Journal of Islamic Mysticism
پژوهشنامه عرفان
JIM
Literature & Humanities
http://erfanmag.ir
1
admin
2538-5135
2980-8421
8
10.22034
14
8888
13
fa
jalali
1398
7
1
gregorian
2019
10
1
11
21
online
1
fulltext
fa
تأخیر و دیرهنگامی قدوم أزل در مقایسه با قِدم
عرفان
عرفان
پژوهشي
Research
چکیده: اهتمام سنایی غزنوی در حدیقه الحقیقه و شریعه الطریقه در جهت طرح مسائل عرفانی، اخلاقی و حکمی است. این مسئله، سخنش را گاه سرشار از رموزی کرده که درک آنها مستلزم پژوهش در منابع علوم عقلی و عرفانی است.<br>
بیتِ «با وجودش أزل پریر آمد/ پگه آمد ولیک دیر آمد» دربردارنده توجّهات دقیق سنایی به مسئله «أزل» و مراتب آن است؛ اینکه «پریر آمدن» کنایه از قدمت در وجود است؛ امّا أزل با این قدمت، نسبت به قدم الهی متأخّر است؛ لذا از «قدیم مطلق» بودن خداوند در سلسله بطون زمان و در تطابق با عالم «غیب مطلق» و «احدیّت العین» بودن او در مراتب وجود، حکایت دارد.<br>
در این پژوهش به تبیین دقیق سلسله «بطون زمان» که در انطباق با «مراتب عالم» و «مراتب وجود» قرار دارد، پرداخته شده است. نتیجه این کاوش نشان داد که نظر به ذوبطون بودن و سلسله طولیه صعودی متعدّد زمان و وجوه برزخی آن­ها به تناسب عوالم و حضرات کلّیّه وجودیه، نسبت أزلی بودن به خداوند، نسبتی نارواست؛ زیرا خداوندکه قدیم مطلق است، بسیار فراتر از مرتبه أزل و درحقیقت، خالق آن است.
سنایی غزنوی؛ أزل؛ بطون زمان؛ مراتب عوالم؛ مراتب وجود
145
168
http://erfanmag.ir/browse.php?a_code=A-10-545-2&slc_lang=fa&sid=1
محمد ابراهیم
مالمیر
10031947532846002310
10031947532846002310
Yes
دانشگاه کرمانشاه
زهرا
منصوری
10031947532846002311
10031947532846002311
No
دانشگاه کرمانشاه