fa آراء عرفانی و کلامی شیخ عبدالحق محدّث دهلوی در مفتاح‌الفتوح ادبیات فارسی ادبیات فارسی پژوهشي Research <span dir="RTL">کتاب<em> مفتاح‌الفتوح</em> از جمله مهم‌ترین آثار شیخ عبدالحق بن سیف‌الدّین بن سعدالله ترک بخاری دهلوی<a name="_Hlk56766334">(958 -1052) </a>ملقّب به محدّث دهلوی، عالم حدیث، محقّق، مورّخ و از عارفان شبه قاره هند در اواخر قرن دهم قمری است. این کتاب که هنوز به صورت نسخۀ خطی در دسترس است، مشتمل بر هفتاد و هشت مقاله حاوی مطالب و مواعظ زاهدانه-عارفانه است که به منزله منشوری، راه و روش قادریّه را نشان می‌دهد. گفته‌ها، نوشته‌ها و حکایات بسیاری از بزرگان و عارفان در این کتاب به چشم می‌خورد. از دیگر ویژگی‌های این اثر می‌توان به ترجمه و تفسیر آیات و احادیث و تعریف اصطلاحات و مفاهیم و رمزگشایی از مسائل عرفانی اشاره کرد. مسائل بنیادین این کتاب عبارتند از: مبانی تصوّف، موت معنوی، تقرّب به خدا، کشف و مشاهده، نفس و احوال آن، خوف و رجا، توکّل و مقامات آن، فنا و بقا و... . این پژوهش که به روش اسنادی کتابخانه‌ای انجام شده است، ضمن بیان دیدگاه‌های برخی از عارفان، اندیشه‌های عرفانی و کلامی محدث دهلوی را بر اساس تفکّرات قادریّه تبیین و بررسی می‌کند.</span> Miftah al-Fotuh is one of the most important works of Sheikh Abd al-Haqq ibn Saif al-Din ibn Sachr(&#39;39&#39;)dullah Turk Bukhari Dehlavi (1551-1642), nicknamed the Dehlavi narrator, hadith scholar, researcher, historian and mystic of the Indian subcontinent in the late tenth lunar century. This book, which is still available in manuscript form, contains seventy-eight articles containing ascetic-mystical sermons and sermons, which, as a prism, show the way and method of Qaderieh. The sayings, writings and anecdotes of many great men and mystics can be seen in this book. Other features of this work include the translation and interpretation of verses and hadiths, the definition of terms and concepts, and the decipherment of mystical issues. The basic issues of this book are: the principles of Sufism, spiritual death, closeness to God, discovery and observation, the soul and its condition, fear and hope, trust and its authorities, annihilation and survival, etc. This research, which has been done by library documentary method, while expressing the views of some mystics, explains and examines the mystical and theological thoughts of the Dehlavi narrator based on Ghaderiehchr(&#39;39&#39;)s thoughts<span dir="RTL">.</span> عبدالحق محدّث دهلوی, مفتاح‌الفتوح, نسخۀ خطی, قادریّه, عرفانی و کلامی Abdul Haq Muhaddith Dehlavi, Miftah al-Fotuh, manuscript, Qaderieh, mystical and theological. 73 96 http://erfanmag.ir/browse.php?a_code=A-10-1386-1&slc_lang=fa&sid=1 mohammad bidkhooni محمد بیدخونی neyghalam@chmail.ir 10031947532846004612 10031947532846004612 No esfahan university دانشگاه اصفهان hossein aghahosseini حسین آقاحسینی h.aghahosaini@gmail.com 10031947532846004613 10031947532846004613 Yes esfahan university دانشگاه اصفهان