Journal of Islamic Mysticism
پژوهشنامه عرفان
JIM
Literature & Humanities
http://erfanmag.ir
1
admin
2538-5135
2980-8421
8
10.22034
14
8888
13
fa
jalali
1400
7
1
gregorian
2021
10
1
13
1
online
1
fulltext
fa
مفهومپژوهی واژه «دولت»
در متون عرفانی فارسی تا قرن هشتم با تأکید بر مصیبتنامه عطار
َA Study of the Concept of "Good fortune" in Sufistic Texts with Emphasis on Attar,s Muṣībat-Nāma
عطارپژوهی
عطارپژوهی
پژوهشي
Research
موضوع این مقاله بررسی واژه­ شناختی و مفهوم­ شناختی «دولت» در متون کهن عرفانی فارسی و بررسی و تحلیل آن در­ <em>مصیبت­نامه</em> عطار است. مسأله اصلی مقاله این است که مراد از آنچه که در متون عرفانی «دولت» خوانده می­شود، چیست؟ و کاربردهای رایج آن در زبان صوفیه با توجه به بسامد بالا و اهمیت آن در متون عرفانی چگونه است؟ همچنین با توجه به اهمیت «دولت» در<em> مصیبت­نامه </em>عطار، معنای دقیق و محصَّل آن را در این اثر چیست و مصادیق آن کدام است؟ عطار چه چیزهایی را دولت می­خواند و گونه­های «دولت» در <em>مصیبت­نامه</em> او چگونه بیان ­شده­است؟ آنچه از بررسی­های انجام­شده به­دست آمد، این بود که دولت در متون عرفانی پدیده­ای از جنس موهبت، و «حادثه»­ای فراتر از محاسبات عقلانی در حیات روحانی عارفان است که وضعیت­هایی ایده­آلی همانند «وصال»، «قرب» و «فتوح روحانی» را در تجارب صوفیانه آنها نشان­می­دهد. از نظر عطار دولت، به­مثابه موهبتی ازلی که از «عالم بی­علتی» فراز می­آید، امر اشتدادی است و هر انسانی به اندازه­ای معین از آن برخوردار است. برخی پدیده­های درونی مانند «آرامش درون»، «آشکارگی معانی نهفته در جان» و برخی پدیده­های بیرونی مانند «بهره­یافتن از پیر»، «هدایت­یافتگی» از مصادیق دولت در آثار عطار است. ایماژ­های حکایت­های عطار در این زمینه، بیانگر رخدادهای ناگهانی غیرقابل پیش­بینی­ و خارج از نظام علیت است که در آنها «دولت» بر انسان «می­گذرد» و بدون بستری از انتظار منطقی به سراغ انسان می­آید. هدف این پژوهش، تعریف دقیق و بیان چیستی و چگونگی مفهوم «دولت» در متون کهن عرفانی فارسی به­ویژه <em>مصیبت­نامه</em> عطار است که با روش توصیفی-تحلیلی مورد بررسی قرار گرفته است.
عطار, دولت, ادبیات فارسی, تصوف
103
124
http://erfanmag.ir/browse.php?a_code=A-10-760-1&slc_lang=fa&sid=1
Hatef
Siahkuhian
هاتف
سیاه کوهیان
siahkuhian.8949@yahoo.com
10031947532846003917
10031947532846003917
Yes
Assistant Professor, Department of Religions and Mysticism, Faculty of Humanities, Islamic Azad University, Takestan Branch
گروه ادیان و عرفان، واحد تاکستان، دانشگاه آزاد اسلامی، تاکستان، ایران