fa بررسی مؤلفه‌های طریقت زینیه و عوامل انحطاط آن تصوف و عرفان تصوف و عرفان پژوهشي Research <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">&laquo;زینیه&raquo;، از سلاسل صوفیانه قرن نهم هجری قمری، بر اساس نگرش عرفانی و طریق سلوک <i>زین‌الدین خوافی</i> (د. 838 ق)، در عهد سیاسی تیموریان و در شهر هرات ظهور یافت و دست‌کم تا یک قرن پس از آن، به عنوان طریقتی مورد توجه در گسترۀ جهان اسلام استمرار داشت و پس از آن نیز به گونه‌ای کم‌فروغ حیات خویش را ادامه داد. این طریقت که در خراسان بروز و ظهور یافت، پس از آن، در بخش دیگری از جغرافیای فرهنگی ایران، یعنی آسیای صغیر، رشد و تکامل پیدا کرد و به ذروۀ تعالی رسید. زینیه مسلکی متابع شریعت اسلام و ظاهر شرع است؛ لذا مسامحاتی که در برخی فرق صوفیانه دیده می‌شود، در این طریق مشهود نیست. از ویژگی‌های بارز آن، فعالیت‌های اجتماعی گسترده، نزدیکی به حاکمان و تلاش برای نشر عقاید از طریق سفر به مناطق مختلف است. با این حال، این طریقت با تغییر رویکردِ مشایخ آن در مخالفت با عرفان <i>ابن‌عربی</i>، همچنین، تأثیر گرایش به برخی اعتقادات شیعی در جامعه سنّی‌مذهب عثمانی و قرارگرفتن در مرکز مناقشات سیاسی، رو به زوال و انحطاط نهاد. این پژوهش با موضوع &laquo;بررسی مؤلفه‌های طریقت زینیه و عوامل انحطاط آن&raquo;، به روش توصیفی-تحلیلی بر آن است تا به معرفی و ترسیم مختصات و مبانی و مسلک آن طریقت پرداخته و ضمن بررسی تطور تاریخی، گزارشی از پیدایش و عوامل مؤثر بر زوال و افول این طریقت را ارائه نماید.</span></span> <span style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">The Zayniyya Order, a Sufi lineage that emerged in the 9th century AH (15th century CE), was founded upon the mystical worldview and spiritual path (ṭarīqah) of Zayn al-Dīn Khwāfī (d. 838 AH/1434 CE). It arose in Herat during the Timurid political era and maintained its presence as a recognized Sufi order within the broader Islamic world for at least a century thereafter. Though its influence gradually waned, the order continued to exist, albeit with diminished vitality. Initially manifesting in the region of Khorasan, the Zayniyya Order subsequently developed and flourished in another significant part of Iran&#39;s cultural geography, namely Asia Minor, where it reached its zenith. The Zayniyya was characterized by strict adherence to Islamic law (sharīʿa) and outward religious observance. As such, it did not exhibit the doctrinal laxity occasionally observed in other Sufi traditions. Among the defining features of the order were its broad social engagements, close relations with political authorities, and active efforts to disseminate its teachings through travel and proselytization. Nevertheless, the trajectory of the Zayniyya Order shifted following the adoption, by its later shaykhs, of a mystical orientation inspired by Ibn ʿArabī, along with interpretative engagements with his metaphysical doctrines. Additionally, the infiltration of certain Shiʿi-leaning beliefs into the predominantly Sunni milieu of its host societies, combined with its entanglement in political disputes, accelerated its decline.</span></span> طریقت زینیه, زین‌الدین خوافی, عرفان, منهج‌الرشاد. Zayniyya Tariqat, Zayn al-Din Khwāfī, 9th Century Mysticism, Manhaj al-Rashad, Sufi Orders. 66 84 http://erfanmag.ir/browse.php?a_code=A-10-341-5&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Teymoori محمد تیموری m.teymoori@alum.semnan.ac.ir 10031947532846005474 0009-0008-0951-7280 No Semnan University دانشگاه سمنان Ghodratollah Khayatian قدرت‌الله خیاطیان Khayatian@semnan.ac.ir 10031947532846005475 10031947532846005475 Yes Semnan University دانشگاه سمنان Mohammad Rezaie محمد رضایی Mohamad_rezaie@semnan.ac.ir 10031947532846005476 0009-0001-3273-7950 No Semnan University دانشگاه سمنان