An Examination of the Interrelationship among Tawakkul, Tafwīḍ, Riḍā, and Taslīm in the Qur’an and Islamic Mysticism, and the Modes of Their Realization}, 
abstract ={Abstract Reliance on God (Tawakkul), Delegation of Affairs to God (Tafwīḍ), Contentment with Divine Decree (Riḍā), and Submission (Taslīm) are pivotal concepts in the Qur’anic teachings and Islamic mysticism, all referring to the believer’s heartfelt trust in God and acceptance of His divine will. The present study aims to provide a comprehensive analysis of these four concepts and the interrelations among them, employing a systematic review of the relevant sources. Adopting a qualitative content analysis and discourse analysis approach, the research examined Qur’anic texts and the works of Muslim mystics, alongside scholarly studies from the past three decades in Persian, Arabic, and English. The findings reveal that each concept possesses its own distinct meaning, yet in the path of spiritual wayfaring they are deeply interconnected, forming successive stages of faith and surrender. Together, these four ethical and epistemic principles lead the believer to a state in which, while striving and fulfilling duties, one detaches the heart from all but God and wholeheartedly accepts the Divine will with complete satisfaction. By elucidating the commonalities and distinctions among Tawakkul, Tafwīḍ, Riḍā, and Taslim, this study highlights their role in deepening faith and cultivating inner tranquility, underscoring their significance within the Islamic moral framework.  },  
Keywords = {Islam, Faith, Submission, Tafwīḍ, Tawakkul, Riḍā, Practical Mysticism},
volume = {17},
Number = {2}, 
pages = {0-0}, 
publisher = {Scientific Association of Islamic Mysticism of Iran},
title_fa = {بررسی رابطه توکل، تفویض، رضا و تسلیم در قرآن و عرفان اسلامی و نحوه تحقق آن‌ها},
abstract_fa ={توکل، تفویض، رضا و تسلیم از مفاهیم کلیدی در تعالیم قرآن کریم و عرفان اسلامی هستند که به اعتماد قلبی به خداوند و پذیرش ارادهٔ الهی اشاره دارند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل جامع این چهار مفهوم و رابطه میان آن‌ها، به روش مرور نظام‌مند منابع انجام شده است. بدین منظور، با رویکرد تحلیل محتوای کیفی و تحلیل گفتمان، متون قرآنی و آثار عرفای مسلمان بررسی گردید و مطالعات ۳۰ سال اخیر به زبان‌های فارسی، عربی و انگلیسی مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان می‌دهد که هر یک از این مفاهیم معنای خاص خود را دارد اما در سیر سلوک معنوی کاملاً به‌هم‌پیوسته‌اند و مراتبی پیاپی از ایمان و تسلیم را تشکیل می‌دهند. این چهار اصل اخلاقی و معرفتی در کنار هم مؤمن را به مرحله‌ای می‌رسانند که ضمن تلاش و انجام وظایف، دل‌بستگی خود را از غیر خدا بریده و با رضایت کامل به مشیت الهی تن می‌دهد. این پژوهش با تبیین وجوه اشتراک و افتراق توکل، تفویض، رضا و تسلیم، نقش آن‌ها را در تعمیق ایمان و آرامش درونی نشان می‌دهد و بر اهمیت آن‌ها در نظام اخلاقی اسلام تأکید می‌کند.  },
keywords_fa = {اسلام، ایمان، تسلیم، تفویض، توکل، رضا، عرفان عملی},
url = {http://erfanmag.ir/article-1-1727-en.html},  
eprint = {http://erfanmag.ir/article-1-1727-en.docx},  
journal = {Pažuhešnāma-ye ʿErfān: A Journal of Islamic Mysticism},  
issn = {2538-5135}, 
eissn = {2980-8421}, 
year = {2026}  
}

@article{ 
author = {Mostafavi, Hossein and Khatami, Ahmad and Abolghasemi, Maryam},  
title = {Studying the relationship between several theological terms in two mystical prose works: Qūt Al-Qolūb and šarh Al-Ta\'arrof}, 
