Journal of Islamic Mysticism

fa شیخ کبیر، ابوعبدالله محمدبن خفیف؛ حلقه ی اتصال مکتب عرفان عراق به مکتب عرفان شیراز Abu Abdullah Mohammad Ibn Khafif ,the link between the Iraqi school of mysticism and the Shiraz school of mysticism تصوف و عرفان تصوف و عرفان پژوهشي Research ابوعبدالله محمّدبن خفیف یکی از مشایخ جریانسازِ شهر شیراز در مسیر تحول تصوف است. اگرچه نام وی در کتب تراجم بسیار شنیده شده، اما نگرش عرفانی او به درستی بررسی و شناخته نشده است و همین امر سبب شده تا جهان بینی وی را انعکاسی از مکتب عراق و به خصوص جنید تصور کنند و او را سفیری برای انتقال اندیشه های عرفانی عراق به فارس بدانند. در این پژوهش با تفحص و غور در آراء شیخ کبیر روشن گردید که هرچند ردپای تعالیم مشایخ عراق در جهانِ اندیشگانی وی دیده میشود اما تعاریف، نظرات و تصمیماتی ناهماهنگ با نگرش عرفانی مکتب بغداد هستند که خط مشی حقیقی او را مشخص میکنند. این نقاط انفکاک عبارتند از: پذیرش جهان بینی حلاج و رویم، مباح دانستن سماع، ترجیج دادن فقر بر غنا و کسب بر توکل و سوال، رد مشاهده ی خداوند و گستاخی با او و در نهایت پذیرش عشق الهی.  اگر بپذیریم که جهان بینی ابن خفیف زیرمجموعه ی مکتب عرفان بغداد قرار نمیگیرد، «اعتدال در نگرش و منش»، «تمهیدگری برای ورود عشق » و «وسعت میدان تأویل»، کلید واژه هایی در نگرش شیخ کبیر هستند که آغاز مکتب عرفان شیراز را نوید می دهند. در واقع اهمیت شیخ کبیر در پیوندی است که میان صوفیان دوره ی کلاسیک عرفان بغداد و صوفیان متاخر مکتب عرفان شیراز برقرار میکند. ابن خفیف را میتوان حلقه ی اتصال مکتب عرفان عراق به مکتب عرفان شیراز دانست.   Abu Abdullah Mohammad Ibn Khafif is one of the effective Sufis of Shiraz on the path of Sufism. Although his name is widely heard in biography books, but his mystical attitude has not been properly studied and recognized. This misunderstanding is caused his worldview as a reflection of the Iraqi school, especially Junaid and consider him an ambassador for the transmission of Iraqi mystical ideas to Fars. In this research, it was clarified that in Sheikh Kabir's thoughts could be seen traces of teachings of Iraqi Sufis but some of his definitions, opinions, and decisions were inconsistent with the mystical view of the Baghdad school that determined his true stand point. These points of separation from Baghdad school are: accepting the worldview of Hallaj and Rouim, accepting Sama, preferring poverty to riches and preferring working to begging, rejecting God's observation and arrogance with Him, and finally accepting divine love. If we accept that Ibn Khafif's worldview is not a reflection of the Baghdad school of mysticism, we would accept these keywords in his view as beginning of Shiraz school of mysticism: "Moderation in attitude and personality", "preparation for the entry of love" and "making text interpretable". In fact, the importance of Sheikh Kabir is making connection between the Sufis of the classical period of Baghdad and the late Sufis of the Shiraz school. Ibn Khafif can be considered as the link between the Iraqi school and the Shiraz school. ابوعبدالله محمدبن خفیف, جنید بغدادی, حلقه ی اتصال, مکتب عرفان بغداد, مکتب عرفان شیراز Abu Abdullah Muhammad Ibn Khafif, Junaid Baghdadi, The Connection Circle, Baghdad School of Sufism, Shiraz School of Sufism. 197 226 http://erfanmag.ir/browse.php?a_code=A-10-1444-1&slc_lang=fa&sid=1 fatemeh toobaie فاطمه طوبایی toobaieshima@yahoo.com 10031947532846004945 10031947532846004945 Yes shiraz university دانشگاه شیراز mohammad yusef nayeri محمد یوسف نیری m.nayyeri110@yahoo.com 10031947532846004946 10031947532846004946 No shiraz university دانشگاه شیراز