Journal of Islamic Mysticism

fa عطار نیشابوری و مسئله اضطراب معنا Attar Neishabouri and the Anxiety of Meaning عطارپژوهی عطارپژوهی پژوهشي Research آدمی از آن لحظه که خود را در پهنه هستی درک می‌نماید و در رابطه خود با هستی و ماورای آن تأمل‌ می‌کند، بی‌قرار معنا می‌شود. چنین حالتی را می‌توان «اضطراب معنا» نام نهاد. او در این حالت، بی آنکه به تکانه‌ای روحی گرفتار شود و یا به احساس فقدان گره‌گاهی معنوی دچار شود، در پی کشف معنا می‌رود. این بی‌تابی برای معنا را در میان آرای عارفان مسلمان یافت و از این رهگذر به تبیین درست معنای هستی در آرای آنان دست یافت. این پژوهش، مجموعه آثار عطار را از همین منظر بررسی نموده است. بی قراری برای معنا در اندیشه وی وجود دارد. در این راستا ضمن ایضاح مفهومی معنا (حقیقت، باطن، مضمون، قضیه/ماجرا و دلیل) در آثار وی، بیان می‌گردد که تنها «حقیقت» با مقوله اضطراب معنا پیوند دارد. یافتن حقیقتِ پنهان شده در هستی، تنها چیزی است که هم هستی و زندگی را هدفمند می‌کند و هم به آن ارزش می‌بخشد. در نتیجه، حقیقت، مقوله‌ای یافتنی است، نه ساختنی. آنگاه کارکرد آدمی نیز مشخص می‌گردد. از رهگذر باور به اضطراب معنا، یافتن حقیقت، امری لازم و ضروری می-نماید. عطار، حقیقت را مقوله‌ای تعریف ناپذیر دانسته، برای ملموس کردن ماهیت، ارزش و کارکرد آن، از تصویر (image) مدد می‌گیرد. او معتقد است هر کس حقیقت را درک کند، چون بخشی از آن خواهد شد، توان تبیین آن را نخواهد داشت. از نگاه او حقیقت، مفهومی مشکک است و با کوشش فراون تنها می‌توان بخش‌هایی از آن را درک نمود. لازم به ذکر است با این رویکرد، پژوهشی در خصوص آثار عطار یافت نگردید. روش پژوهش نیز کتابخانه‌ای و بر اساس تحلیل محتواست. From the moment human beings perceive themselves within the vastness of existence and reflect upon their relationship with both existence and that which transcends it, they become restless in their search for meaning. This state can be termed "anxiety of meaning." In this condition, without experiencing a spiritual shock or feeling the absence of a meaningful anchor, individuals pursue the discovery of meaning. This restlessness for meaning can be found in the thoughts of Muslim mystics, and through this perspective, one can properly interpret the meaning of existence in their worldview. This research examines Attar's complete works from this perspective, identifying the restlessness for meaning present in his thought. By clarifying the conceptual dimensions of meaning (truth, essence, content, narrative/event, and reason) in his works, this study demonstrates that only "truth" is connected to the concept of anxiety of meaning. Finding the hidden truth in existence is the only thing that both gives purpose to existence and life and imbues it with value. Consequently, truth is something to be discovered, not constructed. This clarifies humanity's role: through belief in the anxiety of meaning, finding truth becomes both necessary and essential. Attar considers truth an indefinable concept, and to make its nature, value, and function tangible, he employs imagery. He believes that anyone who comprehends truth becomes part of it and thus loses the ability to articulate it. From his perspective, truth is a graded concept (mushakkik), and only through great effort can one comprehend portions of it. It should be noted that no previous research has addressed Attar's works using this approach. The research methodology is library-based and employs content analysis. اضطراب معنا, حقیقت, معنای زندگی, عطار نیشابوری. Anxiety of Meaning, Truth, Meaning of Life, Attar Neishabouri. 295 311 http://erfanmag.ir/browse.php?a_code=A-10-256-5&slc_lang=fa&sid=1 Seyyed Hamed Mousavi Jervekani سید حامد موسوی جروکانی p.noor46@yahoo.com 10031947532846005314 10031947532846005314 Yes Payam-e Noor University (PNU) دانشگاه پیام نور واحد آران و بیدگل