abstract ={One of the important theological issues is the will of Allah, which in turn is related to matters such as command, love, predestination, creation, and divine knowledge. In this article, we have examined the subject under discussion using a descriptive-analytical method in Abou Talib Makki's Qout Al-Quloub and Mustamli Bukhari's Sharh Al-Ta'arrof Given that the lofty goal of Sufism is focused on the annihilation of human will in the will of Allah, it is expected that Sufis consider all the created things of this world to be the product of Allah's will, the exaltation of His dignity, and at the same time, they withdraw from the belief in predestination, which requires hesitation in performing the duties of servitude. Both authors have beliefs consistent with the Sunnis, especially the Ash'arites. They all consider the divine will to be equivalent to the fulfillment of an action and its absence to be equivalent to the non-fulfillment of an action. According to them, the will of Allah is related to the commission of sins or the abandonment of obligations, and this will is in accordance with his prior knowledge; but the command, prohibition, pleasure, and love of Allah are not necessarily in line with his prior will and knowledge. Neither of these two authors consider love and pleasure to be related to will, and they do not agree with Abou Al-Hasan Ash'ari on this point. According to them, Allah's will for an action that is contrary to his command does not require compulsion, because the criterion for obedience and disobedience is agreement or opposition to the command, not will. Furthermore, Allah wills the occurrence of an action in accordance with his prior knowledge, and on this basis, He is aware from the beginning of the conditions of the person in charge and his obedience or disobedience and disobedience.  },  
Keywords = {Command, Creation, Love, Theology, Will of Allah},
volume = {17},
Number = {2}, 
pages = {0-0}, 
publisher = {Scientific Association of Islamic Mysticism of Iran},
title_fa = {بررسی ارتباط چند اصطلاح کلامی در دو اثر منثور عرفانی: قوت‌القلوب و شرح‌التعرف},
abstract_fa ={یکی از مسایل مهم کلامی، ارادهالله است که به نوبۀ خود، با مواردی چون امر، محبت، قضا، خلق و علم الاهی مربوط است. در این مقاله، موضوع مورد بحث را با روش توصیفی – تحلیلی در قوت‌القوب ابوطالب مکی و شرح التعرف مستملی بخاری بررسی کرده‌ایم و با توجه به اینکه هدف والای تصوف، بر فنای ارادۀ انسان در ارادۀ حق متمرکز است، انتظار می‌رود که صوفیه تمامی امور موجَدۀ این عالم را زاییدۀ ارادۀ حق، تعالی شأنه، بدانند و در عین حال از اعتقاد به جبر نیز که مستلزم تکاسل در انجام وظایف عبودیت است، کناره‌گیری کنند. هر دو نویسنده، اعتقاداتی سازوار با اهل سنت و جماعت و به ویژه اشاعره دارند. همگی آنها ارادۀ الاهی را مساوق با تحقق فعل و عدم آن را مساوی با عدم تحقق فعل می‌دانند. به زعم آنان، ارادۀ خداوند بر انجام گناهان یا ترک واجبات تعلق می‌گیرد و این اراده مطابق با علم سابق اوست؛ اما امر، نهی، رضا و محبت الاهی، لزوما با اراده و علم سابق او همسو نیست. هیچ‌کدام از این دو نویسنده، محبت و رضا را از متعلَقات اراده نمی‌دانند و در این باب با ابوالحسن اشعری موافقتی ندارند. به زعم آنان، ارادۀ خداوند بر فعلی که خلاف امر او باشد، مستلزم جبر نخواهد بود؛ زیرا معیار طاعت و معصیت، موافقت یا مخالفت امر است، نه اراده. دیگر اینکه خداوند مطابق با علم سابقش اراده بر وقوع فعلی می‌کند و بر همین اساس، از ابتدا به احوال مکلَّف و فرمانبرداری یا تخلف و سرپیچی او آگاه است.  },
keywords_fa = {اراده الله، امر، خلق، علم کلام، محبت},
url = {http://erfanmag.ir/article-1-1751-en.html},  
eprint = {http://erfanmag.ir/article-1-1751-en.docx},  
journal = {Pažuhešnāma-ye ʿErfān: A Journal of Islamic Mysticism},  
issn = {2538-5135}, 
eissn = {2980-8421}, 
year = {2026}  
}

@article{ 
author = {Taherian, Maryam and Torshizi, Mahdie and RafeiShafiq, Mitra and Azarbayejani, Masou},  
title = {The Effectiveness of Janbozorgi’s Spiritual Therapy on Cognitive Flexibility and Positive Body Image in Patients with Cancer}, 
