Journal of Islamic Mysticism

fa همسانی ایماژهای نکوهیدۀ نهج البلاغه از دنیا در مقایسه با نگرش عطار نیشابوری Comparative Analysis of Condemned Worldly Images in Nahj al-Balaghah and Attar Nishaburi's Perspective عطارپژوهی عطارپژوهی پژوهشي Research نگاه مثبت یا منفی هر کس به دنیا، برگرفته از ایماژ او از دنیاست. ایماژ برخی سخنوران پارسی‌‌گو در اشعار خویش، برگرفته از متون روایی و کلام بزرگان است. صرف نظر از جنبه کفایت‌مندی، کاربرد این ایماژها، هم موجب استحکام کلام ادیبان و هم زینت‌بخش آثارشان ‌شده است. در این میان، مجموعه سخنان امام علی(ع)، منبعی بی‌‌نظیر برای استفاده اهل سخن و شاعران پارسی‌‌سرا از نخستین سده‌‌های شعر فارسی بوده ‌است و به مرور زمان و در قرون‌ بعد، با افول تعصبات فرقه‌‌ای، اهل ادب و عرفان با دست‌یابی به خطب نهج البلاغه، تأمل در سخنان امام علی(ع) و وام‌گیری هر چه بیشتر از سبک و سیاق ایشان روی آورد‌ند. به گونه‌‌ای که پس از ورود اسلام به ایران کمتر شاعر اخلاق‌گرایی را می‌‌بینیم که اثرش صبغه‌‌ای از ایماژها و تعابیر نهج البلاغه نداشته باشد. این نوشتار به روش توصیفی و با تحلیل محتوا، ضمن تبیین اثرپذیری عطار نیشابوری(540-618ق) از ایماژ نهج البلاغه در خصوص نکوهش دنیا، نشان می‌‌دهد که وی در زمره‌ شاعران اهل عرفان است که در آثارش با استفاده از مضامین نهج‌ البلاغه و تحت تأثیر سخنان امام علی(ع) در سه زمینه ایماژ نکوهیدگی دنیا، همسانی تشبیهات دنیا و دنیاداران به ترسیم تصورات خویش پرداخته است. This study examines the conceptual parallels between worldly images condemned in Nahj al-Balaghah and those presented in Attar Nishaburi's mystical works. One's positive or negative perception of the world stems from one's mental imagery of it. Persian-speaking orators often derive their imagery from narrative texts and the discourse of prominent figures, which not only strengthens their rhetoric but also enhances the aesthetic quality of their works. Among these sources, Imam Ali's collected speeches in Nahj al-Balaghah has served as an unparalleled resource for Persian poets and orators since the earliest periods of Persian poetry. Over time, as sectarian prejudices diminished, literary and mystical figures increasingly engaged with the sermons of Nahj al-Balaghah, contemplating Imam Ali's words and adopting elements of his rhetorical style. Indeed, following the advent of Islam in Iran, few morally-oriented poets can be found whose works do not bear the imprint of Nahj al-Balaghah's imagery and expressions. Using a descriptive methodology and content analysis, this paper demonstrates that Attar Nishaburi (540-618 AH) was significantly influenced by Nahj al-Balaghah's imagery regarding the condemnation of worldly attachments. Attar, as a mystical poet, incorporated Nahj al-Balaghah's themes in his works, particularly in three areas: the imagery of worldly condemnation, similar metaphors for the world, and portrayals o<svg focusable="false" viewbox="0 0 24 24" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"></svg> <div id="KnM9nf"> <div id="tw-source" jsaction="qFbK9e"> <div class="tw-ta-container F0azHf tw-lfl" id="tw-source-text-container"><textarea autocapitalize="none" autocomplete="off" autocorrect="off" class="tw-ta tw-text-large q8U8x goog-textarea" data-ved="2ahUKEwjAkrTCt72AAxUYX_EDHcqgAXQQsaQCegQIBhAG" dir="rtl" id="tw-source-text-ta" jsaction="focus:LSopwc;blur:zxpHKd;TTVyKc" lang="fa" placeholder="Enter text" rows="1" spellcheck="false" style="overflow: auto hidden; box-sizing: border-box; padding-top: 2px; height: 53px;"></textarea></div> </div> </div> ایماژ, گذرا بودن, زیانباری, غم‌انگیزی, ابزارانگاری. Imagery, Transience, Harmfulness, Melancholy, Instrumentality. 277 294 http://erfanmag.ir/browse.php?a_code=A-10-1614-1&slc_lang=fa&sid=1 Habib Makarem Nejad حبیب مکارم‌نژاد makarem.0182@gmail.com 10031947532846005272 10031947532846005272 Yes Farhangian University دانشگاه فرهنگیان Yasin Fathollahi یاسین فتح اللهی Yasin.fathollahi82@gmail.com 10031947532846005273 0009-0000-5154-345X No Farhangian University دانشگاه فرهنگیان