fa جایگاه و نحوۀ تعامل فکر و ذکر در سنت اول عرفانی عرفان عرفان پژوهشي Research <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">چکیده:</span></span></strong> <span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:11.0pt;">فکر و ذکر از مباحث مهم عرفان اسلامی به‌شمار می‌روند که در هر دو سنت عرفانی جایگاه ویژه‌ای در سیر استکمالی سالکان دارند. در سنت اول عرفانی بخشی از آرای عارفان در باب فکر و ذکر به‌تبیین هر یک از آن‌ها و بیان جایگاه و اهمیتشان در سیر و سلوک اختصاص یافته و بخش دیگری از دیدگاه‌ها رابطۀ فکر و ذکر و نحوۀ تعاملشان با یکدیگر را شرح و تبیین کرده است. اگرچه برخی عارفان سنت اول فکر و ذکر را به‌منزلۀ دو بال برای سالک بر‌شمرده‌اند اما دربارۀ نحوۀ تعامل این دو، دیدگاه‌های گوناگون و گاه متعارضی در سنت اول عرفانی بیان شده است.</span></span><br> <span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:11.0pt;">به‌دلیل جایگاه مهم فکر و ذکر در سلوک و نیز اهمیت تعامل این دو در سیر استکمالی ضروری است که وجوه گوناگون تعامل و ارتباط فکر و ذکر با یکدیگر در سنت اول عرفانی تبیین شود و دلیل اختلاف آرای عارفان در باب فکر و ذکر بیان گردد. این مقاله آرای مختلف مشایخ سنت اول عرفانی را در باب نحوۀ ارتباط و تعامل فکر و ذکر بررسی و دلیل تشتت این دیدگاه‌ها را تبیین ساخته است. </span></span><br> <span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:11.0pt;">در باب اختلاف دیدگاه‌های عرفای سنت اول در باب فکر و ذکر می‌توان گفت بدان جهت که فکر و ذکر هر دو مراتبی دارند، نظریات هر یک از عارفان ناظر به‌مرتبه‌ای بوده و بر این اساس آرای ایشان در این باب گوناگون است و گاه متعارض می‌نماید.</span></span> عرفان خراسان, مکتب ابن‌عربی, وحدت وجود, وحدت شهود 74 93 http://erfanmag.ir/browse.php?a_code=A-10-1-84&slc_lang=fa&sid=1 احسان رییسی 10031947532846001804 10031947532846001804 Yes دانشگاه اصفهان