fa از سماع تا رؤیت (سماع قرآن از نگاه عارفان) تصوف و عرفان تصوف و عرفان پژوهشي Research سماع در اصطلاح به شنیدن، سرور، دست‌افشانی و پایکوبی صوفیان گفته می‌شود. این حالات درظاهر به غنا نزدیک است و به‌همین‌دلیل، موضوع سماع موجب اختلاف‌نظر فقها و اهل‌حدیث با عارفان شده است. علما، برپایه دسته‌ای از احادیث، سماع را حرام دانسته‌اند و عارفان با استناد به قرآن و شمار دیگری از احادیث، آن را جایز شمرده‌‌اند. عارفان، اساس سماع را بر احوال درونی و تجارب عرفانی مستمع نهاده‌اند، نه صرفاً بر مسموع یا صوت خوش؛ البته از نگاه آنان، کامل‌ترین گونه سماع، سماع قرآن است. این مقاله برآن است با بررسی متون تعلیمی عرفانی؛ اول، مفهوم عرفانی سماع، مراتب و اقسام آن را تحلیل کند و بعد، براساس حکایات صوفیه، تأثیرات سماع قرآن را بر افراد مختلف به‌ویژه عارفان تبیین کند. یافته‌های پژوهش نشان داد مستمعان هریک به فراخور حال و مقام خود سماع می‌کنند و مسموع واحد بر آنها تأثیرات متفاوتی دارد. بررسی حکایات نیز نشان داد این تفاوت مرتبه در تأثیرپذیری از سماع قرآن نیز نقش اساسی دارد؛ به‌گونه‌ای‌که مستمع طبق مرتبه معرفتی و حال درونی خود ممکن است با شنیدن یک آیه متنبّه شود، دچار غلبه حزن و خوف شود یا به حال وجد و دریافت فرورود. نتیجه تنبّه از سماع قرآن توبه است و حالات عارض بر مستمعان در حزن و وجد مشابه و براساس شدت و ضعف احوال آنان عبارت است از: گریه، شهقه، اضطراب، بیهوشی و مرگ.<br> &nbsp; <strong>Abstract</strong><br> Samaa in the sense of hearing, joy and dance of the Sufis. These states are close to Ghena and for this reason, the issue of Samaa has led to disagreements between the jurists and the mystics. The Religious scholars based on a handful of hadiths have forbidden Samaa and the mystics have allowed it to be based on the Qur&#39;an and a number of hadiths. The mystics believe that the principle of Samaa is the inner condition of the listener, not just the content or the good singing; of course, in their view the most complete kind of Samaa is hearing the Qur&#39;an. This article tries to study the texts of the mystical education; first, to analyze the mystical concept of Samaa, its levels and its types and then, explain the effects of the Qur&#39;an on the various people, especially the mystics. The findings of the research showed that the mystics are listening according to their status. And a voice has a different effect on them. This difference in rank plays a key role in influencing the Qur&#39;an, so that the listener may repent or suffer or reach for esoteric reception from hearing a verse. It is similar to the states of the listener in fear and reception and according to his strength and weakness is: crying, anxiety, anesthesia and death. سماع, اباحت, مراتب, آواز خوش, شعر, قرآن. Samaa, permissibility, Degrees, Good Singing, Poem, Qur'an. 217 242 http://erfanmag.ir/browse.php?a_code=A-10-135-3&slc_lang=fa&sid=1 mohsen mohammadi محسن محمدی فشارکی fesharaki311@yahoo.com 10031947532846002766 10031947532846002766 No Isfahan university دانشگاه اصفهان maryam shirani مریم شیرانی maryam0shirani@yahoo.com 10031947532846002767 10031947532846002767 Yes Isfahan university دانشگاه اصفهان