fa عرفان و تصوف در منظومۀ فکری علامه مجلسی عرفان عرفان پژوهشي Research <a name="_Toc497946372"><strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">چکیده</span></span></strong></a><strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">:</span></span></strong> <span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:11.0pt;">عرفان اسلامی برخلاف دیگر شاخه&shy;های علوم اسلامی، تنها درمیان قشر اندیشمند و عالم باقی نماند و با مخاطب قرار دادن عموم مردم، جریانی باعنوان تصوف را در جامعۀ اسلامی ایجاد کرد. بحث بر سر شرعی بودن یا نبودن عرفان اسلامی، عالمان متشرع را در دو گروه مخالفان و موافقان عرفان نظری قرار داد. در دورۀ صفوی اندیشه&shy;های ضد تصوف در آثار عالمان متشرع و فقیهان، بیشتر نمایان می&shy;شد که با انگیزه&shy;های مذهبی و &nbsp;روشن&shy;گری پیوند داشت. درحالی&shy;که گروهی مانند محمدطاهر قمی و میرلوحی از اساس با اندیشه&shy;های عرفا مخالف بودند، عالمانی چون ملا محسن فیض&shy; کاشانی و ملاصدرا با تمایز نهادن میان اندیشه&shy;های عرفان نظری و عملکرد صوفیان بازاری و عوام به دنبال استفاده از نظریه&shy;های عرفانی در تفسیر متون دینی بودند. علامه محمدباقر مجلسی دیدگاه و موضعی میان دو گروه عالمان پیش‌‌گفته اتخاذ نمود. وی با تمایز نهادن میان اندیشه&shy;های عرفان نظری و مناسک صوفیان عوام، رسوم و اعتقادات گروه دوم را مطلقاً باطل و غیرشرعی و عقلی اعلام کرد؛ ازسوی&shy;دیگر، در برخورد با بزرگان عرفان و اندیشه&shy;های آنان، اصل تفسیر عرفانی برمبنای مکتب امامان شیعه^(ع) را پذیرفت. تقسیم جریان تصوف به شیعه و اهل‌سنت و تبیین آموزه&shy;های پذیرفته شده مشترک میان تشیع و تصوف، دو محور اصلی بومی&shy;کردن عرفان نظری توسط علامه مجلسی است.</span></span> علامه مجلسی, عرفان نظری, تصوف عامیانه, تفسیر عرفانی 51 71 http://erfanmag.ir/browse.php?a_code=A-10-274-2&slc_lang=fa&sid=1 هادی وکیلی 10031947532846001800 10031947532846001800 Yes قاسم قریب 10031947532846001801 10031947532846001801 No