abstract ={Cancer is one of the rapidly increasing diseases worldwide and in Iran, often leading to profound physical and psychological changes, including negative body image perceptions and reduced cognitive flexibility among affected individuals. The present study aimed to investigate the effectiveness of Janbozorgi’s Spiritual Therapy on cognitive flexibility and body image in patients with cancer. This study employed a quasi‑experimental design with a pretest–posttest control group. The statistical population consisted of all cancer patients at the MAKSA Center in 2024. Based on estimates obtained from G*Power software, the required sample size was calculated as 28 participants. Considering the inclusion and exclusion criteria and the possibility of attrition, 30 participants were selected through convenience and purposive sampling and randomly assigned to two groups (experimental and control), each consisting of 15 participants. In both the pretest and posttest phases, participants completed the 20‑item Cognitive Flexibility Inventory developed by Dennis and Vander Wal (2010) and the Multidimensional Body–Self Relations Questionnaire developed by Cash et al. (1986, 1987). The experimental group participated in eight 90‑minute sessions of Janbozorgi’s Spiritual Therapy, whereas the control group received no intervention. The data were analyzed using analysis of covariance (ANCOVA) in SPSS version 28 at a significance level of 𝑝<0.05. The findings indicated that Janbozorgi’s Spiritual Therapy significantly improved cognitive flexibility and positive body image among patients with cancer. Therefore, it is recommended that cancer treatment centers incorporate Janbozorgi’s Spiritual Therapy alongside pharmacological treatment and other necessary medical interventions in order to enhance patients’ psychological well‑being.},  
Keywords = {Body image, Cancer, Cognitive Flexibility, Janbozorgi’s Spiritual Therapy.},
volume = {17},
Number = {2}, 
pages = {1-19}, 
publisher = {Scientific Association of Islamic Mysticism of Iran},
title_fa = {بررسی اثربخشی معنویت‌درمانیِ جان‌بزرگی بر انعطاف‌پذیری شناختی و تصویر بدنی مثبت در بیماران مبتلا به سرطان},
abstract_fa ={سرطان یکی از بیماری‌های رو به رشد در جهان و ایران است که منجر به تغییرات شدید جسمی و روانی مثل بدبینی نسبت به تصویر بدنی و کاهش انعطاف‌پذیری شناختی در مبتلایان می شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی معنویت‌درمانی جان‌بزرگی بر انعطاف‌پذیری شناختی و تصویر بدنی بیماران مبتلا به سرطان انجام شده است. این پژوهش، به روش تجربی، از نوع نیمه آزمایشی، با طرح پیش آزمون/پس آزمون، و با گروه کنترلِ کلیه بیماران مبتلا به سرطان مرکز مکسا در سال 1403 انجام شده است. با توجه به برآورد نرم‌افزار «جی پاور»، حجم نمونه 28 نفر برآورد گردید. با استفاده از روش نمونه‌گیری در دسترس و هدفمند و با در نظر گرفتن ملاک‌های ورود و خروج، و با درنظر گرفتن احتمال ریزش، 30 نفر به صورت تصادفی ساده انتخاب و در دو گروه 15 نفری (آزمایش و کنترل) قرار گرفتند، و با پرسشنامه «دنیس و وندروال 2010»، فرم 20 سوالی و پرسشنامه چندبُعدی روابط بدن-خود «کش و همکاران(1986 و 1987)» را در مرحله پیش آزمون و پس آزمون پاسخ دادند. شرکت کنندگان گروه آزمایش 8 جلسه 90 دقیقه‌ای معنویت‌درمانی جان‌بزرگی را دریافت کردند، ولی گروه کنترل هیچ مداخله‌ای را دریافت نکردند. داده‌ها با نرم افزارspss  نسخه 28 و با استفاده از تحلیل کواریانس تجزیه و تحلیل آماری شدند(p<0/05). نتیجه پژوهش نشان داد که معنویت‌درمانی جان‌بزرگی بر افزایش انعطاف‌پذیری شناختی و تصویر بدنی در بیماران مبتلا به سرطان، موثر است. بنابراین، به مراکز درمانی بیماران مبتلا به سرطان پیشنهاد می‌گردد از معنویت‌درمانی جان‌بزرگی در کنار دارودرمانی و سایر مداخلات پزشکی مورد نیاز جهت بهبود این افراد بهره گیرند.},
keywords_fa = {تصویر بدنی, معنویت‌درمانی جان‌بزرگی, سرطان, انعطاف‌پذیری شناختی.},
url = {http://erfanmag.ir/article-1-1710-en.html},  
eprint = {http://erfanmag.ir/article-1-1710-en.pdf},  
journal = {Pažuhešnāma-ye ʿErfān: A Journal of Islamic Mysticism},  
issn = {2538-5135}, 
eissn = {2980-8421}, 
year = {2026}  
}

@article{ 
author = {Ranjbar, Ali Hossain and Goodarzi, MohammadAli and Kakaei, Ghasem and Elahimanesh, Rez},  
title = {A Comparative Study of the Perfect Human and the Means of Attaining It in the Mystical Thought of Rumi and Maslow’s Humanistic Psychology}, 
