fa بررسی و تحلیل مهم‌ترین رویکردهای متصوفه به هیئت و تنجیم تصوف و عرفان تصوف و عرفان پژوهشي Research <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">صوفیه بنا بر گرایش‌های عقیدتی خود، با دانش‌هایی که هر گونه شائبۀ ضدیت با دین در آن‌ها دیده می‌شد برخوردی محتاطانه داشتند. نجوم که در زمرۀ علوم غیرالهی قرار می‌گرفت، از مهم‌ترین این دانش‌ها بود. بررسی امّهات متون نثر عرفانی تا پایان قرن نهم به روش توصیفی-تحلیلی، با هدف بازشناسی مهم‌ترین رویکردهای متصوفه به تنجیم و هیئت، نشان می</span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span cambria="" style="font-family:">&shy;</span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">دهد که متصوفه چهار رویکرد عمده شامل سکوت، رد، پذیرش کامل و پذیرش نسبی به هیئت و تنجیم داشته‌اند که تابعی از عقاید، هستی‌شناسی و نیز احتیاط‌های ایشان بوده است. در رویکرد سکوت نمی‌توان باور نویسنده دربارۀ نجوم را دانست؛ رویکرد رد ناشی از مخالفت کلی با علوم غیرالهی، و رویکرد پذیرش کامل موافقت با هر دو بخش هیئت و تنجیم بوده است. رویکرد پذیرش نسبی را می‌توان به چهار حالت قبول نجوم به عنوان علم ضروری، قبول نجوم به عنوان راه خداشناسی، مخالفت با تنجیم، و تفسیر علمی پدیده‌های نجومی تقسیم‌بندی کرد. در بیشتر این موارد صوفیه مریدانشان را از نجوم خصوصاَ بخش تنجیم برحذر داشته‌اند، چون آن را مایۀ کبر و غرور، ظن و گمراهی و حتی شرک می‌دانستند.</span></span> <span style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">According to their beliefs, Sufis had a cautious approach to the knowledge that could be suspected of being against religion. Uranology was one of the most important of these non-divine sciences. The main question of this research, which was carried out by descriptive-analytical method relying on the sources of mystical prose until the end of the ninth century, is to identify the most important Sufis&#39; approaches to astronomy and astrology. The findings show that Sufis had four approaches, including silence, rejection, complete acceptance, and relative acceptance to astronomy and astrology, which was based on their beliefs, ontology, and cautions. In the silence approach, it is not possible to know the author&#39;s belief about this knowledge; the rejection approach resulted from the general opposition to non-divine sciences, and the complete acceptance approach agreed with both astronomy and astrology. The relative acceptance approach can be divided into four states: acceptance of astronomy as a necessary science, acceptance of astronomy as a way of knowing God, opposition to astrology, and scientific interpretation of astronomical phenomena. In most cases, Sufis have warned their disciples against uranology, especially astrology, because they considered it to cause pride, suspicion, misguidance, and even polytheism.</span></span> تنجیم, عرفان و تصوف, نثر عرفانی, نجوم, هیئت. Mysticism and Sufism, Uranology, Astronomy, Astrology, Mystical prose. 312 331 http://erfanmag.ir/browse.php?a_code=A-10-1592-1&slc_lang=fa&sid=1 Nastaran Nekoomanesh Fard نسترن نکومنش فرد nekoomaneshfard.n@gmail.com 10031947532846005267 0009-0002-9085-8731 No Imam Khomeini International University (IKIU) دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره) SeYyed Mohsen Hosseini Moakhar سید محسن حسینی مؤخر s.m.hosseini@hum.ikiu.ac.ir 10031947532846005268 0009-0005-1109-7922 Yes Imam Khomeini International University (IKIU) دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره) Seyyed Ali Ghasemzadeh سید علی قاسم‌زاده s.a.ghasemzadeh@hum.ikiu.ac.ir 10031947532846005269 10031947532846005269 No Imam Khomeini International University (IKIU) دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره)