Journal of Islamic Mysticism

fa بررسی تطبیقی حال قرب عرفانی در اندیشه ابن‌عربی و مولانا A comparative study of mystical esteem in the view of Ibn Arabi and Rumi تصوف و عرفان تصوف و عرفان پژوهشي Research  «قرب» یکی از احوال عرفانی و عبارت از اطاعتی است که موجب تقرّبِ مطیع به مطاع می‌شود. نگارندگان در این جُستار، ضمن بررسی نوع تلقی ابن‌عربی و مولانا از احوال عرفانی «قُرب»، اندیشهها، باورها و تجارب مشترک و متفاوتِ این دو اندیشمند حوزه تصوف و عرفان اسلامی را در این باب بازنموده‌اند. این مقاله با روش تطبیقی_تحلیلی، به شیوه رنه ولک (مکتب آمریکایی)، مبتنی بر تبیین وجوه اشتراک و اختلاف سامان یافته است. براساس یافته‌های تحقیق، ابن‌عربی برآن است که اگر منظور از قرب، قرب مکانی یا زمانی نباشد، این نوع قرب، جزو مقامات است ولی اگر منظور از قرب، قرب بین دو ماده باشد در آن حالت، قرب، تابع احوال است. مولانا نیز در توصیف «قرب» عقیده دارد که قرب خداوند به انسان و جهان، ماورای چگونگی و مبرّا از ابعاد مکانی است و مهم‌تر از همه، ناکارآمدی عقل در بیان وقوع شهودی قرب است که برای سالک رخ می‌دهد. در نظر هر دو اندیشمند، قرب صفت بنده است که متصف به قرب حق می‌شود و این به دلیل فقر انسان و نیازش به غنی محض است. انسان به سبب مجلا بودن صفات الهی در همه حال به خداوند تقرّب می‌جوید. از نوآوری‌های ابن‌عربی در تبیین «قرب» عرفانی، توجّه به قرب از خداست که مختص خلفا و رسولان بوده و نقش رسول در ابلاغ پیام، نقش نیابتی دارد؛ زیرا نبوّت در نظر شیخ اکبر، نعت و صفت الهی نیست که در محل ظهور قرار بگیرد.   "Esteem",one of the mystical states, is obedience, which brings the seeker closer to his superior.In this study, the authors, whilst examining Ibn Arabi and Rumi's perception of the mystical state of "esteem", have presented the common and different thoughts, beliefs and experiences of these two philosophers on Sufism and Islamic mysticism.This descriptive-analytical  article,is based on the structural and general commonalities and  differences. According to the findings of the research, Ibn Arabi believes that if the meaning of esteem is not spatial or temporal contiguity, this type of esteem can be considered as authorities. But if it means closeness between two substances,then esteem is dependent upon circumstances.To describe"esteem", Rumi also believes that the closeness of God to man and the world is beyond circumstances and free from spatial dimensions, and most important of all, is the inefficiency of the intellect in expressing the intuitive occurrence of  esteem that occurs to the seeker.According to both of the philosophers, esteem is the attribute of a servant  whom contiguity of the Almighty is endowed with, and this is due to man's necessitousness and his need to the Eternal.Man, manifester of Devin attributes,seeks contiguity to God at all times. One of Ibn Arabi's innovations in explaining the mystical "esteem" is concentrating on contiguity to God, which is exclusive to the caliphs and messengers,who in conveying the message have a vicarious role.Due to Sheikh Akbar's opinion that prophecy is not the kind of divine blessing and attribute  to be manifested. قرب, احوال, ابن‌عربی, مولانا, متصوفه, عرفان. esteem, states, Ibn Arabi, Rumi, Sufism, Mysticism. 177 196 http://erfanmag.ir/browse.php?a_code=A-10-1224-2&slc_lang=fa&sid=1 Ramin Moharremi رامین محرمی moharami@uma.ac.ir 10031947532846004805 10031947532846004805 Yes Department of Persian Language and Literature, Faculty of Literature and Humanities, Mohaghegh Ardabili University, Ardabil, Iran گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل ، ایران Roghayeh Shafaq رقیه شفق rogayehshafag93@gmail.com 10031947532846004806 10031947532846004806 No PhD Student in Persian Language and Literature, Faculty of Literature and Humanities, Mohaghegh Ardabili University, Ardabil, Iran دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل ، ایران