abstract ={This study aims to comparatively examine the concept of the perfect human and the means of attaining perfection in the thought of Jalāl al-Dīn Muḥammad Balkhī (Rumi), a Muslim mystic, and Abraham Maslow, a prominent humanistic psychologist. The present research first explores the concept of the perfect human and its defining characteristics in the views of Rumi and Maslow, and subsequently examines the paths to perfection, the obstacles to growth, and the practical strategies proposed by each thinker. Employing thematic analysis alongside philosophical-conceptual analysis, the study systematically compares the two perspectives. Whereas Rumi’s thought, grounded in a mystical and monotheistic worldview, regards the perfect human as a being who—by transcending the ego and attaining annihilation (fanāʾ) in divine love—reaches unity with the Absolute Truth, Maslow, within the framework of humanistic psychology, conceives of the perfect human as an individual who achieves personal transcendence through self-actualization, the realization of human potentialities, and peak experience, within the context of freedom and personal responsibility. The findings indicate that although these two perspectives differ in their ontological, epistemological, and teleological foundations—one rooted in spiritual wayfaring (sulūk) toward union with the Divine, the other in the realization of the worldly self—they converge in their emphasis on overcoming egocentrism, cultivating higher potentials, and moving beyond superficial needs toward meaning and transcendence. Furthermore, Maslow’s concept of “peak experience” bears a noteworthy affinity to the experience of “unity and annihilation” (waḥdat wa fanāʾ) in Rumi’s mysticism, and may be regarded as a point of convergence between the two approaches in elucidating the transcendent dimensions of the human being.},  
Keywords = {Perfect human, Self-actualization, Means of human transcendence, Maslow, Rumi.},
volume = {17},
Number = {2}, 
pages = {20-40}, 
publisher = {Scientific Association of Islamic Mysticism of Iran},
title_fa = {بررسی تطبیقی انسان کامل و روش دستیابی به آن در اندیشه عرفانی مولانا و روان‌شناسی انسان‌گرای مزلو},
abstract_fa ={این پژوهش با هدف بررسی تطبیقی انسان کامل و روش دستیابی به کمال در اندیشه مولانا جلال‌الدین محمد بلخی، عارف مسلمان، و آبراهام مزلو، روان‌شناس انسان‌گرای برجسته، سامان یافته است. پژوهش حاضر، ابتدا به واکاوی مفهوم انسان کامل و ویژگی‌های او در دیدگاه مولانا و مزلو پرداخته و سپس مسیرهای نیل به کمال، موانع رشد و راهکارهای عملی پیشنهادی هر یک را بررسی کرده است و با بهره‌گیری از روش تحلیل موضوعی و تحلیل فلسفی-مفهومی به مقایسه آنها پرداخته است. درحالی‌که اندیشه مولانا بر مبنای جهان‌بینی عرفانی و توحیدی، انسان کامل را موجودی می‌داند که با عبور از نفس و فنا در عشق الهی به وحدت با حقیقت مطلق می‌رسد، مزلو در چارچوب روان‌شناسی انسان‌گرا، انسان کامل را فردی می‌داند که از طریق خودشکوفایی، تحقق بالقوه‌های انسانی و تجربه اوج، در بستر آزادی و مسئولیت شخصی، به تعالی فردی دست می‌یابد. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که گرچه این دو دیدگاه در مبانی هستی‌شناختی، معرفت‌شناختی و غایت‌شناختی متفاوت‌اند-یکی مبتنی بر سلوک معنوی تا وصال حق، و دیگری مبتنی بر تحقق خودِ دنیوی-اما در تأکید بر غلبه بر خودمحوری، شکوفایی استعدادهای متعالی و گذار از نیازهای سطحی به معنا و تعالی، اشتراک دارند. افزون بر این، مفهوم «تجربه اوج» در اندیشه مزلو، قرابتی قابل تأمل با تجربه «وحدت و فنا» در عرفان مولوی دارد که می‌تواند به‌مثابه نقطه تلاقی دو رویکرد در تبیین ابعاد متعالی انسان تلقی شود.},
keywords_fa = {انسان کامل, خودشکوفایی, روش‌های تعالی انسان, مزلو, مولانا.},
url = {http://erfanmag.ir/article-1-1720-en.html},  
eprint = {http://erfanmag.ir/article-1-1720-en.pdf},  
journal = {Pažuhešnāma-ye ʿErfān: A Journal of Islamic Mysticism},  
issn = {2538-5135}, 
eissn = {2980-8421}, 
year = {2026}  
}

@article{ 
author = {EhsaniEstahbanati, Mohammadami},  
title = {The Concept of «Fana» in the Works of Ibn Arabi and Rumi}, 
