fa تحلیل تطبیقی دو مقام «تذکر» و «ذکر» در سلوک عرفانی عرفان عرفان پژوهشي Research <span dir="RTL">تشابه اسمی و قرابت مفهومی میان برخی مقامات سلوک، همچون ذکر و تذکر سبب شده ماهیت دقیق این مقامات در هاله‌ای از ابهام بماند. در برخی آثار عرفانی، این اسامی به صورت مترادف و در مورد یک مقام به‌کار رفته و در برخی دیگر، بین آنها تفاوت قائل شده و هر کدام را مقامی مستقل معرفی کرده‌اند. در این پژوهش برآنیم با توجه به کاربرد گسترده واژه‌های ذکر و تذکر در حوزه‌های عرفانی و غیرعرفانی، ضمن بررسی معانی مختلف این دو واژه، به تطبیق آنها با یکدیگر بپردازیم. هدف آن است که مشخص شود آیا تفاوت بین ذکر و تذکر در عرفان، فقط اختلاف در تعابیر است و هر دو از یک حقیقت واحد سخن می‌گویند یا آن که با دو مقام مستقل روبرو هستیم. بدین منظور، از روش تحلیل تطبیقی استفاده شد. رصد آثار عرفانی نشان داد که این دو مقام ضمن اشتراک در مفهوم &laquo;یادآوری&raquo;، با یکدیگر تفاوت ماهوی داشته و جایگاه مستقلی در سلوک عرفانی دارند. مقام تذکر مربوط به مرحله اول سلوک (بدایات) است و به‌واسطه یادآوری عبادات، سالک را به یاد خدا سوق می‌دهد؛ ولی مقام ذکر مربوط به مرحله پنجم سلوک (اصول) است و قلب سالک را بی‌واسطه به یادآوری دائمی خداوند مشغول می‌سازد. </span> The nominal similarity and semantic closeness between some houses of conduct, such as dhikr and tadhakkor, has caused the exact nature of these houses to remain in a haze of ambiguity. In some mystical works, these names are used interchangeably to refer to a house, and in others, they are distinguished from each other and each is introduced as an independent home. In this study, considering the widespread use of the words dhikr and tadhakkor in mystical and non-mystical fields, we intend to examine the different meanings of these two words and compare them with each other. The aim is to determine whether the difference between dhikr and tadhakkor in mysticism is only a difference in interpretation, and both speak of a single truth, or whether we are dealing with two independent positions. For this purpose, comparative analysis method was used. Observing mystical works showed that these two houses, while sharing the concept of &quot;remembrance&quot;, are fundamentally different from each other and have an independent place in mystical conduct. The house of tadhakkor is related to the first stage of conduct (Beginnings) and leads the Passenger to the remembrance of God through the remembrance of worship, but the house of remembrance is related to the fifth stage of conduct (principles) and immediately engages the Passenger&#39;s heart in the constant remembrance of God.<br> &nbsp; تحلیل تطبیقی, مقام تذکر, مقام ذکر, عرفان عملی Comparative analysis, tadhakkor house, dhikr house, practical mysticism 177 198 http://erfanmag.ir/browse.php?a_code=A-10-1183-1&slc_lang=fa&sid=1 سمیه السادات موسوی smhosna110@gmail.com 10031947532846004527 10031947532846004527 Yes دانشگاه معارف اسلامی سید حسین رکن الدینی 10031947532846004528 10031947532846004528 No دانشگاه معارف اسلامی