چکیده: (46 مشاهده)
توکل، تفویض، رضا و تسلیم از مفاهیم کلیدی در تعالیم قرآن کریم و عرفان اسلامی هستند که به اعتماد قلبی به خداوند و پذیرش ارادهٔ الهی اشاره دارند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل جامع این چهار مفهوم و رابطه میان آنها، به روش مرور نظاممند منابع انجام شده است. بدین منظور، با رویکرد تحلیل محتوای کیفی و تحلیل گفتمان، متون قرآنی و آثار عرفای مسلمان بررسی گردید و مطالعات ۳۰ سال اخیر به زبانهای فارسی، عربی و انگلیسی مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان میدهد که هر یک از این مفاهیم معنای خاص خود را دارد اما در سیر سلوک معنوی کاملاً بههمپیوستهاند و مراتبی پیاپی از ایمان و تسلیم را تشکیل میدهند. این چهار اصل اخلاقی و معرفتی در کنار هم مؤمن را به مرحلهای میرسانند که ضمن تلاش و انجام وظایف، دلبستگی خود را از غیر خدا بریده و با رضایت کامل به مشیت الهی تن میدهد. این پژوهش با تبیین وجوه اشتراک و افتراق توکل، تفویض، رضا و تسلیم، نقش آنها را در تعمیق ایمان و آرامش درونی نشان میدهد و بر اهمیت آنها در نظام اخلاقی اسلام تأکید میکند.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
عرفان دریافت: 1404/5/18 | پذیرش: 1404/9/4