abstract ={The concept of "Fana" is one of the main pillars in Islamic mysticism and plays a fundamental role in the mystical journey. Ibn Arabi and Rumi, as two pinnacles of Islamic thought, each approach the explication of this concept with a unique perspective. The aim of this research is to conduct a comparative analysis of these two thinkers' interpretations of the concept of Fana, with an emphasis on its Quranic and Hadith-based foundations, to elucidate their similarities, differences, and methodologies in understanding Fana. This research employs an analytical-comparative method with a qualitative approach. The primary sources include Ibn Arabi’s Fusus al-Hikam and Futuhat al-Makkiyya, as well as Rumi’s Masnavi-ye Ma'navi, with relevant Quranic verses and Prophetic Hadiths being examined as interpretive and hermeneutical sources. The findings of the study show that despite differences in language, method, and intellectual structure, both Ibn Arabi and Rumi share a common understanding of Fana as a stage of transcendence from the self and the realization of Baqa Billah (Subsistence in God). Ibn Arabi interprets Fana within the framework of his theory of the Unity of Being, presenting it in an ontological and conceptual context, while Rumi sees it as a romantic and mystical experience expressed through allegory and poetry. In the interpretation of Quranic verses and Hadiths, Ibn Arabi tends to rational and systematic exegesis, whereas Rumi uses these texts to evoke feelings and convey inner experiences. For both mystics, Fana is seen as a necessary step in the spiritual journey and the attainment of the truth of divine unity. This diversity in approach highlights the vast potential of Islamic mysticism to integrate reason and love in the pursuit of understanding divine truth},  
Keywords = {Fana, Ibn Arabi, Rumi, Islamic Mysticism, Baqa Billah.},
volume = {17},
Number = {2}, 
pages = {41-57}, 
publisher = {Scientific Association of Islamic Mysticism of Iran},
title_fa = {مفهوم «فنا» در آثار ابن‌عربی و مولانا},
abstract_fa ={مفهوم «فنا» یکی از ارکان اصلی در عرفان اسلامی است که نقش بنیادینی در سلوک عرفانی ایفا می‌کند. ابن‌عربی و مولانا، به‌عنوان دو قلّۀ اندیشۀ عرفان اسلامی، هر یک با رویکردی خاص، به تبیین این مفهوم پرداخته‌اند. هدف این پژوهش، تحلیل تطبیقی برداشت این دو متفکر از مفهوم فنا، با تأکید بر مبانی قرآنی و حدیثی آن است تا نقاط اشتراک، تفاوت و روش‌شناسی آن‌ها در فهم فنا تبیین گردد. این پژوهش، به روش تحلیلی-تطبیقی و با رویکرد کیفی انجام ‌شده است. منابع اصلی پژوهش، شامل آثار ابن‌عربی(فصوص الحکم و فتوحات المکیه) و مولانا(مثنوی معنوی) بوده و آیات قرآنی و احادیث نبوی مرتبط با مفهوم فنا نیز به‌عنوان منابع تفسیری و تأویلی مورد بررسی قرار گرفته‌اند. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که ابن‌عربی و مولانا، علی‌رغم تفاوت در زبان، روش و ساختار فکری، در تعریف فنا به‌عنوان مرحله‌ای از عبور از خود و تحقق بقاء بالله اشتراک دارند. ابن‌عربی فنا را در چارچوب نظریۀ وحدت وجود و به‌صورت هستی‌شناختی و مفهومی تبیین می‌کند، درحالی‌که مولانا آن را تجربه‌ای عاشقانه و شهودی می‌داند که در قالب تمثیل و شعر بیان می‌شود. در تفسیر آیات و احادیث نیز ابن‌عربی به تأویل‌های عقلانی و نظام‌مند گرایش دارد، درحالی‌که مولانا از این متون برای تحریک احساس و انتقال تجربۀ درونی بهره می‌برد. فنا، در نگاه هر دو عارف، ضرورتی برای سلوک معنوی و نیل به حقیقت توحید است. این تنوّع رویکرد، گویای ظرفیّت گستردۀ عرفان اسلامی برای ادغام عقل و عشق در مسیر فهم حقیقت ‌الهی است.},
keywords_fa = {فنا, ابن‌عربی, مولانا, عرفان اسلامی, بقاء بالله.},
url = {http://erfanmag.ir/article-1-1728-en.html},  
eprint = {http://erfanmag.ir/article-1-1728-en.pdf},  
journal = {Pažuhešnāma-ye ʿErfān: A Journal of Islamic Mysticism},  
issn = {2538-5135}, 
eissn = {2980-8421}, 
year = {2026}  
}

@article{ 
author = {Radan, Soghra and HashemiTonekaboni, Seyyed Mous},  
title = {A Comparative Analysis of the Levels of Time in the Quran, Islamic Philosophy, and Mysticism: With Emphasis on the Ontological, Educational, and Intuitive Structure of Time}, 
