fa مولانا از منظر معرفت‌شناسی عرفان عرفان پژوهشي Research : این مقاله اندیشۀ مولوی را از منظر معرفت­شناسی مورد نقد و ارزیابی قرار می­دهد. نویسندگان این مقاله بین دو مفهوم عقل در تاریخ اندیشۀ بشر تمایز قائل می‌شوند: عقل انتقادی و عقل استعلایی، و استدلال می­کنند که عقل به‌عنوان آموزۀ محوری در اندیشۀ مولوی نیز در این دو مفهوم متفاوت به‌کار رفته است. منظور از عقل انتقادی، دفاع از عقل­گرایی دربرابر مرجعیت­گرایی و منظور از عقل استعلایی دفاع از عقل­گرایی دربرابر تجربه­گرایی است که درای دو شکل عرفانی و فلسفی است. محور اصلی پژوهش حاضر، با توجه به اینکه اساسی­ترین پرسش پیش‌ روی بشریت در همۀ حوزه­های معرفت این پرسش بوده و هست که نقش عقل در کشف حقیقت چیست، ما در پی آن خواهیم بود که بدانیم پاسخ مولوی به پرسش مزبور چیست و با پاسخ­هایی که دیگر اندیشمندان به این پرسش داده‌اند چه تفاوتی دارد.  هدف اصلی در این پژوهش این است که به روش تحلیل کیفی با تفکر در اشعار مولوی نشان داده ­شود که در مباحثۀ عقل­گرایی دربرابر مرجعیت­گرایی، مولوی از مرجعیت­گرایی دفاع نموده اما جهت­گیری کلی او دفاع از عقل­گرایی است و از این نظر مولوی را باید از مهم­ترین مدافعان عقل­گرایی انتقادی در تاریخ اندیشه دانست و در مباحثۀ عقل­گرایی دربرابر تجربه­گرایی، مولوی را باید از مهم‌ترین مدافعان عقل‌گرایی استعلایی در تاریخ اندیشه به‌حساب آورد. مولوی, مثنوی معنوی, عقل استعلایی, عقل انتقادی 19 40 http://erfanmag.ir/browse.php?a_code=A-10-468-2&slc_lang=fa&sid=1 حمیدرضا خوارزمی 10031947532846002154 10031947532846002154 Yes دانشگاه کرمان محمدرضا سهرابی 10031947532846002155 10031947532846002155 No دانشگاه کرمان