Journal of Islamic Mysticism

fa بررسی و تحلیل تصاویر «نور و روزن» در متون عرفانی فارسی Analysis and Study of "Light and Aperture" Imagery in Persian Mystical Texts تصوف و عرفان تصوف و عرفان پژوهشي Research عارفان مسلمان برای طرح و تبیین مضامین مختلف از تمثیلات و تصویرسازی‌های گوناگون بهره برده‌اند. تصاویر برگرفته از طبیعت و زیست جهان مخاطبان، برای تقریب مضمون به ذهن مناسب‌تر بوده‌اند. از این رو، ورود و خروج ذرات نور از روزن خانه‌های گنبدی از تصاویری است که دستمایه طرح برخی از مهم‌ترین مضامین متون عرفانی است. چرایی گرایش عارفان به «نور» در مباحث هستی‌شناسانه و استفاده از تصویر «نور و روزن» مسأله این تحقیق است. بررسی توصیفی-تحلیلی برخی از مهم‌ترین مضامین مطرح شده با تصویر «نور و روزن» نشان می‌دهد مضامینی همچون: ابداع عالم با نور حق، نور پیامبر(ص) و خلق عالم مادی، هبوط ارواح در شکل ذرات نور و اشتیاق ارواح به بازگشت، خطور محبت و معرفت در قلب، تصور جسم و جهان به شکل خانه بی روزن، لزوم مبارزه با نفس و نقش ولی و سماع در این زمینه، از مهم‌ترین مضامینی است که با تصویر «نور و روزن» بیان شده‌ است. به نظر می‌رسد، علاوه‌بر سابقه نور در هستی‌شناسی ایران باستان، تأویل‌های مختلف آیه نور و حدیث «اول ما خلق الله نوری»، تصور علم به شکل نور، زیست جهان عرفا و زندگی در خانه‌های گنبدی روزن‌دار و تناسب آن با باورهای رایج روزگار‌ در خصوص گنبد گردون، میل ذرات نور به خورشید، تلقی قلب به‌عنوان جایگاه علم و محبت، در شکل‌گیری تصاویر برآمده از «نور و روزن» مؤثر بوده باشد. Muslim mystics have employed various allegories and imagery to explain and illustrate different mystical concepts. Images derived from nature and the living environment of their audience were more suitable for conveying these concepts effectively. Consequently, the entry and exit of light particles through the apertures of domed houses has become one of the images used as a foundation for expressing some of the most important themes in mystical texts. This research examines why mystics were inclined toward "light" in ontological discussions and their use of "light and aperture" imagery. A descriptive-analytical examination of some of the most significant themes depicted through "light and aperture" imagery reveals concepts such as: the creation of the world through divine light, the light of the Prophet Muhammad (PBUH) and the creation of the material world, the descent of spirits in the form of light particles and their longing to return to their origin, the inspiration of love and knowledge in the heart, the conceptualization of body and world as a windowless house, the necessity of struggling against the self, and the role of spiritual guides and Sama (spiritual dance) in this context. It appears that, in addition to the ancient Iranian ontological background of light, interpretations of the Verse of Light and the Hadith "The first thing God created was my light," the conception of knowledge as light, the living environment of mystics in domed houses with apertures, along with common beliefs about the celestial dome and the inclination of light particles toward the sun, and the understanding of the heart as the seat of knowledge and love, have all influenced the formation of imagery derived from "light and aperture." تصویر, نور, نور و روزن, متون عرفانی فارسی. Imagery, Light, Light and Aperture, Persian Mystical Texts. 23 43 http://erfanmag.ir/browse.php?a_code=A-10-1589-2&slc_lang=fa&sid=1 Samira Einali سمیرا عینعلی samira.e.6745@gmail.com 10031947532846005229 0009-0001-2944-1067 No Lorestan University دانشگاه لرستان Mohammadreza Hasani Jalilian محمدرضا حسنی جلیلیان jalilian.m@lu.ac.ir 10031947532846005230 10031947532846005230 Yes Lorestan University دانشگاه لرستان Ali Heidari علی حیدری heydari.a@lu.ac.ir 10031947532846005231 10031947532846005231 No Lorestan University دانشگاه لرستان