abstract ={Time occupies a foundational position in the Quran, Islamic philosophy, and Islamic mysticism, and within each tradition it has been analyzed through hierarchical levels such as Zaman (sequential time), Dahr (perpetual time), and Sarmad (eternity). While various Islamic thinkers have proposed classifications of these levels, a precise mapping of Quranic concepts onto their philosophical and mystical counterparts has received insufficient scholarly attention. This study aims to provide a comparative analysis of the three principal levels of time across the Quran, Islamic philosophy, and Islamic mysticism, addressing the question of how the temporal structure of the Quran corresponds to its philosophical and intuitive counterparts. The research employs an analytical-comparative methodology grounded in the conceptual analysis of Quranic verses. The findings demonstrate that a profound understanding of the levels of time can reveal new ontological, educational, and intuitive dimensions of human existence. In the Quran, the “present moment” is presented as the pivotal axis of spiritual wayfaring and human moral development; in Islamic philosophy, time is intrinsically linked to motion and the gradations of being; and in mysticism, the Hal-e Arfani (mystical moment) constitutes a fourth dimension of spiritual experience. The principal contribution of this study is the formulation of a four-layered model of temporal levels that, beyond theoretical analysis, carries practical and spiritual implications. The findings further indicate that knowledge of these levels not only provides a more precise understanding of resurrection (Qiyamah) and eschatology (Ma’ad), but also guides the spiritual wayfarer (salik) in orienting their path of inner wayfaring and intuitive realization.},  
Keywords = {Time in the Quran, Dahr (Perpetual Time), Sarmad (Eternity), Ontology of Time, Mystical Moment.},
volume = {17},
Number = {2}, 
pages = {58-74}, 
publisher = {Scientific Association of Islamic Mysticism of Iran},
title_fa = {تحلیل تطبیقی مراتب زمان در قرآن، حکمت اسلامی و عرفان با تأکید بر ساختار هستی‌شناختی، تربیتی و شهودی زمان},
abstract_fa ={زمان در قرآن، فلسفه اسلامی و عرفان جایگاهی بنیادی دارد و در هر یک، با مراتبی چون «زمان»، «دهر» و «سرمد» تحلیل شده است. هر کدام از اندیشمندان اسلامی مراتبی را برای آن ذکر کرده‌اند، اما کمتر به تطبیق دقیق مفاهیم قرآنی با این مراتب پرداخته‌اند. هدف پژوهش، ارائه تحلیلی تطبیقی از مراتب سه‌گانه زمان در قرآن، فلسفه اسلامی و عرفان، و پاسخ به این پرسش است که ساختار زمانی در قرآن چگونه با مراتب فلسفی و شهودی قابل تطبیق است؛ لذا پژوهش با رویکرد تحلیلی-تطبیقی انجام شده و بر اساس تحلیل مفهومی آیات قرآنی سامان یافته است. این پژوهش نشان می‌دهد که فهم عمیق مراتب زمان می‌تواند ابعاد هستی‌شناختی، تربیتی و شهودی تازه‌ای را آشکار کند. در قرآن، «لحظه حال» به‌عنوان نقطه محوری سلوک و تربیت معنوی انسان مطرح است؛ در فلسفه، زمان با حرکت و مراتب وجود پیوند دارد؛ و در عرفان، «حال عرفانی» بُعد چهارمی از تجربه معنوی تلقی می‌شود. نوآوری اصلی پژوهش، ارائه یک «مدل چهارلایه‌ای از مراتب زمان» است که علاوه بر تحلیل نظری، پیامدهای عملی و معنوی دارد. یافته‌ها نشان می‌دهد که شناخت این مراتب نه تنها درک دقیق‌تری از قیامت و معاد فراهم می‌کند، بلکه سالک را در تنظیم مسیر سلوکی و شهودی یاری می‌رساند.},
keywords_fa = {زمان در قرآن, دهر, سرمد, هستی‌شناسی زمان, حال عرفانی.},
url = {http://erfanmag.ir/article-1-1726-en.html},  
eprint = {http://erfanmag.ir/article-1-1726-en.pdf},  
journal = {Pažuhešnāma-ye ʿErfān: A Journal of Islamic Mysticism},  
issn = {2538-5135}, 
eissn = {2980-8421}, 
year = {2026}  
}

@article{ 
author = {Nouri, Hassan and Gholizadeh, Heydar and PashaieMehtarlu, Mohamm},  
title = {Meeting with the Goddess in the World’s Renowned Epics Based on Campbell’s Theory}, 
abstract ={“Meeting with the Goddess” is one of the most significant stages in Campbell’s seventeen-stage monomyth and represents one of the hero’s most distinguished stations within the inner spiritual journey—a station that heroes of tales, legends, and epics attain only after traversing the most arduous ordeals. Employing a library-based method, the present study examines this stage across the world’s most renowned epics—including Gilgamesh, the Ramayana and Mahabharata, the Iliad and Odyssey, Virgil’s Aeneid, the Nibelungenlied, and Dante’s Divine Comedy—which, in most of their events, share a linear narrative structure and a singular hero, analyzing these epics in light of one another. The study concludes that none of these epics is confined to external, surface-level events; rather, through symbolic language, each conveys foundational mystical concepts. Across all these epics, the shared emphasis is that if a qualified individual refuses to be content with the trivialities of a lowly existence and instead prepares for spiritual elevation and inner perfection, he will, aided by the divine assistance embedded within his own being, begin to advance. After enduring hardships and passing through crises—much like the mystic wayfarer (sālik)—he will experience, in accordance with his own capacity and perception, a manifestation of that divine truth and authentic life, appearing before him in the form of a beautiful goddess.},  
Keywords = {Meeting with the Goddess, Campbell, Hero’s Journey, Epic, Mysticism.},
volume = {17},
Number = {2}, 
pages = {75-95}, 
publisher = {Scientific Association of Islamic Mysticism of Iran},
title_fa = {ملاقات با خدابانو در حماسه‌های مشهور جهان براساس نظریۀ کمپبل},
abstract_fa ={ملاقات با خدابانو یکی از مهم‌ترین مراحل هفده‌گانۀ کمپبل و یک از مقام‌های برجستۀ قهرمان در سیر و سلوک درونی است که  قهرمان داستان‌ها، افسانه‌ها و حماسه‌ها پس از طی وادی‌های دشوار بدان می‌رسند. پژوهش حاضر به شیوۀ کتابخانه‌ای این مرحله را در مهم‌ترین حماسه‌های جهان، از قبیل حماسۀ «گیلگمش»، «رامایانا و مهابهارات»، «ایلیاد و اودیسه»، «انه‌اید ویرژیل»، «نیبلونگن» و «کمدی الهی دانته»، که در غالب رویدادها، روایت خطی و قهرمان واحدی دارند، واکاوی کرده و ضمن تشریح این حماسه‌ها در سایه‌سار یک‌دیگر، به این نتیجه رسیده است که همۀ این حماسه‌ها تنها به حوادث ظاهری و بیرونی محدود نمی‌شوند و با بیان نمادین خود، حاوی مفاهیم بنیادین عرفانی هستند. در همۀ این حماسه‌ها تأکید بر این است که اگر آدمی مستعد، روزمرگی‌های زندگی حقیرانۀ خویش را برنتابد و آمادۀ ارتقای روحی و کمال درونی باشد، با امدادهای الهی که در بطن وی تعبیه شده است، شروع به پیشرفت خواهد کرد و پس از تحمل سختی‌ها و عبور از بحران‌ها، به‌مانند سالکان عارف، نمودی از آن حقیقت الهی و زندگانی راستین را متناسب با استعداد و ادراک خویش تجربه خواهد کرد که به صورت ایزدبانوی زیبایی در مقابل دیدگان وی ظاهر خواهد شد.},
keywords_fa = {ملاقات با خدابانو, سفر قهرمان, کمپبل, حماسه, عرفان.},
url = {http://erfanmag.ir/article-1-1724-en.html},  
eprint = {http://erfanmag.ir/article-1-1724-en.pdf},  
journal = {Pažuhešnāma-ye ʿErfān: A Journal of Islamic Mysticism},  
issn = {2538-5135}, 
eissn = {2980-8421}, 
year = {2026}  
}

@article{ 
author = {NavabiQamsari, Maryam Sadat},  
title = {Sidrat al-Muntahā as the Manifestation of Bewilderment: An Analysis of the Concept of Ultimate Bewilderment at Sidrat al-Muntahā in Light of Ibn ʿArabī’s Degrees of Bewilderment}, 
abstract ={The account of the Prophet Muhammad’s Miʿrāj in Sūrat al-Najm, together with expressions such as al-Ufuq al-Aʿlā (the Highest Horizon) and Sidrat al-Muntahā, has provided Sufi and mystical exegetes with a basis for interpreting the Prophet’s ascent in terms of mystical wayfaring. Among these expressions, Sidrat al-Muntahā occupies a distinctive position because of its lexical meanings and its descriptions in Islamic traditions. Interpreting Sidrat al-Muntahā as a locus of “ultimate bewilderment,” and considering its characterization as the limit of created knowledge and the endpoint of the angels’ ascent, raises the question of whether this expression bears a meaningful relationship to Ibn ʿArabī’s conception of ḥayra (bewilderment) and its degrees. The present study aims to clarify the significance of Sidrat al-Muntahā in the Qur’anic account of the Miʿrāj by examining its relationship to the mystical concept of bewilderment in Ibn ʿArabī’s thought. Employing a descriptive-analytical method, the study examines mystical interpretations of the Qur’anic verses concerning the Miʿrāj and analyzes Sidrat al-Muntahā in light of Ibn ʿArabī’s epistemological understanding of ḥayra. The analysis of exegetical descriptions of the Sidra and of that which veils it, particularly in relation to verses 14 and 16 of Sūrat al-Najm, reveals significant affinities between these interpretations and Ibn ʿArabī’s account of bewilderment and its degrees. In accordance with Ibn ʿArabī’s discussion of intellectual and contemplative bewilderment at the highest level of the realm of possibility, the mystical exegeses examined in this study point to three forms of bewilderment. The first two consist of intellectual and contemplative bewilderment arising from the multiplicity of divine theophanies that veil the Sidra at the station of proximity: the former renders the intellect bewildered through its inability to apprehend the Divine Reality, while the latter overwhelms the heart through the lights of the Divine Essence. The third form is a bewilderment arising from the knowledge of the presence of the One within the entities of existent things. According to some interpretations, this final form constitutes the ultimate degree of bewilderment experienced by the Prophet at the station of subsistence (baqāʾ) through his descent to Sidrat al-Muntahā.},  
Keywords = {Prophet Muhammad, Sidrat al-Muntahā, Bewilderment, Qur’anic Exegesis, Spiritual Wayfaring, Ibn ʿArabī.},
volume = {17},
Number = {2}, 
pages = {146-164}, 
publisher = {Scientific Association of Islamic Mysticism of Iran},
title_fa = {سِدرَهٌ‌المُنتَهی تجلی‌گاه حیرت؛ تحلیلی بر مفهوم نهایت حیرت در سدره‌المنتهی با نگاهی به مراتب حیرت از دیدگاه ابن‌عربی},
abstract_fa ={روایت معراج پیامبر(ص) در سورۀ نجم و اشاره به اصطلاحاتی همچون «افق‌ أعلی» و «‌سدره‌المنتهی»،  بابی را پیش‌ روی مفسران عارف‌مسک، جهت تفسیر عارفانه از سلوک پیامبر(ص) گشوده ‌است. از میان اصطلاحات مذکور، ‌سدره‌المنتهی به جهت معنای لغوی و توصیف آن در روایات، جایگاه خاصی ‌دارد. ‌سدره‌المنتهی به معنای «جایگاهی در نهایت حیرت» و توصیف آن به نهایت علم خَلق و پایان عروج ملائکه، ذهن را به‌ این سؤال سوق‌ می‌دهد که رویکرد تفاسیر عرفانی به ‌سدره‌المنتهی چیست و آیا ‌سدره‌المنتهی با مقام حیرت و مراتب آن در اندیشۀ ابن‌عربی قرابتی دارد؟ هدف این پژوهش، فهم مقصود آیه از اشاره به ‌سدره‌المنتهی در معراج است. به‌ این منظور، با فرض ارتباط عبارت مذکور با مقام حیرت در عرفان نظری، سعی شده تا به روش تحلیلی-توصیفی، تفاسیر عرفانی آیات مربوط به معراج بررسی و ‌سدره‌المنتهی با توجه به مقام حیرت در تفکر ابن‌عربی تحلیل گردد. تحلیل توصیفات مفسران از سدره و پوشانندۀ آن در ذیل آیات 14 و 16 سورۀ نجم، بیانگر قرابت رویکرد آن‌ها به سدره و توصیفات ابن‌عربی از حیرت و مراتب آن است. در راستای ذکر حیرت عقلی و شهودی در عالی‌ترین مرتبه عالم امکان در آثار ابن‌عربی، تفاسیر آیات مربوطه، به سه گونه حیرت اشاره‌ دارند: گونۀ اول و دوم، حیرت عقلی و شهودی ناشی از تجلیات کثیر پوشانندۀ سدره در مقام قرب است که عقل را به جهت عدم ادراک حقیقت و دل را در پرتو انوار ذات متحیر می‌سازد، و گونۀ سوم، حیرت حاصل از معرفت به حضور واحد در اعیان موجودات می‌باشد. به باور برخی، حیرت اخیر، نهایت حیرتی است که پیامبر(ص) آن را در مرتبۀ بقا، با نزول در ‌سدره‌المنتهی تجربه ‌می‌کند.  },
keywords_fa = {پیامبر(ص), ‌سدره‌المنتهی, حیرت, تفاسیر ‌قرآن, سلوک, ابن‌عربی.},
url = {http://erfanmag.ir/article-1-1736-en.html},  
eprint = {http://erfanmag.ir/article-1-1736-en.pdf},  
journal = {Pažuhešnāma-ye ʿErfān: A Journal of Islamic Mysticism},  
issn = {2538-5135}, 
eissn = {2980-8421}, 
year = {2026}  
}