fa وارونگی زیست اخلاقی در حکایتی از فیه‌مافیه تصوف و عرفان تصوف و عرفان پژوهشي Research <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">طبق تعریف این مقاله، زیست اخلاقی به معنای سبک زندگی و سلوک فردی-اجتماعی وفادار به شهودات، اصول، یا هنجارهای مشهور و مقبول اخلاقی است. بر این مبنا، تفسیر رفتاری خاص یا سیره‌ای پایدار، که نافی تلقی رایج از اخلاق باشد و همزمان به عنوان پدیده‌ای وفادار به اخلاق معرفی شود، معادل روایتگری وارونه از زیست اخلاقی شناخته می‌شود. در متن حاضر، ضمن بیان حکایتی از <i>فیه‌مافیه</i>، وارونگی زیست اخلاقی در این حکایت، از منظری نقادانه بررسی خواهد شد. مقصود اخلاقی <i>مولوی</i> از طرح ماجرا و انعکاس وارونه پیامد آن، با نتایج زیر قابل تحلیل است: الف) از نگاه راویْ اراده‌ای منعطف، اما جهان‌فرما بر کنش انسان‌ها حاکم بوده و فهم رمز و راز این اراده به نحو ذوقی و استحسانی میسّر می‌شود. ب) با مفروض دانستن این اراده است که می‌توان درباره افراد کامیاب و ناکام حکم راند و کنش آن‌ها را بر کرسی قضاوت اخلاقی نشاند. ج) روایت مورد بحث به سبب ترخیص اراده انسانی، سبب‌ساز انکار مسئولیت اخلاقی و مویّد انحلال آن به پای منش تقدیرگرای عرفانی است. د) همین روایتگری وارونه و متناسب با اهداف ریتوریک خطیب، سببی پایدار در تضعیف اخلاق عرفانی تلقی می‌شود.</span></span> <span style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">According to the definition adopted in this article, ethical life refers to a lifestyle and individual-social conduct faithful to well-known and accepted moral intuitions, principles, or norms. On this basis, the interpretation of specific behavior or a persistent practice that contradicts the common understanding of ethics while simultaneously being presented as a phenomenon faithful to ethics is recognized as an inverted narration of ethical life. In the present study, a narrative from Rumi&#39;s Fīhi mā Fīhi is presented, and the inversion of ethical life in this narrative is examined from a critical perspective. Rumi&#39;s moral purpose in presenting the story and its inverted reflection of consequences can be analyzed through the following results: (a) From the narrator&#39;s viewpoint, a flexible yet world-governing will rules over human actions, and understanding the mystery of this will is possible through intuitive and aesthetic means. (b) It is by presupposing this will that one can judge successful and unsuccessful individuals and place their actions on the seat of moral judgment. (c) The narrative in question, by dismissing human will, causes the denial of moral responsibility and confirms its dissolution into a fatalistic mystical disposition. (d) This same inverted narration, appropriate to the rhetorical goals of the orator, is considered a persistent cause in weakening mystical ethics.</span></span> اخلاق عرفانی, اراده اخلاقی, ریطوریقا, فیه‌مافیه, مسئولیت اخلاقی. Mystical Ethics, Moral Will, Rhetoric, Fīhi mā Fīhi, Moral Responsibility. 163 179 http://erfanmag.ir/browse.php?a_code=A-10-847-3&slc_lang=fa&sid=1 Alireza Aram علیرضا آرام a.r.aram1359@gmail.com 10031947532846005485 0009-0009-6873-272X No University of Qom دانشگاه قم Seyyed Ahmad Fazeli سید احمد فاضلی ahmad.fazeli@qom.ac.ir 10031947532846005486 10031947532846005486 Yes University of Qom دانشگاه قم