fa مقام معشوقی در عرفان (با تکیه بر مقام معشوقی شمس تبریزی و مولانا) تصوف و عرفان تصوف و عرفان پژوهشي Research <span dir="RTL">سلطان‌ولد در ولدنامه به دو مقام عاشقی و معشوقی در عرفان قایل است و شمس تبریزی و مولانا را از جمله عارفانی می‌داند که به مقام معشوقی نایل آمده‌اند. با بررسی نظریه‌های بزرگان تصوّف و عرفان از آغاز تا سدۀ هفتم هجری درمی‌یابیم که چنین دیدگاهی در مورد مراتب عشق، برآمده از نصّ قرآن مجید و حدیثی از پیامبر اکرم(ص) است و برخی از بزرگان عرفان، از جمله عین‌القضاه همدانی و روزبهان بَقلی شیرازی دربارۀ مقام معشوقی، نظریه‌پردازی کرده‌اند. در اندیشۀ این بزرگان، مقام معشوقی، مقامی بسیار برتر و والاتر از مقام عاشقی است. در این مقام ـ که مربوط به روزگار پختگیِ اندیشه‌های عرفانی است ـ سالک در مراتب عشقِ به حق‌تعالی به مرتبه‌ای می‌رسد که معشوق و محبوب خداوند واقع می‌شود؛ به گونه‌ای که جایگاه عاشق و معشوق عوض می‌شود و این‌بار خدا عاشق است و بنده معشوق. رسیدن به چنین مقامی مستلزم دیدار سالک با فردی است که به مقام معشوقی رسیده‌است؛ همان‌گونه که مولانا با شمس تبریزی دیدار می‌کند و به این مقام نایل می‌شود. این مقاله به روش توصیفی</span>‌<span dir="RTL">تحلیلی به نگارش درآمده و برای گردآوری اطلاعات پژوهش از روش کتابخانه‌ای بهره گرفته شده‌است.</span> SoltanValad points to loved Station additional to the lover Station in valadnameh and He knows Shams and Rumi, including those who have reached this station. In the article, we recognize that there is such a view of the stages of love in the ideas of Ayn al-Quzat Hamadani and Roozbahan Baqli by studying the theories of the great Sufis from beginning to Soltanvalad age. The idea has been derived from the phrase &quot;Yohebbohom&quot; (He loves them) in Quran and the Hadith (speech) of the Prophet (PBUH). In transcendental mystical thought, the loved Station is vastly superior than the lover Station. Mystic reaches to the Station in love stages that God love him. In the stage, the station of lover and the beloved changes and this time God is lover and mystic is beloved. To achieve such a station requires an individual who mystic meets him and he has reached the station of a beloved; as Rumi visits Shams and reaches the beloved Station. مراتب عشق؛ مقام عاشقی؛ مقام معشوقی؛ مولانا؛ شمس تبریزی. Stages of love, Loved Station, Beloved Station, Rumi, Shams Tabrizi. 173 192 http://erfanmag.ir/browse.php?a_code=A-10-575-1&slc_lang=fa&sid=1 Jafar Eshqi جعفر عشقی jafareshghi@gmail.com 10031947532846002762 10031947532846002762 No University of Mohaghegh Ardabili دانشگاه محقق اردبیلی Shokrollah Pourolkhas شکرالله پورالخاص jafareshghi@gmail.com 10031947532846002763 10031947532846002763 Yes University of Mohaghegh Ardabili دانشگاه محقق اردبیلی