fa تحلیل حسّ بویایی از دیدگاه مولوی عرفان عرفان پژوهشي Research <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">یکی از حواس پرکاربرد در ذهن و زبان مولوی برای نمایاندن ساحت مادی و روحانی انسان، حس بویایی است. مولوی با توجه به ساحت مادی انسان و با نگرش فیزیولوژیک، حس بویایی ظاهری را از ابزارهای شناختی انسان برای ارتباط و تعامل با عالم خارج می‌داند که در پیوند با قوای درونی و مغز انسان به عنوان مرتبه‌ای از مراتب ادراک آدمی محسوب می‌گردد. در نقطه مقابل، مولوی با توجه به ساحت روحانی انسان و با نگرش معرفت‌شناسانه، حس بویایی باطنی را از مراتب وجودی و روحی آدمی می‌داند که در اثر رفع حجاب‌ها به عنوان یک منبع الهام از عالم حق و حقیقت، باعث انگیزش درونی سالکِ طالب به سوی مقصود می‌شود. بررسی آرای مولانا به روش تحلیلی در موضوع حس بویایی، نشان می‌دهد که مولوی، حس بویایی را در دو ساحت هستی‌شناسانه و معرفت‌شناسانه مطرح می‌کند و سعی دارد با هنر حس‌آمیزی ، مخاطب را در تجربه معرفت‌شناختی خود مشارکت دهد؛ به گونه‌ای که مرتبه حس بویایی ظاهری را به مرتبه حس بویایی باطنی تبدیل و تصعید ببخشد تا از این مجرای روحانی به منشأ بوهای عالم ظاهر که عالم بی‌مکان و مرتبه حق و حقیقت است، برسد.</span></span> <span style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">The sense of smell is one of the most frequently employed senses in Rumi&#39;s thought and language for illustrating both the material and spiritual dimensions of human existence. From a physiological perspective concerning the material dimension of humans, Rumi considers the external sense of smell to be among the cognitive tools humans utilize to communicate and interact with the external world, which, in connection with inner faculties and the human brain, constitutes one level of human perception. Conversely, from an epistemological perspective addressing the spiritual dimension of humans, Rumi regards the inner sense of smell as belonging to the existential and spiritual levels of humanity, which, through the removal of veils, serves as a source of divine inspiration from the realm of Truth and Reality, motivating the spiritual seeker toward their goal. Using an analytical method to examine Rumi&#39;s views on the sense of smell reveals that Rumi addresses this sense within both ontological and epistemological frameworks, attempting through the art of synesthesia to engage the audience in his epistemological experience. He aims to transform and elevate the external sense of smell to the inner sense of smell, so that through this spiritual channel, one may reach the source of worldly scents, which exists in the placeless realm of Truth and Reality.</span></span> مولوی, عرفان, حسامیزی, حس بویایی ظاهری, حس بویایی باطنی Rumi, Mysticism, Synesthesia, External sense of smell, Inner sense of smell. 201 217 http://erfanmag.ir/browse.php?a_code=A-10-210-12&slc_lang=fa&sid=1 Kouros Karimpasandi کورس کریم پسندی karimpasandi@iauc.ac.ir 10031947532846005250 10031947532846005250 Yes Islamic Azad University of Chalous دانشگاه آزاد اسلامی واحد چالوس